توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    نام آوران امروز چه کسانی هستند

    1 بازدید

    نام آوران امروز چه کسانی هستند را از سایت پست روزانه دریافت کنید.

    همراه بامن- مطالب متنوع-شعر-ادبیات (به قلم جستجوگر/f.Sheida)

    همراه بامن- مطالب متنوع-شعر-ادبیات (به قلم جستجوگر/f.Sheida)

    خلاصه ای از زندگینامه چهره های ماندگار و نام آوران ایران بخش اول

    خلاصه ای از زندگینامه چهره های ماندگار و نام آوران ایران در طول تاریخ


     

    فردوسی : حکیم فرزانه ابوالقاسم حسن ابن اسحق . از وی به نام خداوندگار تاریخ و فرهنگ ایرانشهر یاد میکنند . شاعر نامی ایران که ایران را پس از 200 سال از دست زبان اعراب نجات داد و دوباره زبان پارسی را که از ریشه پهلوی و دری گرفته شده است را به کشور هدیه کرد . او در سال 329 در قریه باژ از توابع طوس پا به حیات گذاشت و مدت 35 سال از عمر خود صرف جمع آوری تاریخ ایران به صورت نظم و شعر کرد که منبع گردآوری او از کتاب خدای نامه شاهنشاهی ساسانیان بود . اما حاکم وقت سلطان محمود غزنوی رنج او را ضایع کرد و او را آزرده و رنجیده خاطر نمود . او یکی از سه اثر بزرگ و شاهکار ادبی جهان را بوجود آورد که هم اکنون کشورهای مختلفی یادواره او را گرامی میدارند و او در نهایت اندوه در سال 411 هجری در طوس درگذشت . که بدلیل سروده های جنجالی او علیه اعراب و نکوهش چنیدن باره آنان - مسلمانان بر جشدش نماز نگذاشتند و وی را در گورستان مسلمان خاک نکردند ولی او در تاریخ جاوید ماند

    عمر خیام : فیلسوف - منجم - ریاضیدان و اندیشمند ایران زمین . که نه تنها ایران را دگرگون نمود بلکه تاثیری ژرف در جهان از خود برجای گذاشت . هم اکنون تندیس این بزرگ مرد در دانشگاه فلورنس ایتالیا نصب است و فلسفه و خصوصیات او تدریس میشود . او در زمان جلال الدین ملکشاه سلجوقی زیست کرد و از قوانین اعراب بیابانگرد که سایه در کشورمتمدن ما گسترانیده بود به تنگ آمده بود و رباعیات بسیاری در شکایت از آنان به روشنی گفت

    ابوریحان محود بن احمد بیرونی : ( 440-363 هجری)(1048-973 م) ایرانی نژاد زاده خوارزم، ریاضیدان،زمین شناس، جغرافی دان،جهانگرد، فیلسوف،و نظریه پرداز در علوم طبیعی ودانشمند علوم تجربی . یکی از برجسته ترین دانشمندان ایران که به هویت ملی کشورش بسیار پایبند بود . کتاب آثارالباقیه بیرونی یکی از برجسته ترین اسناد تاریخی ایران باستان است

    ابوبکر زکریای رازی : ( مرگ در 924- 923 م / 312 - 311 ه ) فیزیک دان ، شیمی دان و پزشک و مهندس و فیلسوف - کاشف الکل . پزشک نامدار و دانشمند ایرانی که در شهر ری در نزدیک تهران به دنیا آمد.در جوانی سفری به بغداد داشت که در آنجا علم کیمیا را آموخت و به واسطه آسیبی که به چشمانش وارد شد به فرا گرفتن علم طب پرداخت و در این علم آنچنان پیشرفت کرد که اداره بیمارستان بغداد را به او سپردند همچنین زمانی که به ری بازگشت از طرف منصور بن اسحق حاکم ری سرپرست بیمارستان ری شد.از مهمترین آثار او در طب کتاب(الحاوی)است که یکی از کتاب های اصلی درز زمینه طب به شمار می رفته این کتاب را رازی در ابتدا بصورت پراکنده گردآوردی کرده بود که پس از مرگ وی به دستور ابن عمید کتاب را از یادداشتها استنساخ نمودند.از آثار طبی دیگرش میتوان به کتاب (الطب الملوکی)و کتاب(طب منصوری)نام برد.کتاب طب منصوری به نام منصوربن اسحق تالیف شده است.یکی دیگر از آثار او کتاب(من لا یحضره الطبیب)است که شامل دستورهای ساده در زمینه طب میباشد.زساله های طبی دیگری که در زمینه بعضی از امراض نوشته و معروفترین آنها عبارتند از:کتاب الجدری و الحصبه می باشد که کتاب الحصبه یکی از بهترین رساله های طبی در زمان قدیم بوده که اروپائیان همواره آن را تحسین می کرده اند.راز ی در علم کیمیا تبحری به سزا داشته است از کارهای مهم او کشف جوهرگوگرد و الکل می باشد.وی کتاب الاکسیر را در زمینه کیمیا نوشته است.رازی اولین کسی است که تمام اشیاء عالم را به سه گروه و جامدات و نباتات و حیوانات طبقه بندی کرده است.رازی در الاهیات و ماوراء طبیعه آثاری از خود بر جا گذاشته است.رازی در زمینه طب فقط به جنبه علمی آن اکتفا نمی کرد بلکه به عمل و آزمایش نیز دست می زد وی در سالهای آخر عمر به دلیل کار زیاد به بیماری چشم مبتلا شد. برای معالجه نزد چشم پزشک رفت اما چشم پزشک برای درمان او پول زیادی طلب کرد و خطاب به رازی گفت:من پیش از تو کیمیا را یافته ام و آن همان پزشک است.وی در سال ۳۱۳(ه.ق)در حلی که بعلت کار مداوم بینایی خود را از داده بود در شهر ری وفات یافت.

    نادر شاه افشار : نادر شاه افشار از ایل افشار بود او از مشهورترین پادشاهان ایران بعد از اسلام است ، ابتدا نادر قلی یا ندرقلی نامیده می شد موقعی که افغانها و روس ها و عثمانی ها از اطراف بایران دست انداخته بودند و مملکت در نهایت هرج و مرج بود یکعده سوار با خود همراه کرد و به طهماسب صفوی که کین پدر برخواسته بود همراه شد فتنه های داخلی را خواباند افغانها را هم بیرون ریخت ، شاه طهماسب صفوی از شهرت و اعتبار نادر در بین مردم دچار رشک و حسادت گشت و برای نشان دادن قدرت خود با لشکری بزرگ به سوی عثمانی تاخت و در آن جنگ هزاران سرباز ایرانی را در جنگ چالدران بدلیل عدم توانایی به کشتن داد و خود از میدان جنگ گریخت نادر با سپاهی اندک و خسته از کارزار از مشرق به سوی مغرب ایران تاخت و تا قلب کشور عثمانی پیش رفت و سرزمینهای بسیاری را به خاک ایران افزود و از آنجا به قفقاز تحت اشغال روس ها رفت که با کمال تعجب دید روسها خود پیش از روبرو شدن با او پا به فرار گذاشته اند در مسیر بر گشت در سال 1148 در دشت مغان در مجلس ریش سفیدان ایران از فرماندهی ارتش استعفا نمود و دلیلش اعمال پس پرده خاندان صفوی بود . و خود عازم مشهد شد در نزدیکی زنجان سوارانی نزدش آمدند و خبر آوردند که مجلس به لیاقت شما ایمان دارد و در این شراط بهتر است نادر همچنان ارتش دار ایران باقی بماند و کمر بند پادشاهی را بر کمرش بستند . او سه بار به هند اخطار نمود که افسران اشرف افغان را که حدودا 800 نفر بودند و در قتل عام مردم ایران نقش داشتند را به ایران تحویل دهد که در پی عدم تحویل آنها سپاه ایران از رود سند گذشتند و هندوستان را تسخیر نمود ند 800 متجاوز افغان را در بازار دهلی به دار زدند و بازگشتند و نادر شاه حکومت محمد گورکانی را به او بخشید و گفت ما متجاوز نیستیم اما از حق مردم خویش نیز نخواهیم گذشت محمد گورکانی بخاطر این همه جوانمردی نادر از او خواست هدیه ای از او بخواهد و نادر قبول نکرد و در پی اسرار او گفت جوانان ایران به کتاب نیازمندند سالها حضور اجنبی تاریخ مکتوب ما را منهدم نموده است محمد گورکانی متعجب شد او علاوه بر کتابها جواهرات بسیاری به نادر هدیه نمود که بسیاری از آن جواهرات اکنون پشتوانه پول ملی ایرا ن در بانک مرکزی است . 12 سال سطنت نمود و در سال 1160 بوسیله عده ای خائن کشته شد . نکته قابل ذکر آنست که او از 15 سالگی تا 25 سالگی بهمراه مادرش در بردگی ازبکان گرفتار بود و با مرگ مادرش از اردوگاه ازبکان گریخت و پس از آن با جوانان آزادیخواهی همپیمان شد …

    خواجه نصرالدین طوسی : خـواجه نصیر الدیـن طوسی، روز شنبه یازدهـم جمادی الاول سال 597 هـ.ق در شهر توس خراسان چشـم به جهان گشـود نام او محمد، کنیه اش (ابو جعفر ) لقبش (نصیر الدیـن) (محقق طوسی) (استاد البشر) و شهرتـش (خـواجه) است.

    سورنا : سورنا یکی از سرداران بزرگ و نامدار تاریخ است که سپاه ایران را در نخستین جنگ با رومیان فرماندهی کرد و رومیها را که تا آن زمان قسمتی از ارمنستان و آذربادگان را تصرف نموده بودند، را با شکستی سخت و تاریخی روبرو ساخت. «ژول سزار» Julius Caesar و «پومپه» Pompee و «کراسوس» Crassus سه تن از سرداران بزرگ روم بودند که کشورهای پهناوری را که به تصرف این دولت درآمده بود، اداره می‌کردند. «کراسوس» فرمانروای شام (سوریه) بود و برای گسترش دولت روم در آسیا، سودای چیرگی بر ایران و سپس هند را در سر می‌پروراند و سرانجام با حمله به ایران این نقشه خویش را عملی ساخت. «کراسوس» با سپاهی مرکب از 42 هزار نفر از لژیونهای ورزیده روم که خود فرماندهی آنان را بر دوش داشت به سوی ایران روانه شد و « ارد Orod » ( اشک 13) پادشاه دلاور اشکانی که خود در شرق ایران در حال جنگ با مهاجمین بود ، سورنا فرمانده مورد اعتماد خود را به جنگ رومیها فرستاد. نبرد میان دو کشور در سال 53 پیش از آذربادگان آغاز و تا قلب میان رودان ادامه یافت . در جنگی که در جلگه‌های میان رودان ( بین‌النهرین ) و در نزدیکی شهر کاره Carrhae «حران» روی داد. در جنگ «حران»، سورنا با یک نقشه نظامی ماهرانه و به یاری سواران پارتی که تیراندازان چیره دستی بودند، توانست یک سوم سپاه روم را نابود و دستگیر کند. «کراسوس» و پسرش «فابیوس» Fabius در این جنگ کشته شدند و تنها شمار اندکی از رومیها موفق به فرار گردیدند. جنگ حران که نخستین جنگ میان ایران و روم به شمار می‌رود، دارای اهمیت بسیار در تاریخ است زیرا رومیها پس از پیروزیهای پی‌درپی برای نخستین بار در جنگ شکست بزرگی خوردند و این شکست به قدرت آنان در دنیای آن روز سایه افکند و نام ایران و دولت پارت را بار دیگر در جهان پرآوازه کرد.،دولت روم در پیشرفت مرزهای خود در شرق، با سد نیرومند ایرانی روبرو شد و از آن زمان به بعد گسترش و توسعه آن دولت در آسیا، پایان پذیرفت. پس از پیروزی «سورنا» بر «کراسوس» و شکست روم از ایران، نزدیک به یک سده، رود فرات مرز شناخته شده میان دو کشور گردید و رومیها برای جلوگیری از شکستهای آینده و به پیروی از ایرانیان ناچار شدند به وجود سواره نظام در سپاه خود توجه بیشتری بنمایند.

    مرگ سورنا ، باعث شد اروپائیان مرگ او را برگردن اشک سیزدهم بیافکنند تا بدین گونه انتقام از پادشاه مقتدر امپراطوری ایران بگیرند .
    و متاسفانه این دسیسه کارگر افتاد بگونه ای که زخم این نیرنگ سپاه ایران را ضعیف و ضعیف تر نمود .
    و تا پایان دوره سلسله اشکانی دیگر سپاهی به اقتدار و بزرگی دوران اشک سیزدهم پدید نیامد .
    اروپائیان هر گاه در صحنه قدرت نتوانسته اند پیش روند ، دست به حیله گری و دروغ گویی زده اند و فاحش ترین نمونه آن دسایس آنها در طی سلسله اشکانی است…

    سعدی شیرازی : سعدی در شیراز دیده به جهان گشود. خانواده‌اش از دین‌آموختگان بودند و پدرش در دستگاه دیوانی اتابک سعد بن زنگی، فرمانروای فارس شاغل بود. پس از درگذشت پدر، سعدی که هنوز نوجوان بود، به توصیه اتابک برای ادامه تحصیل عازم بغداد شد و در مدرسه مشهور نظامیه و دیگر حوزه‌های علمی آن شهر به دانش‌آموزی پرداخت. تا ۶۲۳ (هجری قمری) (۱۲۲۶ (میلادی)) سعدی به عنوان طالب علم در بغداد ماند و از محضر استادانی چون شیخ ابوالفرج جوزی و شیخ شهاب‌الدین سهروردی بهره برد. پس از دانش‌آموختگی تصمیم به ترک بغداد گرفت ولی چون ایالت فارس ناامن و محل تاخت و تاز مغولان بود، به شیراز بازنگشت و برای حج گزاردن و جهانگردی یک رشته سفرهای طولانی را در پیش گرفت.پس از حدود سی سال جهانگردی، وقتی سعدی به زادگاه خود بازگشت، مردی کهنسال بود (۱۲۵۵ (میلادی)) و ابوبکر بن سعد بن زنگی بر فارس حکومت می‌کرد. سال‌های باقیمانده عمر سعدی به موعظه و نگارش گذشت. با استفاده از تجربه‌ها و آموخته‌هایش کتاب بوستان را در سال ۶۵۵ (هجری قمری) (۱۲۵۷ (میلادی)) به نظم، و گلستان را در سال ۶۵۶ (هجری قمری) (۱۲۵۸ (میلادی)) به نظم و نثر نگاشت.

    شهاب الدین سهروردی : شیخ شهاب الدین یحیی بن حبشی بن امیرک سهروردی ، بی شک یکی از بزرگان حکمت و فلسفه و عرفان ایران زمین است .و این حکیم فرزانه درمدت عمر کوتاه ولی پربار خویش ،آثار ارزنده و ماندگاری به جامعه بشری تقدیم کرده است که از زوایای گوناگون درخور توجه و دقت هستند . هدف اصلی او در پرداختن به مسایل فلسفی ، احیای تفکر فلسفی ایران باستان وبد و با حکیم ابوالقاسم فردوسی دریک مسیر قرار گرفت . شهاب الدین ازکودکی اندیشه ای نیرومندو هوش سرشار و برای تحصیل علم و طبعی حریص و مولع داشت . دوران کودکی و اوان حداثت سن و آغاز تحصیل را در مولدو مسقط خود سهرورد گذرانید.
    شهاب الدین دراصفهان کتاب «البصائر النصیریه »تالیف عمربن سهلان الساوی استاد مبرز علم و منطق و حکمت را نزد ظهیر پارسی خواند و درمراغه ، پیش شیخ مجد الدین جبلی ،از بزرگان نامدار عصر الیاس علوم و حکمت و اصول فقه را آموخت . سهروردی درضمن تحصیل علم و دانش به فعالیت های گوناگونی پرداخت . او درباب چگونگی تشکیل و تحقیق علم حصولی و ادراکات حصولی به مراتبی قائل بود که عبارتند از : 1ـ ادراک عقلی 2ـ ادراک خیالی 3ـ ادراک حسی ز جمله استادان سهرورد می توان به مجد الدین جبلی و طاهر الدین قاری اشاره کرد . طوریکه جبلی تحصیلات اولیه را به وی آموخته و قاری نیز تحصیلات عالیه را به او آموزش داده است . ا ز جمله استادان سهرورد می توان به مجد الدین جبلی و طاهر الدین قاری اشاره کرد . طوریکه جبلی تحصیلات اولیه را به وی آموخته و قاری نیز تحصیلات عالیه را به او آموزش داده است . سهروردی درروز جمعه سلخ ذی الحجه ( یا پنجم رجب ) سال 587 هجری قمری وفات یافت . اهمیت وعمق فلسفه سهروردی که مهمترین فعالیت آموزشی شیخ شهاب الدین سهروردی بود ،درهمین است که دو اصل به ظاهر دوراز هم تفکر شرق و غرب را به یکدیگر نزدیک ساخته است . شیخ شهاب الدین یحیی بن حبشی بن امیرک سهروردی ، بی شک یکی از بزرگان حکمت و فلسفه و عرفان ایران زمین است .و این حکیم فرزانه درمدت عمر کوتاه ولی پربار خویش ،آثار ارزنده و ماندگاری به جامعه بشری تقدیم کرده است که از زوایای گوناگون درخور توجه و دقت هستند . هدف اصلی او در پرداختن به مسایل فلسفی ، احیای تفکر فلسفی ایران باستان وبد و با حکیم ابوالقاسم فردوسی دریک مسیر قرار گرفت .
    شهاب الدین بسیار کم می خورد و اغلب به یک هفته روزه می گشود . به امور دنیا و ظاهر حال ، خوراک ،پوشاک ، جاه و مقام ، ضیاع، عقار ، تعنیات مادی و تشخیصات اجتماعی بی اعتنا بود و حتی گاهی برخلاف عرف و عادت و منظور درهم شکستن قیود و حدود ،جامه و کلاهی دراز و سرخ می پوشید و یا خرقه ای دیگر بر سر می افکند . اغلب روزها روزه دارو بیشتر شبها در مناجاب و بیدار بود . به آواز و ترانه خوش و نغمات موسیقی و سماع دلکش عشق می ورزید و در سخن گفتن دلیر و بی با ک بود . شیخ اشراق درطرح وبیان تجربیات عرفانی خویش ، از تجربیات پیشینیان خود بویژه متون حماسی بهره برده است و نه تنها ادامه دهنده راه بزرگانی چون فردوسی دراحیای فرهنگی ایران باستان است ، بلکه درشیوه بیان این مطالب نیز بیش از پیش تحت تاثیر متون حماسی از جمله شاهنامه است .


    مولانا : بزرگترین عارف ایران زمین و پارسی گوی بزرگ قرن 6 هجری

    آرتاخه : دوره هخامنشی (زمان خشایار شاه) مهندس و سازنده کانال آتوس


    آرش : ملقب به کمانگیر . پهلوان ایرانی در عهد منوچهر شاه که در تیر اندازی سر آمد زمان خود بوده است که در جنگ میان منوچهر و افراسیاب قرار بر پرتاب کردن تیری میگذارند تا مرز میان ایران و توران را تعین کند آرش از طربستان تیری پرتاب کرد که در مرو فرود آمد و بعد از آن جانش را در راه ایران زمین فدا نمود


    اسکیلاس : دوره هخامنشی (زمان حکومت داریوش از سال 486- 521 ق.م.) دریا نورد و مکتشف و مهندس سازنده قنات

    آریه : سردار معروف و بزرگ ایرانی که به حمایت از پادشاهی کورش صغیر برخواست

    استانس : دوره هخامنشی شیمیدان و استاد دموکریتوس
    آیین گشسب : سردار بزرگ ایران که در زمان هرمز چهارم فرماندهی لشگر ایران را بر عهده داشت
    ابولولو : یا همان فیروز نهاوندی . پس از یورش تازیان به ایران به سرکردگی عمربن خطاب فیروز نهاوندی و تعداد بیشماری از ایرانیان به غلامی اعراب در آمدند . فیروز غلام مغیره بن شعبه شد و با زیرکی و در جهت انتقام خون کشته شدگان ایران عمربن خطاب خلیفه دوم را با ضربه های کارد کشت .
    ابومسلم : ابومسلم خراسانی سردار ایرانی و داعی معروف عباسی مشهور به امین آل محمد و صاحب الدعوه است که در راس سیاه جامگان خراسان بر بنی امیه خروج کرد و مروان بن محمد خلیفه اموی را مغلوب و منهزم کرده و دولت خلفای بنی عباسی را تاسیس کرد ابومسلم به سال 124 ه.ق در کوفه بادعاء بنی عباس آشنایی پیدا کرد و چندی بعد به پیروزیهای شگفت آوری دست یافت و کارش به جایی رسید که خلیفه از قدرت او و محبوبیت اش در بین ایرانیان مرعوب شد در خلافت سفاح برادرش منصور اجازه خواست که ابومسلم را به قتل رساند ولی سفاح جایز ندانست وقتی منصور به خلافت نشست به دسیسه هایی دست یافت و عاقبت ابومسلم را ناجوانمردانه به قتل رسانید وی یاران و پیروان جان برکف بسیاری داشت و فرقه های مسلمیه راوندیه به خاطره او را گرامی می داشتند و کسانی مانند سنباد اسحاق ترک مقنع و بابک خرم دین داعیه خونخواهی او را داشتند بابک خرمدین تا به آن حد پیش رفت که می گفت روح ابومسلم در او حلول پیدا نموده است

    آریوبرزن : سردار بزرگ ایران که با شهامتی در خور ستایش و ماندگار لشگر ایران را تا آخرین لحظه در برابر ارتش اسکندر نگهداشت و مقاومت نمود و جان سپرد و حماسه ای در تاریخ ایران از خود بر جا گذاشت

    استاذسیس : سردار دلیر ایران که در نواحی هرات و بادغیس و سیستان بر ضد منصور خلیفه ستمگر عباسی قیام کرد و عاقبت به فرمان منصور در بغداد به دار آویخته شد و یکی از سمبلهای عرب ستیزی را در ایران به جای گذاشت و درس وطن پرستی در برابر یورش بیگانگان برای جوانان به جای گذاشت
    احمدبن محمد نهاوندی : ( مرگ در 835 تا 845 م / 221 تا 231 ه) در جندی شاپور بر آمد - ستاره شناس م مؤلف زیج

    آذربرزین : پسر فرامرز که با بهمن پسر اسفندیار جنگید که یکی از پهلوانان ایرانی میباشد و آتشکده ای هم به همین نام وجود دارد

    احمد معماری لاهوری و برادرش استاد حمید لاهوری : سده یازدهم هجری معماران ایرانی سازنده تاج محل در هندوستان
    انوشیروان عادل : ملقب به انوشیروان دادگر . پادشاه معروف ساسانی که با بنیان گذاشتن قوانین حکومتی - دادگستری - اجتماعی و کشوری ایران را به مرز باشکوه ترین کشورهای جهان مبدل نمود . او مزدک و مزدکیان را که مدعی پیامبری شده بودند و دین ساختگی را می خواستند رواج دهند ( که قوانین مزدکی همان قوانین زرتشت با کمی تغییر بود ) همگی را نابود کرد و مشهورترین کاخ معماری ایرانی را در عراق پایه گذاشت که تیسپون نام گرفت ولی بعدها توسط سپاه اسلام ویران شد

    استخری(اصطخری) : وی را نیزابن ندیم از محاسبان ومهندسان بشمار آورده است از جغرافی دانان نامداری مشرق زمین

    ابو سعید ابوالخیر : شاعر و عارف بزرگ پارسی قرن 4 و 5

    امیر خسرو دهلوی : شاعر بزرگ پارسی قرن 6 که خاندانش از ایران ترک وطن نمودن و هندوستان رفتند

    اوحدی مراغه ای : شاعر و عارف قرن 7 هجری

    انوری ابیوردی : شاعر و استاد نامدار قرن 6 هجری - استاد علوم - ریاضیات و نجوم و از پیروان ابن سینا

    ابوبکر محمدبن حسن حاسب کرجی : ( مرگ در 421/420 هجری 1030/1029 م) ریاضیدان ایرانی صاحب کتاب نسوی نامه

    ابو معشر جعفر بن محمد بن عمر بلخی : ( 272 - 172 ه ) ( 886- 786 م ) اهل بلخ در خراسان بزرگ - ستاره شناس و نظریه پرداز در نجوم

    اصفهانی - محمد حافظ : (نتیجه الدوله) سده دهم هجری ، مولف رساله هایی در انواع دستگاههای مکانیکی

    پور سینا (ابو علی حسین بن عبدلله بن سینا ) : شیخ الرئیس حجهَ الحق ابوعلی حسین بن عبداللّه بن حسین بن علی بن سینا مشهور به ابن سینا (427-370 هجری)(1037-980 م) در افشنه نزدیک بخارای ایران در خراسان بزرگ متولد شد و در آنجا به کسب علم پرداخت.او تحصیلات مقدماتی از جمله ادبیات-قرآن-فقه و حساب نزد پدر آموخت و برای فرا گرفتن منطق و هندسه و نجوم نزد ابو عبداللّه ناتلی رفت.او از همان اوان کودکی بسیار خارق العاده بود و دانش زمان خود را با سرعت فرا میگرفت.او در سن ۱۶ سالگی به طبابت پرداخت.وی پس از درمان کردن نوح بن منصور سامانی به دربار او راه یافت.به دنبال شهرت روزافزون او که آوازهء این شهرت به گوش سلطان محمود نیز رسیده بود محمود را دعوت کرد تا به غزنین برود اما ابن سینا به دلیل خشونت و تعصب دینی سلطان محمود دعوت او را رد کرد و از خوارزم فرار کرد.مدتی در ترکستان و خراسان بسر برد و سپس وارد گرگان شد و در آنجا مشغول به طبابت گشت.سپس به ری رفت و در آنجا مجدالدوله دیلمی را که به بیماری مالیخولیا مبتلا شده بود او را درمان کرد.او در همدان مقام وزارت شمس الدوله را به دست آورد و از حمایت علاءالدوله کاکویه برخوردار گشت.سرانجام در همدان در سال ۴۲۸ (ه.ق)درگذشت.از جمله معروف ترین آثار او می توان به دانشنامه علائی که به زبان فارسی است و همچنین مهمترین اثر فلسفی او به نام شفاء که شامل چهار بخش(منطق-طبیعیات-ریاضیات و مابعدالطبیعه)است را نام برد این اثر و کتاب بعدی به نام قانون که دایرهَ المعارف طبی می باشد هر دو به زبان عربی است . وی در ریاضییات ،زمین شناسی،فیزیک،پزشکی، فلسفه تبحر خواصی داشت

    اخوان الصفا : گروه از مهندسان و دانشمندان و فیلسوفان که در سده دهم میلادی( سده چهارم هجری) بر آمدند. بعضی از اعضای این گروه مخفی مثل ابو سلیمان محمد بن بشیر بستی مقدسی، ابو الحسین علی بن هارون زنجانی و محمد بن احمد نهرجوری ایرانی بوده اند آنان دایره المعارفی شامل کلیه شعب معرفت پدید آوردند

    ابو جعفر خازن : زاده خراسان( مرگ در 350/360/ه961/ 971 م) ریاضی دان و ستاره شناس

    ابو الفتح اصفهانی : ریاضیدان سده چهارم هجری

    ابو سهل ویجی بن رستم کوهی : (سده چهارم هجری) اهل طبرستان ، ریاضی دان،مهندس، ستاره شناس. وی رهبر ستاره شناسان در رصد خانه ای بود که شرف الدوله دیلمی ساخته بود

    ابو سعید احمد سنجری : (415-340ه)(1024-951م) ریاضی دان

    ابوبکر حسن بن خصیب : در اواخر سده نهم میلادی ( سوم هجری ) بر آمد . ستاره شناس از نژاد ایرانی بود

    احمد بن داوود دینوری : ( 210 / 200 تا 282 ه 825 - 815 تا 895 م ) در دینور اصفهان بر آمد . ستاره شناس ، مورخ ، ریاضی دان ، گیاه شناس و لغت نویس

    ابو نصر محمد فارابی : (340/339- 258/257 ه51/950-71/870 م) زاده فاراب ترکستان -فیزیکدان،موسیقی شناس،فیلسوف ایرانی

    احمدبن سهل بلخی : (934م/323ه) زاده شاستیان بلخ ،ریاضیدان وجغرافی دان

    ابوسهل فضل بن نوبخت - ( مرگ در 816-815 م / 201-200 ه)از خاندان نوبختی ستاره شناس و کتابدار هارون الرشید

    ابو نصر محمد بن عبدالله(کلو اذانی) : از دودمان اردشیر بابک کلواذانی(تولدش پیش از سال سیصد هجری) از جمله ریاضی دانان

    ابو حامد احمد بن محمد صاغانی : (مرگ در 380ه 990 م) از مردم صاغان مرو ، ریاضیدان- ستاره شناس، مخترع و سازنده اسطرلاب و دیگر ابزارهای نجومی

    ابو الرضا عباس بوزجانی : ( 388/387-329ه)(998/997-940م) زاده بوزجان در حوالی نیشابور ، ریاضیدان، هندسه دان، مهندس، ستاره شناس و نظری پرداز در نجوم

    ابو منصور موفق : (سده چهارم هجری) شیمی دان و دانشمند و علم مواد

    ابو نصر اسمعیل بن حماد جوهری : (مرگ در 393ه 1002م) زاده فاراب و مقیم نیشابور. لغت نویس و مبتکراندیشه های پرواز

    ابوالعباس احمد بن محمد بن کثیر فرغانی : اهل فرغانه در ماوراء النهر (ورا رود ).در زمان مامون برآمد - ستاره شناس و نظریه پرداز نجومی

    بابا طاهر عریان : شاعر و صوفی نامدار مشرق زمین در قرن 5 هجری . سروده های وی بزرگترین سند در اثبات زبان و ادبیات کوردی ایران است

    بوبراندا : دوره هخامنشی (زمان خشایار شاه) مهندس
    برزمهر : پهلوان و دلیر مرد ایران در زمان پادشاهی بهرام گور
    برزویه : طبیب و اندیشمند مخصوص انوشیروان عادل که کتاب کلیله و دمنه را از هند به ایران آورد و به زبان پهلوی ترجمه کرد

    بدیع اسطرلابی : (مرگ در بغداد در 1140/1139 م) اهل اصفهان- ستاره شناس و سازنده اسطرلاب

    بنو موسی ( محمد ، احمد و حسن ) : سده سوم هجری - خراسانی الاصل ، مهندس مکانیک ، هندسه دان ، و ریاضی دان

    بلاش : یکی از پادشاهان اشکانی که به اشک بیست و دوم معروف بود و در سالهای 51 تا 77 میلادی پادشاهی ایران را بر عهده داشت و خدمتی بزرگ به ایران زمین نمود . زیