توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    کشور پاکستان در کدام طرف ایران قرار دارد

    1 بازدید

    کشور پاکستان در کدام طرف ایران قرار دارد را از سایت پست روزانه دریافت کنید.

    پاکستان

    پاکستان

    مختصات: ۳۳°۴۰′۰۰″ شمالی ۷۳°۱۰′۰۰″ شرقی / ۳۳٫۶۶۶۶۷°شمالی ۷۳٫۱۶۶۶۷°شرقی / 33.66667; 73.16667

    پاکستان با نام رسمی جمهوری اسلامی پاکستان (به زبان اردو: اسلامی جمهوریۂ پاکستان)، کشوری در آسیای جنوبی واقع در غرب شبه قاره هند است. این کشور در جنوب مرز آبی هزار کیلومتری با دریای عمان دارد و از غرب با ایران، از شمال با افغانستان، از شرق با هندوستان، و از شمال شرق با چین هم‌مرز است.

    مساحت پاکستان ۸۸۱٬۹۱۳ کیلومترمربع و جمعیت آن ۲۲۸،۹۳۵،۱۴۵ نفر است. پایتخت آن اسلام‌آباد و بزرگترین شهر آن کراچی نام دارد. زبان رسمی پاکستان انگلیسی و اردو است. دین رسمی جمهوری فدرال پاکستان اسلام است و در میان کشورهای اسلامی، دومین کشور از نظر تعداد مسلمانان محسوب می‌شود.

    ۹۷ درصد مردم پاکستان را مسلمانان تشکیل می دهند که از این تعداد ۷۷٪ سنی و ۲۰٪ شیعه هستند. در حدود ۳ درصد از جمعیت این کشور پیرو سایر ادیان هستند. بزرگترین اقلیت‌های دینی این کشور مسیحیان و هندو ها می‌باشند.[۱۰]

    این منطقه تاریخ کهنی از زندگی و تمدن را داراست که شامل تمدن دره سند می‌شود. علاوه بر این، این کشور تا مدت ها تحت سلطه دولت های ایرانی بود و همین مسئله باعث گسترش فرهنگ هندواسلامی و هندوایرانی در این کشور شد به طوری که اشتراکات فرهنگی بسیار زیادی با ایران دارد حتی سرود ملی این کشور نیز فارسی-عربی است و به راحتی برای فارسی زبانان قابل فهم است

    این کشور در سال ۱۹۴۷ به عنوان یک دولت و کشور جدید از هند مستقل شد. در سال ۱۹۷۱ جنگ داخلی به جدایی پاکستان شرقی با نام بنگلادش از این کشور منجر شد. از زمان استقلال، جمهوری فدرال پاکستان دوره‌های رشد نظامی و اقتصادی و همچنین بی‌ثباتی را هنگام جدا شدن بنگلادش از خود، گذرانده‌است. جمهوری فدرال پاکستان از لحاظ بزرگی نیروهای مسلح در رده هفتم جهان است. پاکستان هفتمین کشور جهان بر پایه تعداد نیروهای نظامی دائمی است، این کشور از قدرت‌های هسته‌ای و از کشورهای دارای سلاح هسته‌ای و و تنها کشور اسلامی دارنده آن است.

    ناحیه کشمیر مورد ادعای هند و پاکستان است. هر دو کشور به‌طور جداگانه بخش‌هایی از این منطقه را اداره می‌کنند و این مناطق توسط خط کنترل از هم جدا شده‌اند. این مناطق از زمان استقلال پاکستان، مورد منازعه هند و پاکستان بوده و چند دفعه باعث درگیری بین دو کشور شده است هند این مناطق را جزئی از خود میداند در صورتی که این مناطق مسلمان نشین است و پاکستان خواستار آزادی و یا الحاق به خاک خود شده است گاندی رهبر هند نیز در زمان حیاتش خواستار این بود که خود مردم کشمیر خود تصمیم بگیرند به کدام کشور الحاق میشوند اما اکنون دولت هند برای منافع بسیار زیاد این مناطق از انتخابات سرباز میزند [۱۱] علاوه بر این در این بین بیش از ۱۱ هزار زن مسلمان مورد تجاوز توسط سربازان ارتش هند قرار گرفته اند [۱۲] [۱۳] [۱۴] [۱۵] [۱۶] و در سال ۲۰۱۶ تجاوز مرد هندی به دختر ۸ ساله ای خشم دولت و مردم پاکستان، کشمیر و تمام مردم و کشورهای مسلمان را برانگیخت، احزاب و کشور های مختلف اسلامی بارها خواستار رسیدگی نهاد های حقوق بشری به مسئله کشمیر شده اند اما تاکنون بی نتیجه بوده است


    جمهوری فدرال پاکستان بر اساس برآورد سال ۲۰۲۰ با بیش از ۲۲۰ میلیون نفر جمعیت، پنجمین کشور پرجمعیت دنیا و پرجمعیت‌تر از کشور پهناوری مانند برزیل است. این کشور، جمهوری پارلمانی فدرال است و از ۴ ایالت و چهار قلمرو فدرالی تشکیل می‌شود. جمهوری فدرال پاکستان هم از نظر زبانی و قومی و هم از نظر جغرافیایی کشور متنوع است. در شهریور ماه ۱۳۹۴ دیوان عالی جمهوری فدرال پاکستان با صدور حکمی، زبان اردو را به عنوان زبان اداری این کشور اعلام کرد.[۱۷][۱۸]

    نمادهای ‌ملی[ویرایش]

    تاریخ[ویرایش]

    پاکستان را بخصوص در شبه قاره هند معمولاً با نام مخفف «پاک» می‌شناسند. نام پاکستان (پاک + ستان) به زبان اردو یعنی سرزمین پاکی. این نام نخستین بار در سال ۱۳۱۲ (۱۹۳۳) توسط چودهاری رحمت علی که آن را در نشریه «امروز» یا «هرگز» منتشر کرد، به کار برده شد.[۱۹] البته نظر برخی بر این است که این نام به عنوان سرواژه از نام‌های سرزمین‌های اصلی اسلامی غرب هندوستان (پاکستان کنونی) ساخته شده‌است.

    پ پنجاب + ا پشتون(افغان‌ها) + ک کشمیر +س سند + تان بلوچستان

    به‌طور رسمی این کشور به عنوان قلمرو پاکستان در سال ۱۳۲۶ (۱۹۴۷) بنا نهاده شد و در سال ۱۳۳۶ (۱۹۵۷) اولین کشور «جمهوری اسلامی» را پایه‌ریزی کرد.

    در هنگام قیام گاندی علیه استعمار انگلیس در هند (راج بریتانیا)، پاکستان به رهبری محمدعلی جناح (از یاران گاندی) پیش از استقلال هند، استقلال خود را بازیافت. پاکستان دارای تمدن آسیایی بوده‌است و یکی از تمدن‌ها بزرگ جهان به حساب می‌آید که پس از میان‌رودان و مصر تمدن دوره سند (۲۵۰۰ تا ۱۵۰۰ قبل از میلاد) است. کشور کنونی پاکستان در تاریخ ۱۴ اوت (۱۹۴۷) تأسیس شد. اما ناحیه‌ای که دربرمی گیرد تاریخچه گسترده‌ای دارد که با تاریخ هندوستان، اشتراک دارد. این منطقه محل تقاطع راه‌های تجاری تاریخی مانند راه ابریشم بوده‌است و در هزاران سال توسط گروه‌های مختلفی به عنوان سرزمین سکونت به کار برده شد. این گروه‌ها دراویدیها، هندواروپایی، مصریها، ایرانی‌ها که دربرگیرنده هخامنشیان و سکاها و پارتها است، کوشانها، افغان‌ها، ترکتباران، مغولها و اعراب بودند. این منطقه را بیشتر به نام موزه اقوام و نژادها می‌شناسند.

    مورخ و جغرافی‌دان دو بلیج مولر هنگامی که گفت: «اگر آنگونه که می‌گویند مصر موهبتی از سوی نیل است، پاکستان نیز موهبتی از سند است.» اهمیت تاریخی این منطقه را آشکار ساخت. نخستین نشانه وجود آدمیان در این منطقه ابزارهای سنگی هستند که در استان منطقه پنجاب از فرهنگ سوان برجای مانده‌اند و مربوط به ۱۰۰ هزار تا ۵۰۰ هزار سال پیش هستند. رود سند (ایندوس) محل فرهنگ‌های باستانی متعددی از قبیل مهرگره (یکی از اولین شهرهای شناخته شده جهانی) و تمدن دره سند در هاراپا و موهنجودارو است. تمدن دره سند در اواسط هزاره دوم پیش از میلاد دچار انحطاط شد و پس از آن تمدن ودابی پدید آمد که در بیشتر شمال هند و پاکستان گسترده شد.

    پادشاهی هندویونانی که توسط دمتریوس اول باختری تأسیس شد، شامل گاندهارا و ناحیه منطقه پنجاب از ۱۸۴ قبل از میلاد می‌شد و در زمان حکومت مناندر اول که با پیشرفت‌های تجاری و فرهنگی دوره یونانی–بودائیسم همراه بود را بنا نهاد و به بیشترین رشد و پیشرفت خود رسید. شهر تاکسیلا مرکز مهم آموزشی در دوران باستانی شد. بقایای شهر که در غرب اسلام‌آباد واقع هستند، یکی از مکان‌های باستان‌شناسی عمده کشور است.

    در سال ۷۱۲ میلادی، فرمانده‌ای عرب به نام محمد بن قاسم، سند و مولتان در جنوب منطقه پنجاب (پاکستان) را فتح کرد. در طول این دوره مروجان دینی صوفی نقش محوری را در تغییر دین اکثریت جمعیت منطقه به اسلام ایفا نمودند. این تحولات مرحله‌ای را برای حاکمیت چندین امپراتوری مسلمان در منطقه ایجاد کرد و بنای حکومت‌های بعدی مسلمانان را که شامل حکومت غزنویان، پادشاهی غوریان، سلطنت دهلی و حکومت گورکانیان هند می‌شدند گذاشت. انحطاط تدریجی حکومت مغول در اوایل سده هیجدهم موقعیت‌هایی را برای جمعیت افغانستان، بلوچها و سیکها برای اعمال قدرت و کنترل خود بر نواحی گسترده‌ای را فراهم نهاد تا زمانی که کمپانی هند شرقی بریتانیا سلطه خود را بر جنوب آسیا گسترانید.

    جنگ استقلال هند در ۱۲۳۶ هجری خورشیدی (۱۸۵۷) آخرین نبرد مسلحانه منطقه ضد راج بریتانیا بود و زمینه‌های نبرد آزادی خواهانه غیرمسلحانه که توسط مجلس ملی هند رهبری می‌شد را بنا نهاد. با این وجود لیگ مسلمانان هند در نیمه دوم دهه ۱۹۳۰ در میان ارسی از نادیده گرفتن مسلمانان در سیاست به محبوبیت رسید در ۲۹ دسامبر ۱۹۳۰ خطابه مربوط به ریاست جمهوری علامه اقبال لاهوری خواهان ایجاد یک کشور مسلمان مجزا در شمال غربی و آسیای جنوب شرقی شد. محمدعلی جناح تئوری دو ملت را حمایت کرد و لیگ مسلمانان را به سوی پذیرش «قطعنامه لاهور» مربوط به ۱۹۴۰ هدایت کرد که سرانجام به ایجاد کشور پاکستان انجامید.

    همانطور که اشاره شد پاکستان در ۱۴ اوت ۱۹۴۷ با دو جناح دارای اکثریت مسلمان در قسمت شرقی و شمال غربی مناطق آسیای جنوبی تشکیل شد که توسط هند که اکثریت آن هندو بودند از هم جدا شد و از ایالت های بلوچستان ، بنگال شرقی ( که بعدا تحت نام بنگلادش مستقل شد)، استان مرزی شمال غرب(بعد ها با نام خیبرپختونخواپنجاب غربی و سند تشکیل می‌شد. تقسیم هند تحت کنترل بریتانیا به شورش‌های فرقه‌ای منجر شد.

    در سراسر هند و پاکستان مخصوصاً جامو و کشمیر تب جنگ بالا گرفت و به اولین مناقشه کشمیر (۱۹۴۸) منتهی شد که در آن پاکستان و هند هر یک قسمت‌های عظیمی از کشمیر را تصرف کردند. پاکستان بعد از استقلال در ۱۴ اوت ۱۹۴۷ (همزمان با هند) اما همچنان به‌طور رسمی مستقل نشده بود تا اینکه در ۲۳ مارس ۱۹۵۶ به‌طور رسمی مستقل شد و اسکندر میرزا به عنوان اولین رئیس‌جمهور هر دو بخش پاکستان غربی و شرقی (بعدها بنگلادش) برگزیده شد و در سال ۱۹۵۸ با کودتایی توسط ژنرال ایوب خان (۶۹–۱۹۵۸) برکنار شد. ژنرال ایوب خان در طول یک دوره ناآرامی داخلی و همچنین در دوره جنگ ۱۹۶۵ هند - پاکستان رئیس‌جمهور بود. جانشین او ژنرال یحیی خان (۷۱–۱۹۶۹) با طوفان - بهولا ۱۹۷۰ - مواجه شد که باعث مرگ ۵۰۰ هزار تن شد. تفرقه‌های اقتصادی و سیاسی در پاکستان شرقی (بنگلادش امروزی) منجر به سرکوبی‌ها و تنش‌های شدید سیاسی گردید، که نهایتاً به جنگ آزادسازی بنگلادش و جنگ ۱۹۷۱ هند و پاکستان و نهایتاً جدا شدن پاکستان شرقی به عنوان کشور مستقل بنگلادش انجامید. حکومت غیرنظامی از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۷ توسط ذوالفقار علی بوتو تا زمانی که خلع شد و توسط یک جنایت قضایی در سال ۱۹۷۹ به دست ژنرال محمد ضیاءالحق اعدام شد، از سرگرفته شد. ضیاء الحق چهارمین رئیس‌جمهور نظامی شد. سیاست‌های سکولار (غیر دینی) پاکستان با معرفی قوانین اسلامی شریعت توسط ضیاء از بین رفتند و این روند تأثیرات مذهبی و دینی بر جامعه شهریب، و همچنین نظامی را افزایش داد. با مرگ ژنرال ضیاء در حادثه سقوط هواپیما در سال ۱۳۶۷ (۱۹۸۸)، بی نظیر بوتو دختر ذوالفقار علی بوتو به عنوان اولین نخست‌وزیر زن پاکستانی انتخاب شد. در طول دهه بعد با خرابتر شدن اوضاع سیاسی و اقتصادی کشور، او قدرت را به نواز شریف واگذار کرد.

    تنش‌های نظامی در جنگ کارگیل که پاکستان و هند در سال ۱۹۹۹ با آن مواجه بودند، با یک کودتای نظامی دنبال شد که در این کودتا ژنرال پرویز مشرف توانست قدرت اجرایی را به دست گیرد. در سال ۲۰۰۱ مشرف توانست با استعفای رفیق ترار، رئیس‌جمهور پاکستان شود. پس از انتخابات مجلس ۲۰۰۲، مشرف قدرت‌های اجرایی را به نخست‌وزیر تازه منتخب ظفرالله خان جمالی واگذار کرد که او نیز در انتخابات نخست‌وزیری ۲۰۰۴ پاکستان، جای خود را به شوکت عزیز داد.

    توان نظامی[ویرایش]

    براساس اطلاعات منتشر شده توسط سازمان سیا و کتابخانه کنگره آمریکا و برآورد آن‌ها در سال ۲۰۱۱، هم‌اکنون پاکستان از نظر توان نظامی در رده پانزدهم قدرت‌های نظامی جهان قرار دارد.

    بر اساس اطلاعات عنوان شده از سوی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و کنگره آمریکا، پاکستان که جمعیت آن ۲۲۰ میلیون نفر است، هم‌اکنون دارای ۶۱۷ هزار پرسنل فعال نظامی است و تعداد نیروهای ذخیره فعال این کشور ۵۱۵ هزار نفر است.

    نیروی زمینی ارتش پاکستان دارای ۲۶۴۰ دستگاه تانک، ۴۶۲۰ دستگاه نفربر، ۱۰۸۶ عراده توپ کششی، ۵۹۵ عراده توپ خودکششی، ۲۰۰ سامانه پدافند موشکی، ۳۲۰۰ خمپاره انداز، ۳۴۰۰ سامانه ضد تانک، ۲۵۰۰ سامانه پدافند هوایی و ۱۱۵۰۰ وسیله نقلیه لجستیکی است.

    نیروی هوایی ارتش پاکستان نیز دارای ۱۴۱۴ فروند جنگنده و هواپیما، ۵۳۵ فروند هلیکوپتر و ۱۴۸ فرودگاه عملیاتی است.

    نیروی دریایی ارتش پاکستان نیز دارای یازده فروند کشتی، دو بندر، ۵ زیر دریایی، ۱۵ قایق نظامی گشت زنی، ۱۱ ناوچه، یک ناوشکن و یک قایق جنگی خشکی آبی است. نیروی دریایی پاکستان دارای ناو هواپیمابر نیست.

    بودجه نظامی پاکستان در سال ۲۰۱۱، شش میلیارد و ۴۱۰ دلار بوده‌است.


    سازمان اطلاعات پاکستان[ویرایش]

    رسانه‌های آمریکایی در رتبه‌بندی بهترین سازمان‌های اطلاعاتی جهان، سازمان «آی اس آی» پاکستان را به عنوان بهترین سازمان اطلاعاتی و سازمان «سی آی اِی» آمریکا را در ردیف دوم و «ام آی ۶» انگلستان را در جایگاه سوم قرار دادند.

    بر اساس این گزارش، سازمان اطلاعات ارتش پاکستان که مهمترین سازمان اطلاعاتی این کشور است، در میان ۱۰ سازمان اطلاعاتی برتر دنیا در جایگاه نخست قرار گرفت.[نیازمند اسناد]

    حفاظت از منافع ملی، تأثیرگذاری در تحولات سیاسی و اجتماعی و همکاری و مشاوره با ارتش کشور از جمله معیارهای طبقه‌بندی سازمان‌های اطلاعاتی توسط رسانه‌های آمریکایی اعلام شد.

    حفاظت از تمامیت ارضی، مقابله با دشمنان در داخل و خارج از کشور و بویژه انجام عملیات‌های ضد تروریستی نیز از دیگر معیارهای رسانه‌های آمریکایی برای انتخاب بهترین سازمان اطلاعاتی جهان بود.[۱]

    تقسیمات کشوری[ویرایش]

    پاکستان از پنج ایالت، یک منطقهٔ خودمختار قبایلی، یک منطقه فدرال پایتخت (اسلام‌آباد) و دو منطقه مربوط به جامو و کشمیر تشکیل شده‌است.

    منطقه زرد رنگ (شماره ۱) ایالت بلوچستان به مرکزیت کویته

    منطقه بنفش رنگ (شماره ۲) ایالت خیبر پختونخوا به مرکزیت پیشاور (NWFP)

    منطقه آبی رنگ (شماره ۳) ایالت پنجاب به مرکزیت لاهور

    منطقه سرخ رنگ (شماره ۴) ایالت سند به مرکزیت بندر کراچی

    منطقه سفید رنگ (شماره ۵) منطقه فدرال پایتخت (ناحیه پایتختی اسلام‌آباد) (IST)

    منطقه سبز رنگ (شماره ۶) منطقه خودمختار قبایلی

    منطقه فیروزه‌ای رنگ (شماره ۷) منطقه کشمیر پاکستان (جامو و کشمیر آزاد) به مرکزیت مظفرآباد (AJK)

    منطقه سیاه رنگ (شماره ۸) ایالت گلگت بلتستان به مرکزیت گلگت

    ایالت بلوچستان و ایالت خیبر پختونخوا (سرحد شمال غربی)، خود نیز دارای مناطق خودمختار قبایلی هستند که آن‌ها را (Provincially Administered Tribal Areas (PATA گویند.[۲۰]

    شهرها[ویرایش]

    شهرهای بزرگ پاکستان - ۲۰۲۰

    محیط زیست[ویرایش]

    جغرافیا و آب‌وهوا[ویرایش]

    پهناوری پاکستان معادل ۸۸۱٬۹۱۳ کیلومتر مربع است که حدوداً معادل مجموع پهناوری کشورهای فرانسه و انگلستان است. نواحی شرق آن بر روی فلات هند و نواحی غربی و شمالی بر روی فلات ایران و سرزمین اوراسیا قرار گرفته‌است. ۱۰۴۶ کیلومتر (۶۵۰ مایل) مرز آبی با دریای عمان از طرف جنوب دارد و از سوی غرب با افغانستان ۲۴۳۰ کیلومتر و از طرف شمال شرق با چین ۵۲۳ کیلومتر و از طرف شرق با هند ۲۹۱۲ کیلومتر و از طرف جنوب غرب با ایران ۹۰۹ کیلومتر مرز دارد.

    در این کشور انواع ویژگی‌های طبیعی از سواحل شنی مردابی و باتلاق‌های دارای حرا در ساحل جنوبی گرفته تا جنگل‌های معتدل و مرطوب حفاظت شده و قلمروهای یخی کوه‌های (هیمالیا) قراقوروم، هندوکش در شمال همگی به چشم می‌خورند. به‌طور تقریبی ۱۰۸ قله با بلندی بیش از ۷۰۰۰ متر (۲۳۰۰۰ فوت) وجود دارد که با برف و یخچال پوشیده شده‌اند. پنج کوه در پاکستان ازجمله کی۲ (در بلتستان) و نانگا پاربات بیش از ۸۰۰۰ متر (۲۶۰۰۰ فوت) ارتفاع دارند. در قسمتی از کشمیر که توسط هند اداره می‌شود تا نواحی شمالی پاکستان رودخانه سند در طول کشور جریان دارد. هر ساله قسمت‌های شمالی پاکستان شمار زیادی جهانگرد خارجی را به خود جلب می‌کنند. کوهنوردان از سراسر دنیا بلتستان در پاکستان را به عنوان مقصد نهایی خود می‌دانند. در غرب رود سند بیابان‌های خشک و تپه‌ای بلوچستان پاکستان وجود دارند؛ در قسمت شرق هم شن‌های روان بیابان تار وجود دارد. بیشتر نواحی منطقه پنجاب و قسمت‌هایی از سند دشت‌های حاصل‌خیزی هستند که کشاورزی در آنجا از اهمیت زیادی برخوردار است.

    آب وهوا نیز به همین روال متفاوت است؛ زمستان‌های سرد و تابستان‌های گرم در شمال و آب و هوای معتدل در جنوب که متأثر از اقیانوس هند است. نواحی مرکزی تابستان‌های بسیار گرم دارند و دمای آن‌ها به بیش از ۴۵ درجه سانتی گراد (۱۱۳ درجه فارنهایت) می‌رسد و زمستان‌های سردی که دمای هوا کمتر از دمای انجماد می‌رسد. میزان بارش باران نیز کم است و از ۲۵۰ میلی‌متر و تا ۱۲۵۰ میلی‌متر که بیشتر با دمای موسم (مونسون) غیرقابل اطمینان جنوب غربی در اواخر تابستان همراه هستند در نوسان است. مسئله کمبود آب نیز توسط ساخت سدها بر روی رودخانه‌ها و استفاده از آب چاه‌ها در مناطق خشک‌تر تا حدی حل شده‌است.

    طبیعت[ویرایش]

    گونه‌های مختلف مناظر و آب و هوا در پاکستان به این ناحیه اجازه می‌دهد تا از گونه‌های مختلف حیوانات و پرندگان وحشی برخوردار باشد. در جنگلها درخت‌های سوزنی‌شکل آلپی و شبه آلپی از قبیل کاج فرنگی و کاج و سدر دیودار در کوه‌های شمالی و درختان پهن‌برگ مانند جگ و توت– شکل در رشته‌کوه‌های سلیمان در جنوب وجود دارند. تپه‌های غربی دارای سرو کوهی و تمرسیک و علف‌های خشن و گیاهان خاردار هستند. در طول ساحل جنگل‌های پوشیده از منگرو که بیشتر زمین‌های مرطوب ساحلی را تشکیل می‌دهند به چشم می‌خورد.

    در جنوب در آب‌های تیره در دهانه رودخانه سند تمساح نیز وجود دارند. در حالی که در سواحل رودخانه گراز، آهو، خارپشت و جوندگان کوچک به چشم می‌خورند، در زمین‌های شنی پوشیده از خار مرکز پاکستان شغال، کفتار، گربه وحشی، پلنگ و در آسمان‌های آبی شاهین، قوش (قرقیباز و عقاب دیده می‌شوند. در بیابان‌های جنوب غربی چیتای کمیاب آسیایی نیز وجود دارد.

    در کوه‌های شمالی گونه‌هایی از حیوانات در حال خطر از قبیل قوچ و میش مارکوپولو، قوچ و میش اوریال، مارخور، بز کوهی، خرس سیاه آسیایی، خرس قهوه‌ای هیمالیایی و پلنگ برفی وجود دارند. در اوت ۲۰۰۶ پاکستان یک بچه پلنگ برفی یتیم کمیاب را که لئو نام داشت به آمریکا هدیه کرد. گونه کمیاب دیگری دلفین رودخانه سند است که تصور می‌شود ۱۰۰۰ عدد دیگر از آن باقی باشد که در ۲ منطقه حفاظت شده نگهداری می‌شوند. در سال‌های اخیر شمار حیوانات وحشی که برای بازرگانی خز و چرم کشته می‌شدند به ایجاد قانون منع شکار حیوانات و پرندگان وحشی در مناطق حفاظت شده حیات وحش منجر شد.

    مردم[ویرایش]

    پاکستان بر اساس آمار تخمینی (۲۰۲۰)، جمعیتی حدود ۲۲۰ میلیون تن دارد. پاکستان پنجمین جمعیت بزرگ جهان را داراست که بیشتر از روسیه و برزیل است؛ نشان دادن جمعیت پاکستان نسبتاً مشکل است و این به علت تفاوت‌های آشکار در دقت هر سرشماری و عدم هماهنگی میان بررسی‌های گوناگون مربوط به نرخ رشد جمعیت است، اما احتمالاً بتوان گفت نرخ رشد جمعیت در دهه ۱۹۸۰ به اوج خود رسید؛ جمعیت این کشور تاریخ ۱ ژوئیه ۲۰۰۵ حدود ۱۶۲ میلیون نفر و نرخ رشد جمعیت نیز ۳۴ در هزار و نرخ مرگ و میر حدود ۱۰ در هزار و نرخ رشد طبیعی جمعیت حدود ۲٫۴٪ تخمین زده شد.

    زبان اردو زبان پاکستانی و زبان مشترک این کشور است، اما انگلیسی زبان رسمی است که در قانون اساسی پاکستان و در تجارت و همچنین طبقه خاص و تحصیل کرده و شهری و بسیاری از دانشگاه‌ها به کار برده می‌شود؛ زبان پنجابی نیز زبان بیش از ۶۰ میلیون نفر است، اما رسمیتی از سوی کشور ندارد. پاکستانی‌ها از نژادها و گروه‌های قومی فراوانی تشکیل یافته‌اند که بیشتر آن‌ها از نوع مردم هندواروپایی هستند و به همین دلیل بسیار متفاوت از افراد بومی ساکن این بخش از شبه قاره هند هستند.

    اکثریت پاکستانی‌ها به گروه قومی هندوآریایی تعلق دارند؛ در حالی که تعداد قابل توجهی از نژادهای ایرانی و تعداد کمتری از دراویدیان‌ نیز به چشم می‌خوردند؛ این گروه‌های قومی عمده به گروه‌های قومی کوچکتری تقسیم می‌شوند؛ پنجابی‌ها ۴۰٫۶۸٪، بلوچها ۱۵٬۵۷٪، پشتون‌ها ۱۵٫۴۲٪، سندیها ۱۱٪، زبان سرائیکی ۶٫۳۸٪، مهاجر اردو ۵٫۵۷٪، و سایرین ۶٫۲۸٪ جمعیت را تشکیل می‌دهند.[۳۱]

    پاکستان پس از ایران دومین کشور دارای جمعیت شیعه در جهان است؛ بقیه جمعیت پاکستان را مسیحیت، هندوئیسم، یهودیها، سیکها، زرتشتی‌ها، احمدی‌ها و آنیمیست‌ها (که عمدتاً کالاشهای چیترال هستند) تشکیل می‌دهند؛ تعداد کمی بودایی نیر در آمار پاکستان وجود دارند؛ البته این افراد در قسمت لداخ که توسط هند اداره می‌شود و پاکستان ادعای مالکیت آن را دارد زندگی می‌کنند. ساختار جمعیتی پاکستان در سال ۱۹۴۷ با ورود مسلمانان به پاکستان و هندوها و سیک‌ها به هندوستان به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفت؛ از سال ۲۰۰۵ به بعد بیش از ۳ میلیون مهاجر (که تقریباً ۸۱٪ آن‌ها را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند) به علت جنگ‌های جاری در افغانستان در پاکستان باقی‌مانده‌اند و براساس کمیسیون عالی مهاجران سازمان ملل، ۸۳٪ مهاجران هدف خود را اقامت دائم در پاکستان می‌دانند.

    ۹۷٪ از جمعیت پاکستان مسلمان هستند (۷۷٪ سنی و ۲۰٪ شیعه). به علاوه ۱٫۸۵٪ هندو، ۱٫۶٪ مسیحی و ۰٫۰۴٪ سیک نیز در کشور می‌زیند.

    سیاست[ویرایش]

    پاکستان عضو سازمان ملل متحد، سازمان کنفرانس اسلامی، سازمان همکاری منطقه‌ای جنوب آسیا (سارک)، و سازمان اکو می‌باشد. همچنین از دوران استقلال پاکستان و هند از بریتانیای کبیر، این کشور عضوی از اتحادیه کشورهای همسود (مشترک‌المنافع) بوده‌است. گرچه عضویت پاکستان در این اتحادیه سه بار لغو شده‌است؛ نخستین بار در سال ۱۳۵۱ (۱۹۷۲) پس از آنکه اتحادیه کشورهای همسود استقلال بنگلادش (پاکستان شرقی) را از پاکستان به رسمیت شناخت، دولت پاکستان به نشانهٔ اعتراض این اتحادیه را ترک کرد، که البته دوباره در سال ۱۹۸۹ به اتحادیه بازگشت. عضویت پاکستان از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴ به دلیل کودتای غیرقانونی ژنرال پرویز مشرف از طرف اتحادیه لغو شد. سومین بار در نوامبر ۲۰۰۷، عضویت پاکستان به دلیل اعلام وضعیت فوق‌العاده توسط پرویز مشرف از سوی اتحادیه لغو شده‌است.

    مسلم لیگ، اولین دولت پاکستان را به رهبری محمد علی جناح و لیاقت علی خان تشکیل داد. رهبری سیاست پاکستان به دست مسلم لیگ با ظهور احزاب سیاسی دیگر و با ظهور حزب مردم پاکستان در غرب پاکستان و عوامی لیگ در شرق پاکستان که نهایتاً به ایجاد بنگلادش منجر شد، به میزان زیادی رو به افول گذاشت. اولین قانون اساسی پاکستان در سال ۱۳۳۵ (۱۹۵۶) اتخاذ شد، اما در سال ۱۹۵۸ توسط ایوب خان به حال تعلیق درآمد. قانون اساسی مصوب ۱۹۷۳ توسط ضیاءالحق در سال ۱۹۷۷ به تعلیق درآمد و دگربار در سال ۱۹۹۱ به تصویب رسید و این مهم‌ترین سندی است که پایه‌های دولت و حکومت را بنا می‌نهد. پاکستان یک جمهوری فدرال است و اسلام به عنوان دین رسمی کشور محسوب می‌شود. سیستم نیمه–رئیس‌جمهوری شامل قوه مقننه‌ای متشکل از دو مجلس است که خود شامل سنای پاکستان که شامل ۱۰۰ عضو است و مجمع ملی پاکستان که دارای ۳۴۲ عضو است، می‌شود.

    رئیس‌جمهور پاکستان، رئیس دولت و همچنین فرمانده کل نیروهای مسلح است و توسط کالج الکتورال پاکستان انتخاب می‌شود. نخست‌وزیر معمولاً رهبر بزرگترین حزب در مجمع ملی است. هر ایالت، سیستم حکومتی مشابهی دارد و دارای یک مجمع اسالتی است که مستقیماً انتخاب می‌شود؛ در مجمع ایالتی، رهبر بزرگترین حزب یا ائتلاف به عنوان وزیر انتخاب می‌شود. رؤسای ایالت نیز توسط مجامع ایالتی و به پیشنهاد وزراء انتخاب می‌شوند.

    ارتش پاکستان نقش مؤثری را در سیاست‌های عمده کشور در طول تاریخ این کشور ایفا کرده‌است؛ رؤسای جمهور نظامی از ۱۹۵۸ و ۷۱، ۱۹۷۷ و ۸۸ و از ۱۹۹۹ تا به امروز رهبری کشور را به عهده داشتند. حزب چپ‌گرای مردم پاکستان (PPP) که توسط ذوالفقار علی بوتو رهبری می‌شد، به عنوان یک بازیگر سیاسی مهم در دهه ۱۹۷۰ ظهور کرد. تحت رهبری نظامی محمد ضیاءالحق پاکستان سیاست خود را از سیاست سکولار بریتانیایی جدا کرد و به سوی شریعت و دیگر قوانین اسلام پایه تغییر موضع داد. در طول دهه ۱۹۸۰ جنبش متحد قومی (MQM) که ضد فئودالی و طرفدار مهاجر اردو |مهاجر بود توسط ساکنان شهری تحصیل کرده و غیرسنتی ایالت سند و به‌ویژه کراچی آغاز به کار کرد. سال‌های دهه ۱۹۹۰ شاهد سیاست‌های ائتلافی که توسط حزب مردم و مسلم لیگ احیا شده رهبری می‌شد بود.

    در انتخابات عمومی اکتبر ۲۰۰۲، مسلم لیگ پاکستان (PML –Q) تعداد زیادی از کرسی‌های مجلس ملی را با قرار گرفتن در رده دوم از میان دیگر گروه‌ها از آن خود کرد و به عنوان حزب مجلس ملت پاکستان که شاخه‌ای از حزب PPP بود شناخته شد. ظفراللّه خان جمالی از PML –Q به عنوان نخست‌وزیر شناخته شد، اما درتاریخ ۲۶ ژوئن ۲۰۰۴ استعفا داد و رهبر PML –Q چادهری مبثوجات (شجاعت) حسین به عنوان نخست‌وزیر موقت جایگزین او شد. در ۲۸ اوت ۲۰۰۴ مجمع ملی به وزیر اقتصاد پاکستان و قائم مقام پیشین سیتی بانک، شوکت عزیز رأی داد و او را به عنوان نخست‌وزیر انتخاب کرد. مجلس متحده عمل که ائتلاف احزاب مذهبی اسلامی بود درانتخابات ایالت مرزی شمال غرب پیروز شد و حضور خود را در مجمع ملی پاکستان افزایش داد.

    پاکستان عضو فعالی از سازمان ملل و سازمان کنفرانس اسلامی است و OIC را به عنوان محلی برای گروه اعتدال روشنفکران به کار برده‌است؛ که برنامه‌ای برای ایجاد یک رنسانس و عنصر روشنگری در دنیای اسلام است. پاکستان همچنین یکی از اعضا سازمان‌های مهم منطقه‌ای سازمان‌های همکاری‌های منطقه‌ای جنوب آسیا (سارک) و سازمان همکاری‌های اقتصادی (اکو) است. پاکستان در گذشته روابط گوناگونی را با آمریکا به خصوص در اوایل دهه ۱۹۵۰ هنگامی که پاکستان مهم‌ترین متحد آسیایی بود رقم زده‌است.

    پاکستان همچنین عضو سازمان پیمان مرکزی (سنتو) و سازمان پیمان جنوب شرقی آسیا (SEATO) بود. در طول جنگ شورویافغانستان در دهه ۱۹۸۰ پاکستان یکی از متحدان اصلی آمریکا بود. اما روابط آن‌ها هنگامی که آمریکا به‌خاطر سوءظن‌هایی نسبت به استفاده پاکستان از فعالیت‌های هسته‌ای تحریم‌هایی را بر او اعمال کرد، روبه سردی گذاشت. پس از حملات ۱۱ سپتامبر و جنگ بر سر تروریسم روابط آمریکا و پاکستان به‌ویژه پس از اینکه پاکستان حمایت خود را از رژیم طالبان در کابل ظاهراً متوقف نمود، بهبود یافته‌است. در ژانویه ۲۰۰۴، مؤسس برنامه هسته‌ای پاکستان عبدالقدیر خان به موضوع گسترش نیروی هسته‌ای به لیبی، ایران و کره شمالی اعتراف کرد. در ۵ فوریه ۲۰۰۴ پرزیدنت پرویز مشرف اعلام کرد که او عبدالقدیر خان را بخشوده‌است.

    پاکستان مدت‌های زیادی روابط ناآرامی را با همسایه‌اش هند داشته‌است. اختلاف بلندمدت بر سر کشمیر به جنگ‌های تمام عیاری در جنگ هند – پاکستان در ۱۹۴۷ و جنگ هند و پاکستان در ۱۹۶۵ انجامید. جنگ داخلی در ۱۹۷۱ به جنگ آزادی خواهانه بنگلادش که خودجوش بود و جنگ ۱۹۷۱ هند– پاکستان تبدیل شد. پاکستان برای نشان دادن برابری خود با آزمایش‌های هسته‌ای Pokhran-II هند در سال ۱۹۹۸ آزمایش‌های سلاح‌های هسته‌ای را انجام داد و تنها کشور مسلمان دارای سلاح‌های هسته‌ای به‌طور رسمی گردید. روابط این کشور با هند پس از آغاز مذاکرات صلح در ۲۰۰۲ رو به بهبودی است. پاکستان روابط نزدیک اقتصادی نظامی و سیاسی را با جمهوری خلق چین دارا می‌باشد.

    پاکستان همچنین در نواحی قبیله‌ای که به صورت فدرال اداره می‌شوند و رهبران قبیله‌ای از طالبان حمایت می‌کنند با بی‌ثباتی‌هایی روبه‌رو است. پاکستان برای سرکوبی ناآرامی‌های محلی مجبور به استقرار نیروهای ارتش خود در این نواحی شده‌است. این در حالی است که آتش‌بس اعلام شده بین رهبران قبیله‌ای و دولت پاکستان ثبات لازم را به منطقه بازنگردانده‌است.

    اضافه بر این، پاکستان مدت زیادی است که در بزرگترین ایالت خود، بلوچستان (پاکستان) دچار بی‌ثباتی است. ارتش برای جنگ با شورش جدی در این استان از سال ۱۹۷۳ تا سال ۱۹۷۶ مستقر شد. ثبات اجتماعی پس از اینکه رحیم الدین خان به عنوان مجری حکومت نظامی که آغاز آن در سال ۱۹۷۷ بود منصوب شد. در پاکستان از سرگرفته شد. پس از صلح و آرامش نسبی در طول دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ برخی از رهبران قبیله‌ای بانفوذ بلوچ بازهم یک جنبش جدایی طلبانه را پس از اینکه پرویز مشرف در ۱۹۹۹ به قدرت رسید آغاز کردند.

    نحوه انتخاب رئیس‌جمهور در پاکستان[ویرایش]

    هر رئیس‌جمهوری در پاکستان برای پنج سال انتخاب می‌شود. رئیس‌جمهور مقامی تقریباً تشریفاتی در پاکستان به‌شمار می‌آید.

    نمایندگان هر دو پارلمان ملی پاکستان یعنی؛ مجلس ملی و سنا، به همراه چهار مجلس استانی یا مجالس ایالتی که شامل سند، پنجاب، خیبرپختونخواه و بلوچستان رئیس‌جمهور این کشور را با رأی‌گیری انتخاب می‌کنند؛ که حدوداً تعداد این نمایندگان به هزار و صد نفر می‌رسد.

    روند اخذ رأی انتخابات ریاست جمهوری پاکستان در اسلام‌آباد تحت نظارت قاضی انور کاسی رئیس دادگاه عالی این شهر برگزار می‌شود.[۳۲][۳۳]

    احزاب در پاکستان[ویرایش]

    روابط خارجی[ویرایش]

    اقتصاد[ویرایش]

    پاکستان کشوری در حال توسعه‌است که در جبهه‌های سیاسی و اقتصادی با چالش‌هایی روبه‌رو بوده‌است. با وجود اینکه در سال ۱۹۴۷ این کشور بسیار فقیر بود نرخ رشد اقتصادی پاکستان در طول ۴ دهه بعد از آن بهتر از میانگین جهانی بوده‌است. اما سیاست‌های ناآگاهانه به پایین آمدن این نرخ در دهه ۱۹۹۰ منجر شد.

    اخیراً تغییرات گسترده اقتصادی به اقتصادی قدرتمندتر منجر شده‌اند و به نرخ رشد به‌ویژه در زمینه‌های ساخت و تولید و بخش‌های خدمات مالی (اقتصادی) سرعت بخشیده‌اند. پیشرفت‌های بزرگی نیز در موقعیت ارز خارجی و رشد سریع در منابع ارز ثابت در سال‌های اخیر شاهد بوده‌ایم. تخمین بدهی خارجی در سال ۲۰۰۵ در حدود ۴۰ میلیارد دلار آمریکا بود. با این حال این بدهی با کمک‌های صندوق بین‌المللی پول و بخشودگی بدهی از طرف ایالات متحده آمریکا کاهش یافته‌است. تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۰۵ حدود ۴۰۵ میلیارد دلار برآورد شد و تولید سرانه ناخالص ملی آن ۲۴۰۰ دلار آمریکا بود.

    نرخ‌های رشد تولید ناخالص ملی پاکستان در ۵ سال اخیر شاهد یک افزایش ثابت بوده‌اند. در سال ۲۰۰۱ نرخ رشد تولید ناخالص داخلی کشور ۸٪/۱ بود ولی در سال مالی که ۳۰ ژوئن ۲۰۰۵ پایان یافت، نرخ رشد تولید ناخالص داخلی اسمی به حدود ۴٪/۸ رسید. این نرخ رشد پاکستان را پس از چین دارنده دومین نرخ رشد اقتصادی در میان پرجمعیت‌ترین کشورهای جهان قرار داد. با این حال فشارهای تورمی و میزان ذخیره کمتر از مقدار لازم و همچنین عوامل اقتصادی دخیل دیگر امر نگه داشتن نرخ رشد به این میزان را مشکل می‌سازد.

    رشد بخش‌های غیرکشاورزی ساختار اقتصاد را تغییر داده‌است و اکنون اقتصاد تنها ۲۰٪ تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد. بخش خدماتی حدود ۵۳٪ تولید ناخالص داخلی کشور که تجارت عمده و خرد کشور حدود ۳۰٪ این بخش را تشکیل می‌دهد. اخیراً بازار بورس کراچی همراه با دیگر بازارهای در حال ایجاد دنیا اوج گرفته‌است. مقادیر هنگفتی از سرمایه‌گذاری‌های خارجی در صنایع متعددی به کار گرفته شده‌اند. با این حال سرانه بازار بورس همچنان مخابرات، نرم‌افزار، خودرو، نساجی، سیمان، کود، فولاد و ساخت کشتی هستند.

    صنعت مهم دیگری که در گذشته از دسترسی خارجی محروم مانده‌است، هوافضا است. تیپ‌های مختلف توپخانه در ارتش از پیش به گسترده شدن میزان مهمات نظامی پاکستان کمک کرده‌اند. خبرهایی از احتمال مشارکت عمومی یا خصوصی در برنامه‌های آینده موشکی به گوش می‌خورد که می‌تواند با برنامه فضایی پاکستان همراه شود؛ زیرا توانایی‌های کنونی این کشور شامل موشک‌های بالستیک میان برد و تحقیقاتی بر روی موشک‌های بالستیک قاره‌پیما می‌شوند. رویکرد ساختاری برای استفاده از این توانایی‌های هوافضایی ممکن است باعث رونق سریعتر اقتصادی پاکستان شود زیرا صنعت هوانوردی پیش تر هم شاهد رشد چشمگیری در سال‌های گذشته بوده‌است که با حضور شرکت‌های هواپیمایی متعددی همراه بوده‌است.

    علم[ویرایش]

    پاکستان دارای دانشگاه های زیادی با کیفیت بالای آموزشی و پژوهشی در سطح جهانی است از مشهور ترین دانشگاه هایی که در لیست بهترین دانشگاه های دنیا قرار گرفته اند میتوان دانشگاه قائد اعظم، دانشگاه کامست اسلام، دانشگاه آقاخان، دانشگاه ملی علوم و فناوری و دانشگاه کشاورزی فیصل آباد اشاره کرد که برترین دانشگاه های پاکستان هستند

    پاکستان در میان علوم مختلف در سطح نسبتا عالی به سر میبرد ودر علوم نوین نیز در سطح عالی قرار دارد طبق اعلام رسمی این کشور ۱۰ کشور برتر با سریعترین رشد در توسعه نرم‌افزارهای منبع باز قرار دارد و طبق اعلام وزارت بازرگانی و صنایع ژاپن، تا سال ۲۰۳۰ ، ژاپن با کمبود ۸۰۰۰۰۰ مهندس فناوری اطلاعات روبرو خواهد شد و قرار شده است که از مهندسین پاکستانی در شرکت های ژاپنی استفاده شود

    علاوه بر این تعداد فزاینده ای مهندسین کامپیوتر پاکستانی در سال ۲۰۲۰ به انجمن GitHub پیوسته اند و اکنون به عنوان بزرگترین مشارکت کنندگان این انجمن جهانی شناخته می شوند. به همین خاطر پاکستان ششمین رشد سریع در توسعه نرم افزارهای منبع باز را در GitHub در سال 2020 ثبت کرد

    در سال ۲۰۲۰ نیز یک گزارش جدید از هواوی و آرتور دی در اجلاس “تسریع یک اقتصاد پایدار دیجیتال” که این هفته توسط شورای SAMENA برگزار شد، منتشر گردید و به پتانسیل خوب خدمات و نرم افزار در پاکستان اشاره نمود. آرتور دی. لیتل یک شرکت مشاور مدیریت آمریکایی و چند ملیتی است که در زمینه برنامه‌ریزی راهبردی، تحقیق در عملیات و ارائه خدمات مشاور مدیریت فعالیت می ‌نماید. شرکت فناوری هواوی نیز یکی از با ارزش ترین و بزرگ ترین شرکت های جهان در زمینه شبکه ‌های کامپیوتری و ارتباطات است.

    استارتاپ ها در پاکستان نیز موقعیت خوبی در جهان دارند برای مثال دو شرکت Enent و AquaAgro در مسابقات shell live wire شرکت نوآور Enent با کسب 10000 دلار جایزه، نایب قهرمان مسابقات شد. این مجموعه نوپا در واقع یک شرکت الکترونیکی با فناوری پاک است که بر طراحی محصولات نوآورانه تمرکز دارد. Enent به پاکستان در کاهش اتلاف انرژی کمک می کند. این استارتاپ پاکستانی ادعا می کند هر سال 18000 تن انتشار دی اکسیدکربن را کاهش می دهد. در حالی که تأثیر مثبتی بر کارایی شبکه دارد و سالانه 0.5 میلیون دلار در قبض های برق صرفه جویی می کند.

    و شرکت استارتاپ پاکستانی AquaAgro بر اساس مدل سازی بازده محصول، به کشاورزان کمک می کند تا محصولات را به طور موثر رشد دهند. این شرکت نوپا به حفظ بیش از 50 درصد از آب مورد استفاده در کشاورزی سنتی کمک می کند و جایزه اول را در گروه اقتصاد و محیط زیست کسب نمود.

    همینطور در فهرست دانشگاه استنفورد برای سال 2020 شامل 159683 دانشمند پر استناد در رشته های مختلف مانند پزشکی و مهندسی است. در این لیست که توسط یکی از معتبرترین دانشگاه ایالات متحده آمریکا از دانشمندان برتر جهان ، تهیه شده است، نام 81 دانشمند پاکستانی در میان 2 درصد دانشمندان برتر جهان دیده می شود.

    فرهنگ و تمدن[ویرایش]

    پاکستان دارای فرهنگ منحصربه‌فرد و غنی است که سنت‌های خود را در طول تاریخ حفظ کرده‌است، اتفاقات مختلف در طول تاریخ نتوانسته‌اند خللی به این فرهنگ وارد نمایند. واقعیت پیش از ورود اسلام بسیاری از پنجابی‌ها و سندیها، هندو و بودایی بودند؛ اما این روند در طول دوره توسعه اسلام، توسط حاکمان اموی، محمد بن قاسم، سلطان محمود غزنوی و دیگران تغییر یافت. بسیاری از فعالیت‌ها، غذاها بقایای تاریخی و مکان‌های مقدس از حکومت مغول مسلمان و فرمانروایان افغان‌ها برجای مانده که شامل لباس ملی شلوار کمیز (تمیز) می‌شود. زنان نیز شلوار قمیز با رنگ‌های شاد می‌پوشند.

    در حالی که مردان شلوارهایی با رنگ‌های تیره‌تر می‌پوشند و معمولاً شیروانی یا اچکان (نوعی کت بلند) که بر روی لباس‌ها می‌آید برتن می‌کنند. انواع موسیقی پاکستانی متنوع است؛ موسیقی محلی و گونه‌های سنتی مانند قوالی و غزل گایاکی و گونه‌های جدید که موسیقی سنتی و غربی را در هم می‌آمیزند مانند اجرای هم‌زمان قوالی و موسیقی غربی که توسط نصرت فاتح علی خان مشهور انجام می‌شود. دیگر خوانندگان عمده غزل، مهدی حسن، غلام علی و فریده خانم طاهره، سید عبید پروین و اقبال بانو هستند.

    ورود مهاجران افغان در استان‌های غربی، موسیقی پشتو و زبان فارسی را دوباره زنده کرده‌است و پیشاور را به عنوان محلی برای موسیقی دانای افغان و محلی برای گسترش موسیقی افغان به خارج از کشور مبدل ساخته‌است. تا دهه ۱۹۹۰ شرکت تلویزیون پاکستان که توسط دولت اداره می‌شد (PTV) و شرکت خبرگزاری پاکستان رسانه‌های عمده کشور بودند. اما اکنون کانال‌های تلویزیونی شخصی متعددی از قبیل Geo TV، تلویزیون ایندوس، Hum TV و گروه ARY نیز وجود دارند. کانال‌ها و فیلم‌های متعدد آمریکایی، اروپایی و آسیایی نیز برای اکثریت جمعیت پاکستان از طریق Cask TV و ماهواره قابل دسترسی هستند. همچنین صنایع فیلم‌سازی بومی کوچکی نیز در لاهور و پیشاور (که اغلب با نام لالی وود و پولی وود آن‌ها را می‌شناسند) وجود دارند. با وجود اینکه فیلم‌های بالیوود امروزه ممنوع هستند ستاره‌های سینمای هند در پاکستان بسیار محبوب هستند.

    جامعه پاکستان عمدتاً چند زبانه و مسلمان است، و اغلب آن‌ها احترام خاصی را به ارزش‌های خانوادگی سنتی دارند. با وجود اینکه خانواده‌های شهری به سیستم خانواده هسته‌ای تغییر یافته‌اند و این به دلیل محدودیت‌های اجتماعی–اقتصادی است که توسط سیستم سنتی خانواده مشترک بر آن تحمیل می‌شود. دهه‌های اخیر حضور طبقه متوسط را در شهرهایی نظیر کراچی، لاهور، راولپندی، حیدرآباد پاکستان، فیصل آباد، سوکور و پیشاور شاهد بوده‌است که خواهان حرکت در سوی یک جهت آزادی خواهانه تر هستند و این در مقابل نواحی قبیله‌ای شمال غربی است که با افغانستان هم‌مرز هستند و سنتهای دیرینه و روش محافظه کارانه را پیش می‌گیرند. افزایش فرایند جهانی شدن تأثیر فرهنگ غربی را افزایش داده و اکنون پاکستان رتبه ۴۶ را در ایندکس جهانی شدن دارا است. در حدود ۴ میلیون پاکستانی در خارج از کشور زندگی می‌کنند و حدود نیم میلیون نفر مقیم خارج نیز در ایالات متحده آمریکا زندگی می‌کنند.

    گردشگری یک صنعت در حال رشد در پاکستان است و بر فرهنگ‌ها و ملل و مناظر متنوع آن استوار است. بازمانده‌های تمدن باستانی از قبیل موهنجودارو و هاراپا و تاکسیلا تا بخش‌های تپه‌ای هیمالیا همه جهانگردانی را به خود جذب می‌کنند. پاکستان چندین رشته کوه با ارتفاع بیش از ۷۰۰۰ متر دارد که ماجراجویان و کوهنوردانی را از سراسر دنیا به خود جذب می‌کند، به‌ویژه کی۲.

    قسمتهای شمالی پاکستان دژها و برج‌ها و دیگر آثار معماری کهن و همچنین دره هونزا و دره‌های چیترال را دارا است. دره‌های چیترال محل جامعه کوچک پیش از اسلام آنیمیست کلشه است که از تباری هندوایرانی هستند. شهر لاهور دارای نمونه‌های بسیاری از معماری مغول مانند مسجد بدشاهی، باغ‌های شالیمار (لاهور)، مقبره جهانگیر و دژ لاهور است.

    زبان و ادبیات[ویرایش]

    زبان اردو در حال تبدیل شدن به یکی از محبوب ترین زبان ها در چین [۳۴] و دنیا است در ایران نیز در دانشگاه تهران رشته زبان و ادبیات اردو نیز وجود دارد -و از اساتید برجسته آن میتوان به استاد محمد کیومرثی اشاره کرد- که نشان از اهمیت این زبان برای ایران و ارتباط با مسلمانان هند و پاکستان دارد و با توجه به روابط زیاد فرهنگی و پتانسیل بالای اقتصادی که بین ایران و پاکستان وجود دارد، وجود مترجم و افراد زیادی که با این زبان آشنا هستند ضروری ست پاکستان کنونی در قدیم پل ارتباطی ایران و هند کنونی بوده است به همین دلیل است که آثار فراوانی از فرهنگ هندوایرانی، ایرانی-اسلامی، هندواسلامی در این کشور مشاهده میشود[۳۵] زبان فارسی در پاکستان نقش مهمی را در طول تاریخ داشته است ادبیات این کشور نیز از فارسی بسیار تاثیر پذیرفته است به طوری که از نظر زبان شناسان و ادبیات‌دانان تا قبل از استعمار بریتانیا بر هند بیش از ۹۰% زبان مسلمانان هند (زبان اردو) که زبان رسمی پاکستان کنونی است فارسی و کلمات فارسی بود اما اکنون از نظر زبان شناسان به ۶۰% رسیده است با این وجود هنوز این زبان برای فارسی زبانان قابل فهم است [۳۶] شاعر ملی پاکستان علامه اقبال لاهوری ست که خود فارسی را فراگرفته بود و اشعار زیادی را به زبان فارسی و اردو منتشر کرده است که درون‌مایه آنها راجب مسائلی مانند خدا ، ایمان ، عشق و ... است

    . .

    . .

    با وجود اینکه زبان اردو زبان مادری تنها ۷% مردم پاکستان است اما به عنوان زبان میانجی بین قومیت های این کشور صحبت میشود و در سال ۱۳۹۴ هجری شمسی جایگزین انگلیسی شد و به عنوان زبان رسمی شناخته شد [۳۷]

    گردشگری[ویرایش]

    روزهای تعطیل[ویرایش]

    روزهای تعطیل و جشنواره‌های بسیاری سالانه در پاکستان جشن گرفته می‌شوند. در حالی که پاکستان یک کشور مسلمان است روزهای تعطیل غیر مذهبی نیز در پاکستان وجود دارند که عبارت‌اند از: روز پاکستان (۲۳ مارس)، روز استقلال (۱۴ اوت)، روز دفاع پاکستان ۶ سپتامبر، روز نیروی هوایی پاکستان ۷ دسامبر سالگرد تولد (۵ دسامبر)، و مرگ (۱۱ سپتامبر) محمدعلی جناح، علامه اقبال لاهوری (۹ نوامبر) و تولد (۳۰ ژوئیه) و فوت (۸ ژوئیه) فاطمه جناح (مادر ملت) و همچنین سند کارگر (که به نام سندمی هم شناخته می‌شود) در روز ۱ می.

    چند جشنواره مهم توسط مسلمان‌های پاکستانی در طول سال گرامی داشته می‌شوند که وابسته به تقویم اسلامی است؛ در رمضان که نهمین ماه تقویم است ۲۹ یا ۳۰روز را روزه می‌گیرند و سپس جشن عید فطر است؛ در یک جشن دیگر عید قربان را به یاد قربانی ابراهیم انجام قربانی می‌کنند و گوشت آن را میان دوستان و خانواده و فقرا تقسیم می‌کنند؛ هر دو عید از تعطیلات عمومی هستند و مردم می‌توانند در این دو روز از خانواده و دوستان دیدن کنند و بچه‌ها لباس نو هدیه و شیرینی می‌گیرند؛ بعضی از مسلمانان تولد محمد، پیامبر اسلام را در سومین ماه تقویم ربیع‌الاول جشن می‌گیرند.

    مسلمان‌های شیعه روز عاشورا را در روزهای نهم و دهم اولین ماه تقویم (ماه محرم) گرامی می‌دارند.

    هندو‌ها، بودایی‌ها، سیک‌ها و مسیحیان پاکستان نیز جشن‌های خودشان را برگزار می‌کنند. سیک‌ها از سراسر جهان می‌آیند تا مکان‌های مقدسی را در پنجاب، مانند آرامگاه گورو ننک مؤسس سیکسیم در حسن عبدلی واقع در ناحیه اتوک و زادگاه او نانکانا صاحب را دیدن کنند؛ جشنواره‌های محلی و منطقه‌ای نیز مانند جشنواره بسنت در پنجاب که آغاز بهار را نشان می‌دهد و با هوا کردن بادبادک‌ها همراه است نیز، جشن گرفته می‌شوند. در ضمن اینکه پنجم فوریه به نام روز کشمیر در پاکستان تعطیل رسمی است.

    ورزش[ویرایش]

    ورزش رسمی و ملی پاکستان هاکی روی چمن است اما ورزش مورد علاقه عمده مردم هندوستان و شبه قاره کریکت است و پاکستان نیز از این قائده مستثنی نیست این ورزش در زمان استعمار بریتانیا بر هندوستان به این کشور راه یافت، گسترش یافت و به سرعت محبوب گشت تیم ملی کریکت پاکستان یکبار جام جهانی را در مسابقات جهانی کریکت ۱۹۹۲ از آن خود کرد. یکبار هم در جام جهانی کریکت ۱۹۹۹ نایب قهرمان شد و دو بار میزبان بازی‌های جام جهانی کریکت ۱۹۸۷ و جام جهانی کریکت ۱۹۹۶ شده‌اند. این تیم همچنین جام استرالیا را در سال‌های ۱۹۸۶ و ۱۹۹۰ و ۱۹۹۴ از آن خود کرده‌است. اما علاوه بر اینها با وجود اینکه اسکواش و فوتبال نیز بسیار محبوب است.

    حقوق بشر[ویرایش]

    دیوان عالی پاکستان در سال ۲۰۱۲ میلادی، تراجنسیتی را به عنوان «جنسیت سوم» در پاکستان به رسمیت شناخت.[۳۸]

    بر اساس آمار سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۵ میلادی، بین ۱٬۲ میلیون تا ۱٬۵ میلیون کودک در خیابان‌های پاکستان زندگی می‌کنند.[۳۹] به گفته سازمان‌های مدافع حقوق بشر بیش از ۱۲ میلیون کودک برای فرار از فقر به خیابان‌ها پناه می‌برند یا در خانه غریبه‌ها کارگری می‌کنند.[۴۰]

    بلوچ ستیزی یکی از اقدامات جنایت بار در کشور پاکستان است. بلوچ‌ها خواهان احقاق حقوق خود از جمله خودمختاری ایالت بلوچستان هستند که تا کنون دولت مرکزی پاکستان آن را نادیده گرفته‌است و همواره سعی در سرکوب مردم بلوچ داشته‌اند، به طوریکه از سال ۲۰۱۰ تا به اکنون نزدیک به ۱۳ هزار نفر از کودکان و جوانان بلوچ مفقود شده‌اند که از سرنوشت هیچ‌یک از آنان اطلاعی در دسترس نیست. قوم بلوچ این اتفاقات را به دست عوامل دولت پاکستان می‌داند.

    برده‌داری به صورت کار بدون دستمزد در همه نقاط پاکستان جاری است، این پدیده در بخش‌های کشاورزی و صنایع آجرسازی پاکستان دامنه و گستره بسیار وسیعی دارد.[۴۱]

    در پاکستان اقلیت‌های دینی و مذهبی در موارد زیادی مورد حملات انتقام‌جویانه از سوی عامه مردم یا گروه‌های تندرو مذهبی قرار می‌گیرند. در بسیاری از موارد گروه‌های وهابی، غالباً پیروان مذهب شیعه را هدف قرار می‌دهند.[۴۲] در پاکستان هم‌چنین پیروان فرقه احمدیه که اواخر سده ۱۹ میلادی در آن کشور بنیان‌گذاری شد،[۴۳] مورد اذیت و آزار گاه‌وبیگاه قرار دارند.[۴۴]

    در پاکستان حداقل سن برای محاکمه کیفری به جرم «۷ سال» است.[۴۵]

    غذاهای پاکستانی[ویرایش]

    تنوع جغرافیایی و فرهنگی پاکستان در گوناگونی غذاهای این کشور دیده می‌شود.[۴۶] برخی از انواع غذاهای پاکستانی عبارتند از:

    دیگر دانستنی‌ها[ویرایش]

    نگارخانه[ویرایش]

    جستارهای وابسته[ویرایش]

    منابع[ویرایش]

    پیوند به بیرون[ویرایش]

    منبع مطلب : fa.wikipedia.org

    مدیر محترم سایت fa.wikipedia.org لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    مرورگر شما از این ویدیو پشتیبانی نمیکنید.

    جغرافیای پاکستان

    جغرافیای پاکستان

    جغرافیای پاکستان (اردو: جغرافیۂ پاکِستان) آمیزه‌ای از چشم‌اندازهای بسیار گوناگونی از دشت‌ها، بیابان‌ها، جنگل‌ها، تپه‌ها، و فلات‌هایی است که در گستره‌ای از کرانه‌های دریای عرب در اقیانوس هند در جنوب تا کوه‌های رشته‌کوه قره‌قروم در شمال جای گرفته‌اند.

    پاکستان کشوری است در غرب آسیا. این کشور از شرق با هندوستان، از شمال غرب با افغانستان و از غرب با ایران هم‌مرز است. در شمال شرق پاکستان هم چین با این کشور مرز دارد. این کشور در دو سوی خود مرزهایی بسیار پرمناقشه دارد که برای نمونه مرز پاکستان با هند در کشمیر و همواره باعث تنش نظامی است و مرز پاکستان با افغانستان در ارتباط با خط دیورند پیچیدگی‌های فراوانی برای دو طرف به ارمغان آورده‌است.

    در سمت غربی کشور گذرگاه خیبر و دره بولان به عنوان مسیرهای سنتی مهاجرت بین اوراسیای مرکزی و آسیای جنوبی نقش داشته‌اند.

    با ۷۹۶٬۰۹۶ کیلومتر مربع، پاکستان ۳۶مین کشور در جهان از نظر مساحت است. درازای خط ساحلی این کشور ۱۰۴۶ کیلومتر است. بلندترین نقطه این کشور قله کی۲ و پست‌ترین محل آن کرانه‌های دریای عرب است. طولانی‌ترین روز پاکستان هم رود سند و بزرگ‌ترین دریاچه کشور دریاچه منچهر است.

    زمین‌شناسی[ویرایش]

    از دیدگاه زمین‌شناختی، پاکستان با هر دو صفحهٔ زمین‌ساختی اوراسیا و هند همپوشانی دارد؛ به گونه‌ای که ایالت‌های سند و پنجاب بر روی گوشهٔ شمال باختری صفحهٔ هند، و ایالت بلوچستان و بیشتر خیبر پختونخوا بر روی صفحه اوراسیا گسترده‌اند. بیشتر ایالت‌های گلگت-بلتستان و کشمیر آزاد بر روی بخش آسیای میانهٔ صفحه اوراسیا و در راستای لبهٔ صفحه هند گسترده‌اند، و از همین رو بسیار مستعد زمین‌لرزه‌های وحشتناکی‌اند که از برخورد این دو صفحهٔ به وجود می‌آیند.

    آب و هوا[ویرایش]

    پاکستان در منطقه معتدل، بلافاصله بالاتر از مدار رأس‌السرطان (پرگارهٔ خرچنگ) قرار دارد. آب و هوای آن از گرمسیری تا معتدل متفاوت است. اقلیم سواحل جنوب خشک است که دوره‌هایی از باران‌های موسمی به خود می‌بیند.

    بارش باران در مناطق مختلف کشور از کمتر از ۱۰ اینچ در سال تا بیش از ۱۵۰ اینچ در سال متغیر است. بارندگی در ایالت پنجاب زیاد است. آب‌وهوای مناطق این کشور بسیار متفاوتند به طوری که منطقه ساحلی در امتداد دریای عرب معمولاً گرم است، در حالی که کوهستان‌های برفی و یخ‌زده شمال کشور در رشته‌کوه قره‌قروم و سایر کوه‌های شمال در طول سال به حدی سرد است که تنها برای کوهنوردان چیره‌دست، و فقط برای چند هفته در سال در ماه‌های مه و ژوئن، قابل دسترسی است.

    پاکستان چهار فصل دارد: زمستان خشک و خنک که از ماه دسامبر تا فوریه با درجه حرارت ملایم مشخص می‌شود. بهار گرم و خشک از مارس تا ماه مه. فصل بارانی تابستانی یا دوره باران‌های موسمی جنوب غربی، از ژوئن تا سپتامبر؛ و دوره عقب‌نشینی باران‌های موسمی در اکتبر و نوامبر. زمان شروع و مدت زمان این فصول با توجه به مکان متفاوت است.

    آب و هوا در پایتخت کشور، اسلام‌آباد، از به‌طور متوسط ۵ درجه سانتی‌گراد در ژانویه تا میانگین روزانه ۴۰ درجه سانتی‌گراد در ژوئن تغییر می‌کند. نیمی از بارندگی سالانه این شهر در ماه‌های ژوئیه و اوت رخ می‌دهد که میانگین آن در هر دو ماه حدود ۳۰۰ میلی‌متر است. باقی‌مانده سال باران کمتری دارد و حدود ۱۰۰ میلی‌متر در ماه است. بارش تگرگ در اوایل بهار رایج است.

    بزرگترین شهر پاکستان، کراچی، که همچنین مرکز صنعتی این کشور است، از اسلام‌آباد مرطوب‌تر است اما بارندگی در آن به مراتب کمتر است. منطقه کراچی فقط در ماه‌های ژوئیه و اوت به‌طور متوسط بیش از ۵۰ میلی‌متر بارندگی به خود می‌بیند. در بقیه ماه‌ها این منطقه بسیار خشک است و بارندگی کمی دارد. دما نیز در کراچی نسبت به اسلام‌آباد یکنواخت‌تر است، از متوسط روزانه ۱۳ درجه سانتی‌گراد در غروب زمستان تا میانگین روزانه ۳۴ درجه سانتی‌گراد در روزهای تابستان. گرچه دمای هوا در تابستان به دماهای بالای پنجاب نمی‌رسد، رطوبت زیاد هوای کراچی آسایش را از اهالی می‌گیرد.

    مناطق جغرافیایی[ویرایش]

    پاکستان به سه منطقه جغرافیایی اصلی تقسیم می‌شود: ارتفاعات شمالی؛ دشت رودخانه ایندوس، با دو بخش اصلی که کمابیش متناظرند با ایالت‌های پنجاب و سند؛ و فلات بلوچستان. برخی از جغرافیدان‌ها مناطق اصلی دیگری را هم تعریف می‌کنند. برای نمونه، رشته‌کوه‌های در امتداد مرز غربی با افغانستان گاهی اوقات جدا از فلات بلوچستان در نظر گرفته می‌شوند؛ و در مرز شرقی با هند، در جنوب رودخانه سوتلج، بیابان تار ممکن است جدا از دشت ایندوس در نظر گرفته شود.

    بلندی‌های شمال[ویرایش]

    ارتفاعات شمالی شامل بخش‌هایی از هندوکش، کوهستان قره‌قوم و هیمالیا است. این منطقه شامل قله‌های مشهوری مانند کی۲ (کوه گودوین آستین، به بلندای ۸٬۶۱۱ متر، دومین قله بلند جهان) است. بیش از نیمی از قله‌های این منطقه از ۴۵۰۰ متر بلندترند و بیش از پنجاه قله به بالاتر از ۶۵۰۰ متر می‌رسند. سفر در این سرزمین دشوار و خطرناک است، اگرچه دولت در تلاش است مناطق خاصی از آن را به مناطق گردشگری و پیاده‌روی تبدیل کند. به دلیل ناهمواری زیاد منطقه و شداید آب‌وهوایی، ارتفاعات شمالی و بخش شرقی هیمالیا موانع بزرگی بر سر ورود به پاکستان در طول تاریخ بوده‌اند.

    در جنوب ارتفاعات شمالی و غرب جلگه رودخانه سند چند رشته‌کوه وجود دارد: رشته‌کوه سفیدکوه در امتداد مرز افغانستان؛ کوه‌های سلیمان؛ و کوهستان کرتار که مرز غربی ایالت سند را تعریف می‌کند و تقریباً به ساحل جنوبی می‌رسد. مناطق جنوبی‌تر به مراتب خشک‌تر از نواحی شمال غرب هستند و به زنجیره‌کوه‌هایی تقسیم می‌شوند که عموماً در ایالت بلوچستان به سمت جنوب غرب امتداد یافته‌اند. دره‌های شمالی‌جنوبی موجود در بلوچستان و سند، مهاجرت مردم در امتداد ساحل مکران در شرق دریای عرب به سمت دشت‌ها را محدود کرده‌است.

    چندین تنگه بزرگ، زنجیرهٔ کوه‌ها را در امتداد مرز با افغانستان قطع می‌کنند. ازجمله آن‌هاست تنگه خوجک، در حدود هشتاد کیلومتری شمال غربی کویته در بلوچستان؛ تنگه خیبر در چهل کیلومتری غرب پیشاور و منتهی به کابل؛ و گذرگاه بروغل در منتهی‌الیه شمال که دسترسی به دالان واخان را فراهم می‌کند.

    کمتر از یک پنجم از زمین‌های پاکستان قابلیت کشاورزی فعالانه را دارد. تقریباً تمام اراضی زراعی به‌طور فعال کشت می‌شود، اما بازده و برداشت آن‌ها مطابق استانداردهای جهانی کم است. کشت و زرع در کوه‌های شمال، بیابان‌های جنوب و فلات‌های غرب کشور کم و پراکنده‌است، اما حوضه رودخانه ایندوس در پنجاب و منطقه شمال سند دارای خاک حاصلخیز است که پاکستان را قادر می‌سازد تا جمعیت خود را، در شرایط عادی آب و هوایی، تغذیه کند.

    جلگه سند[ویرایش]

    نام رود سند شکلی از سندهو سانسکریت و به معنی اقیانوس است. نام‌های هند و هندو هم از همین کلمه آمده‌اند. سرچشمه سند، یکی از رودخانه‌های بزرگ جهان، در جنوب غرب تبت، در حدود ۱۶۰ کیلومتری غرب سرچشمه رودخانه سُتلِج، است. ستلج نخست از پنجاب هندوستان می‌گذرد و در پنجاب پاکستان به سند می‌پیوندد.

    حوضه آبریز سند تقریباً ۱ میلیون کیلومتر مربع تخمین زده می‌شود، و همه رودخانه‌های اصلی پاکستان - جهلم، چناب، رود کابل - به آن می‌ریزند. حوضه رودخانه سند یک جلگه آبرفتی بزرگ و حاصلخیز است که توسط رسوبات سند شکل گرفته‌است. تمدن‌های کشاورزی دست‌کم از ۵٬۰۰۰ سال پیش که در این منطقه ساکن شده‌اند.

    بلوچستان[ویرایش]

    بلوچستان در لبه شرقی فلات ایران و در منطقه مرزی بین جنوب غربی آسیا، آسیای مرکزی و آسیای جنوبی واقع شده‌است. این منطقه با مساحت ۳۴۷٬۱۹۰ کیلومتر مربع در میان چهار ایالات پاکستان بزرگ‌ترین است و ۴۸ درصد از کل مساحت پاکستان را دربر می‌گیرد. در بلوچستان تراکم جمعیت به دلیل زمین‌های کوهستانی و کمبود آب بسیار کم است. منطقه جنوبی بلوچستان به مَکران معروف است و منطقه مرکزی به کلات.

    کوه‌های سلیمان بر گوشه شمال شرقی بلوچستان تسلط دارند و تنگه بولان یک مسیر طبیعی به افغانستان به سمت قندهار تشکیل داده است. بخش اعظم منطقه واقع در جنوب کویته محدوده زمین‌های کویری کم‌جمعیت و روستاهای پراکنده است که عمدتاً در نزدیکی رودخانه‌ها و جویبارها جای دارند. بزرگترین بیابان بلوچستان پاکستان کویر خاران است که بیشتر پهنه شهرستان خاران را پوشانده است.

    بلوچستان پاکستان دستخوش زمین‌لرزه‌هایی پرشمار است زیرا در این منطقه صفحه زمین‌ساختی هند در حرکت خود به سمت شمال، از زیر به صفحه اوراسیا فشار می‌آورد تا هیمالیا را هر چه بیشتر به بالا برفرازد. منطقه پیرامون کویته بسیار مستعد زلزله است. در آنجا زلزله شدید سال ۱۹۳۱ با زمین‌لرزه مخرب‌تر سال ۱۹۳۵ دنبال شد. شهر کوچک کویته تقریباً به کلی نابود شد، و اقامتگاه نظامی مجاور نیز به شدت آسیب دید. دست‌کم ۲۰٬۰۰۰ نفر کشته شدند. لرزه‌ها در مجاورت کویته همچنان ادامه دارند و زمین‌لرزه‌های متعدد اخیر در این نواحی جان ده‌ها هزار نفر را گرفته است.

    کانی‌ها[ویرایش]

    محدوده نمک‌خیز فلات پوتهوار دارای ذخایر زیادی از نمک سنگ است. پاکستان دارای منابع معدنی فراوانی است، از جمله ذخایر نسبتاً قابل توجهی از سنگ گچ، سنگ آهک، کرومیت، سنگ آهن، سنگ نمک، نقره، طلا، سنگ‌های قیمتی، گوهرسنگ، سنگ مرمر، کاشی، مس، گوگرد، خاک نسوز و ماسه سیلیس.

    چندین گونه از سنگ‌های قیمتی برای استفاده محلی و صادرات استخراج و جلا داده می‌شوند. منطقه اصلی این عملیات خیبر-پختونخوا و اخیراً گیلگیت-بالتستان است. این سنگ‌ها شامل اکتینولیت، گروسولار، رودینگیت، عقیق، وزوویانیت، روتیل، گوشنیت، سنگ قولنج، یاقوت، آمازونیت، اسپودومن، سرپانتین، آزوریت، کیانیت، اسپسارتیت، گوشنیت، مارگانیت، لعل، زمرد، سنگ ماه، توپاز، اپیدت، پارگاسیت، تورمالین، نارسنگ، زبرجد، فیروزه، گروسولار، کوارتز و وزوویانیت است. درآمد صادرات حاصل از این سنگ‌های قیمتی بیش از ۲۰۰ میلیون دلار است.[۱]

    منابع[ویرایش]

    پیوند به بیرون[ویرایش]

    منبع مطلب : fa.wikipedia.org

    مدیر محترم سایت fa.wikipedia.org لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    در مورد پاکستان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

    کلیات

    جمهوری اسلامیپاکستان کشوری در جنوب آسیا با مساحت ۸۰۳۹۴۳ کیلومتر مربع به مرکزیت اسلام آباد در موقعیت جغرافیائی ۳۰ درجه عرض شمالی و ۷۰ درجه طول شرقی واقع شده که از شمال با افغانستان و چین، از شمال غربی با افغانستان، از شمال شرقی و مشرق با هند و از مغرب با ایران همسایه است و از جنوب و جنوب غربی نیزبه دریای عمان محدود می‌شود.

    جغرافیای پاکستان

    مساحت پاکستان (بدون احتساب کشمیر آزاد) ۷۹۶۰۹۵ کیلومتر مربع است. پاکستان نیز شامل اسلام آباد، پنجاب، سند، سرحد، بلوچستان و مناطق قبایلی است. سهم سرزمینی ۵ ایالت پنجاب ۹/۲۵%، سند ۷/۱۷%، سرحد ۴/۹%، بلوچستان ۶/۳۳% و مناطق قبایلی ۴/۳% است.

    از نظر جغرافیایی می‌توان پاکستان را به سه بخش عمده تقسیم کرد که این سه بخش عبارت است از ۱- منطقه کوهستانی شمالی که محل تقاطع سه رشته کوه عظیم جهان (هندوکش، قراقروم و هیمالیا) بوده ۲- فلات بزرگ بلوچستان که در جنوب غربی به طور پراکنده گسترش یافته ۳- دشت‌های پنجاب و سند در اطراف رود سند


    گرچه در بسیاری از منابع، مناطق جغرافیایی پاکستان به تقسیمات کوچکتری ترسیم شده است. اما سه منطقه طبیعی یاد شده، به راحتی می‌تواند سیستم ارتباط مناسبی را با کشور‌های دیگر برقرار کند. افزون بر این، وجود بندر بزرگ کراچی در جنوب این کشور باعث شده است تا پاکستان از امکانات لازم جهت دسترسی به آب‌های آزاد برخوردار باشد. ذکر این نکته ضروری است که اقیانوس هند مؤثرترین عامل در تسهیل ارتباطات این کشور با سایر کشور‌ها به شمار می‌آید. طول سواحل این کشور، ۱۰۴۶ کیلومتر است و آب و هوای آن گرم و خشک می‌باشد. از لحاظ منابع طبیعی کشور چندان غنی به شمار نمی‌آید. زیرا به جز برخورداری از میزان متنابهی گاز طبیعی، در سایر منابع بسیار فقیر است. به لحاظ حوادث و بلایای طبیعی نیز پاکستان جزو کشور‌های حادثه‌خیز است به گونه‌ای که به طور متناوب زلزله‌هایی در شمال و در غرب آن رخ می‌دهد و همچنین سیل معمولاً پس از باران‌های شدیدی که موجب طغیان رودخانة سند می‌شود بخش مهمی از آن را فرا می‌گیرد. از لحاظ وضعیت زیست محیطی نیز این کشور موقعیت مناسبی ندارد. منابع آبی آن به دلیل ضعف سیستم فاضلاب، به پساب‌های شهری، صنعتی و کشاورزی به شدت آلوده شده است. افزون بر این، این کشور در سال‌های اخیر با پدیده فرسایش خاک و بیابان‌زایی نیز مواجه شده است.



    نظام سیاسی و اداری

    دین اسلام عمده‌ترین عامل پیوند بین اقوام مختلف پاکستان می‌باشد لیکن از لحاظ سیاسی می‌توان عامل یکپارچگی مردم این کشور را مسئله کشمیر و مناقشات آن دانست؛ موضوعی که برای سالیان دراز منازعات هند و پاکستان را سبب شده است.

    وضعیت سیاسی پاکستان و ساختار اداری آن برگرفته از به اصطلاح دموکراسی غربی و البته به شکل ناقص آن است ‘احزاب وتشکل‌های سیاسی نیرومند و دارای ظهور و بروز مقتدرانه‌ای نیستند و عمدتاً پس از پیروزی و انتخاب نخست‌وزیر با رئیس جمهوری بر سر اختیارات به جدال برمی‌خیزند که سرانجام دولت‌ها با دخالت ارتش و کودتا سقوط می‌کنند.

    هریک از ایالت‌ها ازنظام پارلمانی برخوردار می‌باشند. طی سال ۱۹۷۳، توافقاتی بر سرمساله تقسیم مسئولیت‌ها میان استان‌ها و مراکز کشور به میان آمد. مسوولیت اداره برنامه‌های آموزشی و پرورشی با دولت پاکستان بوده وکلیه مراکز آموزشی مستقردرنواحی مختلف کشور تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش فعالیت دارند این. وزارتخانه با همکاری ادارات کل آموزش و پرورش استان‌ها به اجرای سیاست‌های آموزشی در سراسرکشور مبادرت می‌نماید. هر استانی به چند بخش، منطقه و حوزه تقسیم می‌گردد.

    درجهت نیل به اهداف مدیریت آموزشی، نظام آموزشی مبتنی بر ۳ مقطع آموزش مقدماتی (ابتدایی)، آموزش متوسطه و آموزش عالی طراحی گردیده است. این در حالی است که در استان‌های پنجاب و شمالی نظامات آموزشی جداگانه‌ای اعمال می‌گردد.

    طی سال ۱۹۸۱، کمیته آموزش ملی سوادآموزی به منظور انجام تحقیقاتی درخصوص نرخ باسوادی درکشور و توسعه طرح‌های سوادآموزی و آموزش غیر رسمی متناسب با اهداف شهروندان پاکستانی تشکیل گردید. در این راستا همچنین، شورای ملی هماهنگی آموزش جمعی و سوادآموزی طی سال ۱۹۸۳ تأسیس گردید. گفتنی است که شورای یاد شده بزرگ‌ترین سازمان هماهنگ کننده برنامه‌های آموزش همگانی کشور به شمار می‌آید که ریاست آن برعهده شخص رییس جمهور است.

    درحال حاضر، شورای یاد شده به کمیته سوادآموزی نخست وزیری تغییر نام داده و عهده دار مسوولیت ارتقاء نرخ سواد در میان شهروندان پاکستانی است. در سال ۱۹۷۹، با تشکیل آکادمی برنامه ریزی و مدیریت آموزشی، پیشنهاد حضور برنامه ریزان، مدیران، بازرسان آموزشی و معلمان در دوره‌های آموزشی مطرح گردید.

    این آکادمی به عنوان سازمان مستقل وزارت آموزش و پرورش پاکستان فعالیت نموده وعهده دار مسوولیت جمع آوری آمار و اطلاعات آموزشی، عرضه آموزش پیش از خدمت به معلمان، مدیران و طراحان آموزشی درسطوح مختلف آموزشی، تشخیص و ارزیابی پروژه‌های گوناگون براساس تکنیک‌های مدیریتی، ارائه برنامه‌های آموزش ضمن خدمت به مدیران و طراحان آموزشی در راستای توانمند سازی آنان در برنامه‌های مدیریتی و بهره گیری از نرم افزار‌های رایارانه‌ای و سایر امکانات فناوری در حوزه آموزش، ارائه خدمات کارشناسی به ادارات آموزش و پرورش استان‌ها و دیگرمؤسسات آموزشی کشور می‌باشد.

    پاکستان به لحاظ استراتژیک در نقطه حساسی از آسیا و در مسیر اتصال چین به مدیترانه و هند به آسیای مرکزی قرار دارد و در مدت هزاران سال، این سرزمین، محل تلاقی، ذوب و جوشش فرهنگ‌های گوناگون، بازرگانان و گردشگران، زائران و مردان روحانی بوده است. تاریخ پیش از استقلال پاکستان (اوت ۱۹۴۷) همسان با سرنوشت و تاریخ هندوستان است. این تاریخ چهارهزارساله در پاکستان به خوبی به وسیله‌ی مکان‌های باستانی و بنا‌های تاریخی حیرت انگیز در طول و عـرض این کشور به تصویر کشیده شده است، پیشینه تاریخی و تمدنی پاکستان که بخشی از سرزمین شبه قاره است از ویژگی و اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد. ساکنان شبه قاره دین اسلام را از طریق عالمان، عارفان، ادیبان، شاعران و هنرمندان ایرانی پذیرفتند. این گونه انتقال فرهنگی، سبب تشکیل حکومت مسلمانان و پدیدار شدن عصر طلایی گردید.


    وضعیت سیاسی پاکستان

    پاکستان در ۱۴ اوت سال ۱۹۴۷ از هندوستان جدا شد و در ۳۰ سپتامبر همان سال به عنوان یک کشور مستقل به عضویت سازمان ملل درآمد. اداره پاکستان تا ۳۰ مأوس سال ۱۹۵۶ به صورت فرمانداری کل و تحت امر پادشاه انگلیس بود. اما در آن روز قانون اساسی آن تکمیل و اعلام جمهوری شد و این روز به عنوان روز ملی پاکستان شناخته می‌شود. پاکستان دارای چهار ایالت به نام‌های پنجاب، سند، استان سرحد و بلوچستان و سیستم حکومتی این کشور فدرالی و ترکیبی از نظام پارلمانی و ریاست جمهوری است. این کشور دارای دو مجلس ملی (۳۴۲ نماینده) و سنا (۱۰۰ نماینده) است و هر یک از ایالت‌های آن دارای یک دولت و مجلس ایالتی با اختیارات محدود هستندو علاوه بر اینها، دو منطقه ویژه به نام‌های مناطق شمالی (شامل ۵ منطقه: گلگیت، بلتستان، دیامیر، گیزار و گانچی که پس از جدایی هند رسماً به پاکستان ملحق نشده و توسط مقامات محلی اداره می‌شوند) و مناطق قبایلی تحت اداره دولت فدرال (موسوم به فاتا که تحت حکومت رؤسای قبایل هستند) نیز در این کشور وجود دارند و ساختار حکومتی پاکستان شامل قوای:

    ۱) قوة مجریه: متشکل از رئیس جمهور، نخست وزیر، کابینه و شورای امنیت ملی است. طبق قانون اساسی پاکستان به دلیل اینکه نوع حکومت این کشور جمهوری اسلامی است و رئیس جمهور آن باید مسلمان باشد. رئیس جمهور را هیئتی متشکل از اعضای سنا مجلس ملی و اعضای مجالس ایالتی برای یک دوره ۵ ساله انتخاب می‌کنند و تنها می‌تواند برای دو دورة متوالی انتخاب شود.

    ۲) قوة قانون‌گذاری: متشکل از دو مجلس سنا و ملی است. اعضای مجلس ملی را افراد ۲۱ سال به مدت ۵ سال انتخاب می‌کنند. کرسی‌های این مجلس به ۴ ایالت پاکستان و مناطق قبیله‌ای تحت حکومت فدرال و پایتخت تقسیم می‌شوند و حدود ۵% از این کرسی‌ها به اقلیت‌های مذهبی این کشور (مسیحیان، هندوها، سیک‌ها) اختصاص دارند. نمایندگان مجلس سنا را اعضای مجالس ایالتی مربوط به هوایالت انتخاب می‌کنند. افزون بر این، نمایندگانی از مناطق قبیله‌ای تحت نظر دولت فدرال و ناحیه پایتخت نیز حضور دارند.

    ۳) حکومت محلی و سیستم مجالس قانون‌گذاری: پاکستان به ۴ ایالت منطقة پایتخت و مناطق قبیله‌ای تحت نظر حکومت تقسیم می‌شود که بعد از انتخاب رئیس الوزرای ایالت از سوی مجالس ایالتی، رئیس جمهور نیز فرماندار را منصوب می‌کند و اعضای مجالس ایالتی برای یک دورة ۵ ساله از سوی مردم و رأی آن‌ها انتخاب می‌شود.

    ۴ ) قوة قضائیه: شامل دیوان عالی، دیوان عالی ایالتی و دیگر دادگاه‌هایی است که صلاحیت رسیدگی به امور جنایی و مدنی را دارند. دادگاه ویژه دیگری به نام دادگاه فدرال شریعت متشکل از ۸ قاضی مسلمان وجود دارد که شامل یک رئیس قضات (از سوی رئیس جمهور) و سه قاضی از طبقة علما و نخبگان اسلامی است و این دادگاه دربارة مطابقت یا عدم تطابق قوانین با اسلام تصمیم‌گیری می‌کند؛ و در صورت تضاد قانون با اسلام، رئیس جمهور یا فرماندار موظف به هماهنگی آن با اسلام خواهد بود. همچنین دادگاه‌های ویژه‌ای مانند دادگاه‌های مواد مخدر، کار، مالی، خلاف کاری‌های بانکی، دادگاه ویژه تروریست‌ها وجود دارد. اداره محتسب نیز در بسیاری از مناطق مسلمان‌نشین برای تضمین اینکه هیچ تخلفی نسبت به شهروندان صورت نگیرد تأسیس شده است که اعضای آن را رئیس جمهور به مدت ۴ سال انتخاب می‌کند.

    سیستم سیاسی این کشور نیز جمهوری اسلامی است و براساس رقابت حزبی نخست‌وزیر به عنوان مقام عالی اجرایی انتخاب میگردد.


    احزاب مهم پاکستان

    حزب مردم پاکستان

    یکی از احزاب اصلی در کشور پاکستان است. ذوالفقار علی بوتو و بی نظیر بوتو از رهبران این حزب سیاسی بودند. این حزب در سال ۱۹۷۰ میلادی توسط ذوالفقار علی بوتو تأسیس شد.

    این حزب با رویکرد دموکراتیک، در بین نیرو‌های مختلف پاکستان، کمترین توجه را به دین مبذول داشته است. این حزب پس از پایان رژیم ضیاءالحق که با همگرایی با اسلام‌گرایان و مشروعیت‌بخشی به بیان دیدگاه‌های آنان و رشد هویت اسلامی در پاکستان همراه بود، به قدرت رسید.

    ایده این حزب بر اساس «اسلام عقیده ماست. دموکراسی سیاست ماست. سوسیالیزم اقتصاد ماست و همه قدرت برای مردم» بنا شده‌است. حزب مردم پاکستان معتقد به سکولاریزم و جدایی دین از مذهب است.

    در پی ترور بی نظیر بوتو، پسر ۱۹ ساله وی به نام بلاول زرداری رهبری این حذب را بر عهده گرفت.


    حزب مسلم لیگ

    پیشینه تشکیل آن به دوران پیش از استقلال پاکستان بازمی‌گردد و در حال حاضر به چند شاخه منشعب شده است، شاخه مسلم‌لیگ نواز شریف، مسلم لیگ قاعد اعظم و مسلم لیگ ضیاءالحق. این گروه‌ها در برخی موارد با یکدیگر متحد هستند و در برخی مواقع مقابل یکدیگر قرار می‌گیرند.

    حزب مردم و حزب مسلم لیگ، شاخه‌نواز شریف، رقبای سیاسی سنتی یکدیگر در کسب قدرت می‌باشند.

    حزب عوامی (مردمی) ملی

    یک حزب سیاسی چپگرای قومگرا در پاکستان است. این حزب بیشتر در بین پشتون‌های استان شمالغربی مرزی، بلوچستان، و مناطق عشایری، پنجاب غربی و نواحی شمال از شهرت برخوردار است. اسفندیار، ولی خان رئیس کنونی حزب است. در انتخابات پارلمانی ۲۰ اکتبر سال ۲۰۰۲ یک‌درصد آراء را به دست آورد، اما هیچ کرسی‌ای را اشغال نکرد.

    جبهه عمل متحد

    احزاب اسلامی متشکل از جمعیت علمای اسلامی، جماعت اسلامی و جمعیت علمای پاکستان و نیز علما و احزاب شیعی کوچک‌تر، این اتحادیه انتخاباتی را با هدف یکپارچه‌سازی سیاست‌های اسلامی و کسب اختیار اسلام‌گرایان از نیرو‌های سکولار مثل ارتش و حزب مردم تشکیل دادند.

    جمعیت علمای اسلامی، با حضور نیرومند در نواحی روستایی و قبیله‌ای و نیز برخورداری از تعداد زیادی از مدارس و دانشجویان، نیروی بسیار مهم مذهبی و سیاسی به شمار می‌آیند.

    جماعت اسلامی

    جماعت اسلامی که خود را پیرو ابوالاعلی مودودی می‌داند به رهبری قاضی حسین احمد فعالیت می‌کند. در عرصه سیاسی و بین المللی فعال است و از قدرت خیابانی چشم‌گیری در شهر‌ها و نیز دانش سیاسی و اداری لازم برای تربیت نیرو‌های سیاسی مؤثر برخوردار می‌باشد.



    عضویت در سازمان‌های بین المللی و منطقه‌ای

    پاکستان افزون بر عضویت در سازمان ملل متحد و کمیته‌ها و سازمان‌های تابع از قبیل: یونسکو و یونیسف و فائو، در این سازمان‌ها عضویت دارد:

    غیر متعهد ها، سازمان کنفرانس اسلامی و آیسیسکو، سازمان منطقه‌ای اکو، گروه D. ۸، و عضو ناظر پیمان شانگهای.

    جمعیت

    جمعیت (مسلمان): طبق آخرین آمار‌ها جمعیت پاکستان ۱۸۸ میلیون نفر است که ۷۱% آن در روستا‌ها و ۲۹% آن در شهر‌ها به شرح زیر زندگی می‌کنند. پنجاب ۵۳/۵۶%، سند ۵۹/۲۲%، سرحد ۱۳/۱۳%، بلوچستان ۱۴/۱۵% و مناطق قبایلی ۴/۳%


    ساختار سنی جمعیت پاکستان،  حاکی از این مطلب است که ۹/۳۶% از آن را افراد صفر تا ۱۴ سال، ۸/۵۸% را ۱۵ تا ۶۴ سال و تنها ۳/۴% را افراد بالای ۶۵ سال تشکیل می‌دهند. بر این مبنا، میانگین سنی جمعیت این کشور به طول کلی ۹/۲۰ سال است که به تفکیک میانگین سنی مردان ۷/۲۰ سال و میانگین سنی زنان ۲۱ سال است. این رقم به خوبی گویای آن است که پاکستان کشور بسیار جوانی است. نرخ زاد و ولد در این کشور، ۵۲/۲۷ درصد تولد در هر هزار نفر جمعیت است. دقت در هرم جمعیتی پاکستان نشان می‌دهدکه نرخ رشد جمعیتی جوان این کشور بسیار بالا است. براساس آمار سال ۲۰۰۷، نرخ رشد جمعیت در این کشور ۸۲/۱% است. بالا بودن نرخ رشد جمعیت جوان این کشور، با توجه به توانایی محدود اقتصاد آن برای اشتغال موجب شده است که نرخ رشد بیکاری در این کشور به سرعت افزایش یابد و این جمعیت در چهار ایالت، پنجاب، بلوچستان، سند و سرحد به طور نامتوازن پراکنده شده‌اند و همین امر سبب بروز مشکلاتی از جهت توزیع امکانات شده است. به بیان دیگر، یکی از مشکلات عمده مردم پاکستان عدم تناسب تراکم جمعیت در ایالت‌های مختلف آن است که بالطبع باعث عدم توزیع متناسب امکانات کشور گردیده است. شاخص امید به زندگی در این کشور به طور کلی ۷۵/۶۳ سال است که به طور تفکیکی در مردان ۷۳/۶۲ سال و در زنان ۸۳/۶۴ سال است و میزان مبتلایان به ایدز در میان جمعیت این کشور ۱% درصد است و بر مبنای آمار ۷۴ هزار نفر مبتلا به ایدز در این کشور زندگی می‌کنند و گروه‌های پنجابی، سندی، پشتون، بلوچ و مهاجر (مهاجرانی که در زمان تجزیه شبه قاره هند به این کشور آمدند) گروه‌های اصلی قومی در این کشور را تشکیل می‌دهند و هر سال حدود ۱۲۰ هزار نفر حاجی در ایام حج به عربستان می‌آیند.


    مهاجرت

    افزون بر مسلمانان پاکستان قریب ۱۰ میلیون از مسلمانان هند نیز در بدو تأسیس پاکستان به این سرزمین پناهنده شدند که این مساله برای کشور جوانی، چون پاکستان مشکل بزرگ و طاقت فرسا به شمار می‌آمد. مهاجرین تازه وارد که، چون سیل به پاکستان سرازیر شده بودند، از مسکن و کلیه تسهیلات زندگی محروم بودند. تقسیم بنگال با وجود مشکلات فراوان صورت گرفت. در پنجاب عده زیادی از طایفه سیک‌ها زندگی می‌کردند که حاضر به رها کردن دارایی خود نبودند، لذا میان آنان و مسلمانان اختلافات شدیدی بروز نمود. تا پایان سال ۱۹۴۸، قریب ۷/۶ میلیون نفر مسلمان وارد پاکستان شده و ۶/۵ میلیون هندو از آن خارج شدند. بدین ترتیب، بیش از ۱ میلیون نفر به جمعیت پاکستان افزوده شد.

    اکثریت این جمعیت، کشاورزبودند. با وقوع کودتای مارکسیستی در افغانستان وحمله شوروی پیشین به این کشور در اواخر سال ۱۹۷۹، سیل مهاجرین افغانی به کشورپاکستان روان شد. در این میان پاکستان با پذیرش بیش از ۵/۲ میلیون مهاجر افغان که بیشتر سنی مذهب بودند، سهم زیادی از مهاجرین را پذیرا شد. مهاجرت کارگران پاکستانی به کشور خود به بروز سری مسائل و مشکلات موثر بر ساختار خانواده‌ها و در مقیاس بزرگ‌تر بر روی نهاد‌های اجتماعی انجامید. یکی ازاین مسایل تبدیل شکل سنتی اداره خانواده‌ها از پدر سالاری به مادر سالاری است. این پدیده نوین، بیشتر در جوامع روستایی ایالت پنجاب پاکستان مشهود بوده است.

    این پدیده درخصوص افرادی که به اروپا و آمریکا سفر کرده اند مصداق نمی‌یابد، چراکه افراد متمول از امکان همراهی یا ملاقات با خانواده‌های خود برخوردار می‌باشند. این در حالی است که هزینه سنگین زندگی در خاورمیانه کارگران فقیر را وادرا می‌کند تا به تنهایی در این کشور‌ها به کار مشغول شوند و سالی یک بار یا برخی هر ۲ سال یک بار برای دیدن خانواد‌های خود به زادگاه خود بازگردند. مهاجرت از روستا‌های پاکستان به شهر‌ها و جوامع بزرگ‌تر نیز به گونه‌ای دائمی و یا فصلی افزایش یافته است. دراین صورت نیز زنان و کودکان به دلایل اجتماعی در روستا‌ها باقی مانده و پیرمردان نیز به نگهداری از خانواده‌ها می‌پردازند. با نبود پدر در بیش‌تر روز‌های سال دهکده‌ها با نوعی (غیبت پدری) مشخص و متمایز میگردند.

    ازاین روی، بخش بزرگی از دهکده به مادر به عنوان چهره اصلی خانواده تکیه دارند چراکه فرزندان به سختی می‌توانند پدری راکه نمی‌بینند به عنوان چهره اصلی و یا تکیه گاه خانوادگی خود تلقی کنند. قدرت مادر در خانواده‌ها به قدری افزایش یافته است که در برخی از مواقع پدر، خود را عاجز از اعمال کنترل گذشته خود می‌بیند. طبق بررسی‌ها در سال ۱۹۸۰، زنان خانه داری که شوهرانشان به خاورمیانه رفته و در آن جا به کار مشغولند، کار‌هایی را به عهده گرفته اند که درحال عادی حاضر به انجام آن نبوده اند.

    در مجموع می‌توان گفت که پیشرفت سریع پاکستان به سوی غرب گرایی و وابستگی شدید سیاسی، اقتصادی و نظامی به جهان سرمایه داری، به جایگزینی هرچه بیشتر مادیات به عوض معنویات در روابط اجتماعی به ویژه در روابط خانواده‌ها انجامیده است.

    زبان

    مشترکات زبانی دیرینه‌ای میان کشور‌های ایران و پاکستان وجود دارد، چراکه از آغاز قرن پنجم تا قرن سیزدهم در شبه قاره هند (که این سرزمین تا سال ۱۹۴۷ بخشی از آن به شمار می‌آمد)، زبان فارسی به عنوان زبان رسمی به حساب آمده و کتاب‌های زیادی به زبان فارسی نگارش یافت. از سوی دیگر، دپارتمان زبان فارسی دانشگاه پنجاب طی سال ۱۸۷۰، به منظور تدریس زبان فارسی تا سطح کارشناسی ارشد تأسیس گردید. زبان رسمی شبه قاره هند بین سال‌های ۱۸۵۷- ۱۰۰۰ فارسی بوده است. با ورود انگلیسی‌ها به منطقه، زبان انگلیسی به تدریج جایگزین زبان فارسی شد و در بخش‌های اداری و مراکز و مقاطع آموزشی رایج گردید.

    پس از استقلال این کشور، برابر قانون اساسی، زبان رسمی و ملی کشور، زبان اردو اعلام گردید. لیکن تاکنون این زبان در برخی از مقاطع آموزشی و اداری همچنان جایگزین زبان انگلیسی نگردیده است. زبان آموزشی در مقاطع ابتدایی و متوسطه زبان اردو و زبان علمی و دانشگاهی انگلیسی است. زبان اردو ترکیبی از زبان‌های فارسی حدود ۵۰ درصد عربی، ترکی، انگلیسی وسانسکریت است. در حال حاضر ۳۲ زبان و لهجه وگویش در کشور پاکستان رایج می‌باشد که مهمترین آن‌ها با درصد جمعیتی شامل: پنجابی ۴۸%، سندی ۱۲%، سرائیکی ۱۰%، برآهوایی ۱%، پشتو ۸%، اردو ۸%، بلوچی ۳%، هندو ۲%، بروشاسکی و سایر گویش‌ها ۸% می‌باشد.


     دین و مذهب در پاکستان

    ۹۸% از جمعیت را مسلمانان تشکیل می‌دهند که از میان آن‌ها ۷۵% اهل سنت و اکثراً از مذهب حنفی، اندکی شافعی و ۲۰-۲۵% آن‌ها هم دوستداران اهل بیت هستند. سایر گروه‌های دینی شامل مسیحیان و هندوها، حدود ۲% جمعیت را تشکیل می‌دهند.

    در مورد چگونگی تکوین مذاهب در شبه قاره باید گفت که اولین اعتقادی که در این منطقه رواج یافت، آیین هندو بود که در حدود ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به وسیله آریایی‌ها به این منطقه آورده شد. آریایی‌ها از روسیه و آسیای مرکزی در جستجوی چراگاه‌های تازه برای گله‌های خود به این منطقه آمدند، آن‌ها پرستش ایندرا، خدای آسمان، را که در سروده‌های ودایی باستان ویران کننده دژ‌ها و دیوار‌های بلند شهر‌ها معرفی می‌شد را با خود آوردند. بودا از دیگر آیین‌های مهمی بود که از سال ۵۲۸ قبل از میلاد در منطقه رواج یافت. سه سده پس از مرگ بودا، آشوکا، فرمانروای بزرگ، شروع به ساختن بنا‌های تاریخی به یاد بودا نمود و به اشاعه تعلیمات بودا پرداخت. دو فرمان نامه سنگی بزرگ وی متعلق به حدود ۲۵۰ سال قبل از میلاد در پاکستان و در نزدیک تکسیلای باستان دیده می‌شود. فتوحات نظامی کانیشکا تعالیم بودایی را از طریق هند به سوی شرق انتشار داد و آیین بودا طی سده‌ها در سراسر شبه قاره به شکوفایی خود ادامه داد. پس از آن، آیین بودا به صورت دیگری از ویشینو، خدای هندو جلوه‌گر شد. بودیسم در شبه قاره هند پس از سال ۱۰۰ میلادی به صورت نوعی از فرقه خاص هندو درآمد. گسترش اسلام به امحای آن سرعت بخشید و در سده دوازدهم چند دیرباقی مانده غارت شد. این اسلام و آیین هندو جای آیین بودا را گرفت. در عهد مغول‌ها، بخش عظیمی از شبه قاره هند به زیر حاکمیت مسلمانان درآمد. اما بسیاری از پادشاهان هند و همواره با سلطه مسلمانان مخالفت کردند و به مبارزه با آن‌ها ادامه دادند. این دشمنی مداوم میان جوامع هند و مسلمانان همچنان ادامه یافت. بسیاری از هندو‌های طبقة پایین، به واسطه جاذبه‌های آیین برابری اسلام و انزجار از نظام کاستی (طبقاتی) به اسلام گرویدند. از این رو شمار مسلمانان، در سراسر شبه قاره هند از طریق نفوذ روحانیان مسلمان و مبادله تدریجی آداب و رسوم و نه با تغییر اجباری دین، افزایش یافت. در عهد مغولان، بخش بزرگی از شبه قاره تحت حاکمیت مسلمانان، یکپارچه شد. علاوه بر این آن‌ها سعی کردند معابر شرک آلود هندی را تخریب کنند. از جمله محمود غزنوی که در حمله به هند بسیاری از معابر هندو‌ها را ویران کرد. پیش از مغولان غوریان که از سلسلة افغان‌ها بودند در هند سلطه داشتند قطب‌الدین یکی از فرماندهان غوری خود را سلطان دهلی نامید و حکومت اسلامی برپا کرد که تا پیش از ورود مغولان برجا بود. وی در ازای ساختن هر مسجد ۲۷ معبد هند را ویران کرد. سپس مناره باشکوهی به نام قطب منا برافراشت. اکبرشاه مغول بعدی بود که حاکمیت مغولان را بر بخش اعظم شبه قاره وسعت بخشید. او نخستین فردی بود که هندوان را و مسلمانان را به کار با یکدیگر تشویق نمود. مالیات زیارت بر معابد را از میان برداشت و اختلافات مذهبی مسلمانان و هندوان را زدود. وی در سال ۱۵۷۵ فرمان تأسیس عبادتگاهی در نزدیکی قصرش را صادر کرد. که در آن در مورد جنبه‌های متفاوت مذاهب مختلف هندو، چین، اسلام و مسیحیت بحث و مناظره برپا می‌شد. اکبرشاه با برگزیدن بهترین قوانین از کلیه مذاهب، دین جدیدی پدید آورد، اما آن را بر شخص خود به عنوان امپراطور شبه الهی متمرکز ساخت. البته این اقدام سیاست زیرکانه‌ای بود و چنان تأثیری داشت که احترام به سریر مغول، پس از آنکه قدرت سیاسی مؤثر خود را از دست داد. مدت‌های دراز تا سده نوزدهم همچنان باقی ماند. اورنگ زیب، پسر اکبر شاه، مجدداً محدودیت‌هایی را برای هندوان وضع نمود و هزاران معبد هندو را تخریب کرد. مذهب جدید سیک‌ها مورد غضب وی واقع شد. زمانی که رهبر آنان گورو از پذیرش اسلام سر باز زد اورنگ وی را گردن زد و هزاران نفر از پیروانش را کشت. کینه میان سیک‌ها و مسلمانان از زمان اورنگ تاکنون باقی مانده است و علت اصلی کشتار‌های فاجعه‌آمیز در هنگام جدایی پاکستان و هند بود. اورنگ در زندگی خود در امور دینی بسیار سختگیر بود. وی مساجد فراوانی از جمله مسجد سلطنتی لاهو، موسوم به مسجد پادشاهی که از بزرگترین مساجد دنیاست را بنا نمود. پس از وی هندو‌ها و دیگر گروه‌ها قوی شدند و با کمک سیک‌ها امپراطوری وی را تجزیه نموده و بر بخش‌هایی از آن حکم‌رانی کردند در سال ۱۷۳۹، امپراطوری مغول در برابر حمله نادرشاه شکست خورد. اما حکومت مغولان پس از بازگشت نادر به ایران تا سال ۱۸۵۸ تداوم یافت. سرانجام بریتانیا کنترل مستقیم شبه قاره را در دست گرفت تا اینکه با مبارزه هندو‌ها و مسلمانان، دو کشور هند (با اکثریت هندو) و پاکستان (با اکثریت مسلمان) به استقلال دست یافتند. از آن به بعد، پاکستان که بر مبنای اکثریت مسلمان تشکیل شده بود اولین جمهوری اسلامی را تشکیل داد و سعی نمود تا بر مبنای دین اسلام عمل کند. کشور پاکستان به نام دین اسلام و به عنوان کشوری خاص مسلمانان شبه قاره تأسیس شد و از همان ابتدا نام و نشان اسلامی را برای خود حفظ کرده است.


    سایر گروه‌های مسلمان این کشور عبارتند از: سادات، مغول‌ها، پتان‌ها، جوخه‌ها، اسماعیلی‌مذهبان پیرو فرق نزای آقاخان، بهایی‌ها، احمدیه یا قادیانی‌ها (مسلمانان پاکستانف قادیانی‌ها را مسلمان نمی‌دانند زیرا به نبوت پیامبر اسلام (ص) معتقد نیستند) قادیانی‌های پاکستان شاخه‌ای از قادیانی‌های اصلی در هند می‌باشند و مرکز آنان در جنوب غربی لاهور می‌باشد که نام آن را «ربوه» گذاشته‌اند. فعالیت این گروه در تبلیغ ملک خودشان بخصوص در غرب و آفریقا چشمگیر است. در سال ۱۹۷۴ و در تاریخ ۷ سپتامبر همان سال مجلس شورای ملی پاکستان با اصلاح دو ماده از قانون اساسی و درج این مطلب که تمامی کسانی که به نبوت و خاتمیت قطعی و کامل حضرت محمد (ص) ایمان و اذعان نداشته باشند از شمول اسلام خارج خواهند بود، قادیانی‌ها را غیرمسلمان دانستند.

    بالاخره در مورد نفوذ ادیان در حاکمیت باید گفت که اساس تشکیل پاکستان، دین اسلام بود. از این رو ادیان دیگر نقش چشم‌گیری در اوضاع سیاسی این کشور ایفا نمی‌کنند.

    این کشور از معدود کشور‌هایی است که جز دین مشترک بین جمعیت آنان، هیچیک از عناصر تشکیل یک دولت ملی در محدودة سرزمینی خاص را بنابر عرف سیاسی امروز قرار نداده است. در اصطلاح ساختار جمعیتی این شکور را موزائیک‌وار می‌دانند که از اقوام و قبایل مختلف تشکیل شده است. بنابر قانون اساسی، رئیس جمهور نخست وزیر باید مسلمان باشد، اما همة اقلیت‌های مذهبی به نسبت تعدادشان در شورای ملی پاکستان دارای نماینده می‌باشند. اقلیت‌های دینی می‌توانند آزادانه مراسم و آیین‌های دینی خود را به جای بیاورند. از همان ابتدای تشکیل حکومت پاکستان، تلاش برای استقرار هرچه بیشتر اصول اسلامی، علت وجودی تشکیل این کشور بوده است. دین اسلام تنها عامل وحدت‌بخش میان گروه‌های مختلف قومی و زبانی این کشور است. قانون اساسی این کشور مبتنی بر اصول اسلامی بوده و مقرر می‌دارد که به منظور بررسی تناسب و تطابق قوانین موضوعه این کشور با شریعت اسلامی شورایی تحت عنوان، شورای عقاید و احکام اسلامی تشکیل گردد. علاوه بر دایر بودن محاکم شریعت تحت نظر حکام شرع، قوانین کیفری نظامی نیز به نحوی اصلاح گردید. که به محاکم نظامی نیز اجازه اعمال قوانین کیفری و مجازات اسلامی را اعطا کرده است. قصاص، حدود و تعزیرات که از مجازات‌های اسلامی هستند از سال‌های پیش در پاکستان اجرا می‌شده است.


     ارکان اقتصاد

    ارکان اقتصاد کشور پاکستان بر چهار رکن معدن، صنعت، کشاورزی و صید و دامپروری استوار است.

    میزان استخراج نفت، حدود ۷۰ هزاربشکه در روز است. این مقدار تنها پاسخگوی ۱۰ درصد مصارف داخلی است؛ لذا قسمت اعظم نیاز‌های نفتی و ‏فرآورده‌ای آن خارج از کشور تامین می‌شود. چاه‌های نفت پاکستان در استان‌های سند و پنجاب قرار دارند.

    ۳۵ درصد سوخت کشور توسط گاز تأمین می‌شود. پاکستان دارای ذخایر وسیع گاز است. این میزان قریب به ۱۵۷۰۶ میلیارد فوت مکعب تخمین زده شده است. منابع گاز طبیعی کشور نیز در استان بلوچستان و خیرپور، مرزانی، ساری، هندی، کندکوت و سارنگ در استان سند و دهواک، پرکوه، دهلیان و میال در استان پنجاب قرار دارند.

    معادن زغال سنگ در نقاط مختلف پاکستان وجود دارد. این معادن صرفا ۱۰ درصد نیاز سوختی کشور را تامین می‌کنند. مزید بر اینکه نوع زغال سنگ تولیدی مرغوب نیست. بزرگترین معدن زغال سنگ پاکستان در استان پنجاب در محل مکروال واقع در کوهستان نمک قرار گرفته است.

    ۱۶ درصد نیاز آهن کشور از معادن داخلی تامین می‌گردد. بزرگترین معادن آهن در منطقه کالاباغ (شهرستان میان والی) کشف شده است. آهن معادن چترال (استان سرحد) ونوکندی (استان بلوچستان) از نوع مرغوب است. مواد اولیه کارخانه ذوب آهن کراچی از خارج کشور تامین می‌گردد.

    بزرگترین معادن کروم جهان در پاکستان واقع است. کروم استخراج شده به خارج ازکشور نیز صادر می‌گردد. مهم‌ترین معادن کروم در استان بلوچستان و استان سرحد قرار دارد.

    سنگ آهک بزرگترین معادن پاکستان را تشکیل میدهد. این معادن دراکثر نقاط پاکستان یافت می‌گردد. معادن وسیع سنگ آهک درمناطق اندوت، (اوودخیل) واه، روهری، حیدرآباد وکراچی قرار گرفته اند.


    بخش صنایع

    پس ازاستقلال، کشورپاکستان ازصنعتی عقب مانده و بیمار برخورداربوده و معدود کارخانه‌های موجود کشور نیز تولید مطلوبی نداشتند. ازاین روی، دولت نوپای پاکستان طی سال ۱۹۴۸، مبادرت به اعلان سیاست صنعتی خود نموده و برای بهبود وضع صنعت کشور، به تقویت سرمایه گذاری در بخش خصوصی مبادرت نمود. در سال ۱۹۷۲، صنایع مهم کشور اعم از ذوب آهن، فلزات، ابزار برقی، ماشین سازی، تراکتورسازی، صنایع شیمیایی، فرآورده‌های نفتی، سیمان سازی، ذخایر نفت، گاز و برق ملی شد.

    هنگام تشکیل حکومت پاکستان چندین کارخانه کوچک ذوب آهن با فعالیت و تولیدات محدود وجود داشت. تا اینکه طی سال ۱۹۷۳، با همکاری دولت شوروی سابق، کارخانه بزرگ ذوب آهن در بندر قاسم نزدیک شهر کراچی تأسیس گردید. در حال حاضر اکثر بخش‌های این کارخانه فعال است.

    کارخانه بزرگ ماشین سازی با همکاری دولت چین درشهرک تکسیلا حومه شهر راولپندی تأسیس گردیده است. تولیدات این کارخانه اغلب برماشین آلات و لوازم برقی و ابزار مهندسی مشتمل می‌گردد.

    واگن قطار، موتورماشین آلات سنگین جاده سازی، ماشین آلات کارخانه ها‌ی سیمان، شکرسازی، کودشیمیایی و فرآورده‌های نفتی از جمله تولیدات مهم این کارخانه به شمار می‌آید.

    طی سال ۱۹۵۱، نخستین کارخانه اسلحه سازی پاکستان در پادگان (واه) حومه شهر راولپندی تأسیس گردید. بعدهاکارخانه‌های دیگر تولید اسلحه در شهر واه تأسیس گردید که به تولید ابزار آلات غیرنظامی می‌پرداختند. صنعت ساخت سلاح‌های سبک پاکستان به مرحله خودکفایی رسیده و به صدور اسلحه به برخی از کشور‌های اسلامی منتتهی گردیده است.

    درکارخانه کشتی سازی بندرکراچی انواع کشتی‌های کوچک و بزرگ تولید میگردد. این تولیدات به کشور‌های عربستان و امارات متحده عربی، ایران (کشتی‌های ماهیگیری) صادر می‌گردد. این کارخانه علاوه برساخت کشتی، ازامکانات تعمیر و بازسازی کشتی نیزبرخورداراست. در منطقه گدانی استان بلوچستان (سواحل دریای عمان) کشتی‌های بزرگ و کهنه اوراق شده و ورقه‌های آهن و فلزات آن در کارخانه‌های ذوب آهن و فولاد کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

    دو پالایشگاه نفت در شهر‌های راولپندی و ملتان و دو پالایشگاه دیگر در شهر کراچی قرار دارند. در پالایشگاه‌ها نفت استخراج شده از چاه‌های شهرستان‌های اتک، چکوال وجهلم تصفیه می‌شود. طبق قرارداد منعقده میان دولت‌های ایران و پاکستان طی سال ۱۹۹۴، پالایشگاه دیگری در شهر کراچی در دست تأسیس است.

    صنایع دستی پاکستان به لحاظ وجهة هنری در داخل و خارج از کشور از جایگاه ممتازی برخوردار است. ازجمله صنایع دستی پاکستان میتوان به دگمه، شانه، میز و صندلی و مصنوعات چوبی، پارچه، رنگ رزی، پارچه، سوزن دوزی، زیورآلات، طناب، قالی و گلیم اشاره نمود.


    نقش کشاورزی در اقتصاد

    بیش از ۶۸ درصد مردم پاکستان در روستا‌ها به سر برده و اغلب به کشاورزی اشتغال دارند. از این روی، اقتصادکشور برکشاورزی استوار است. بالغ بر ۵۵ درصدکل جمعیت کشوردربخش کشاورزی اشتغال داشته و ۲۹ درصدتولیدات ناخالص ملی، ۴/۲۶ درصدکل تولیدات داخلی و ۷۰ درصد صادرات کشور به محصولات و فرآورده‌های کشاورزی تعلق دارد.

    صنایع پنبه پاک کنی، شتلی کوبی، ریسندگی و بافندگی، پارچه بافی و برخی صنایع غذایی متکی به بخش کشاورزی.

    طبق آمار بدست آمده طی سال‌های اخیر، کشور پاکستان از پیشرفت چشمگیری در زمینه دامداری و دامپروری برخوردار بوده است. ازجمله عوامل این پیشرفت، بهره گیری مناسب ازعلوفه، روش‌های مدرن دامداری و دامپروری و اعطای وام‌های دولتی بلند مدت کم بهره به دامداران کشور بوده است.

    مهم‌ترین منابع تجاری استان‌های سند و بلوچستان ماهیگیری است. از این روی، در بلوچستان و سند و شهر بندری کراچی، بندرماهیگیری احداث گردیده است. صنعت ماهیگیری ۵/۲ درصد کل صادرات کشور به ارزش ۲/۲ میلیارد روپیه را به خود اختصاص داده است. بالغ بر ۲۰۰ نوع ماهی آب شیرین و ۱۰۰۰ نوع ماهی دریایی از آب‌های پاکستان صید می‌گردد. دریاچه‌های کشوربه ویژه دریاچه‌های سد منگلا، تربیلا و دریاچه منجهر از جمله مراکز مهم ماهیگیری کشور به شمار می‌آیند.

    دام‌های پاکستان شامل گاومیش، گاو، بز، گوسفند، شتر و طیور می‌باشد.

    شیر، گوشت گوسفند، گوشت گاو وگوشت مرغ. میزان تولید کارخانه‌های شیرکشوربه ۱۳ میلیون لیتر در روز بالغ می‌گردد و این در حالی است که طرفیت میزان کل شیر تولیدی کشور ۴۰ میلیون لیتر در روز است.


    اشتراک مرزی

    وجود ۸۹۳ کیلومتر مرز مشترک سبب شده به رغم تنش‌هایی که گاهی در روابط سیاسی بین دو کشور ایجاد شده دو ملت به همزیستی مسالمت آمیزی دست یازند. افزون بر آن که وجود همجواری هزینه‌های ارتباطی را کاهش داده و سبب تسهیل روابط فرهنگی شده است. اگر چه اکنون با بی کفایتی برخی مسئولان پاکستانی این فرصت ارزنده برای دو کشور به تهدید و ناامنی مرزی برای ایران تبدیل گشته است.


    ورزش

    ورزش رسمی و ملی پاکستان هاکی روی چمن است، با وجود اینکه اسکواش و کریکت نیز بسیار محبوب هستند. تیم ملی کریکت پاکستان یکبار جام جهانی را در مسابقات جهانی کریکت ۱۹۹۲ از آن خود کرد. یکبار هم در جام جهانی کریکت ۱۹۹۹ نایب قهرمان شد و دو بار میزبان بازی‌های جام جهانی کریکت ۱۹۸۷ و جام جهانی کریکت ۱۹۹۶ شده‌اند. این تیم همچنین جام استرالیا را در سال‌های ۱۹۸۶ و ۱۹۹۰ و ۱۹۹۴ از آن خود کرده‌است.

    با کشور سوریه بیشتر آشنا شوید

     *با کشور آمریکا بیشتر آشنا شوید

     * با کشور عراق بیشتر آشنا شوید

     * با کشور لبنان بیشتر آشنا شوید

     *با کشور ایران بیشتر آشنا شوید

     *با کشور افغانستان بیشتر آشنا شوید

     *با کشور روسیه بیشتر آشنا شوید

     *با کشور ترکیه بیشتر آشنا شوید

     * با کشور ونزوئلا بیشتر آشنا شوید

     *با کشور انگلیس بیشتر آشنا شوید

     *با کشور مصر بیشتر آشنا شوید

     * با کشور مراکش بیشتر آشنا شوید

     *با کشور اوکراین بیشتر آشنا شوید

     *با کشور ژاپن بیشتر آشنا شوید

     * در مورد کشور اردن بیشتر آشنا شوید

    منبع مطلب : www.tabnak.ir

    مدیر محترم سایت www.tabnak.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 10 ماه قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید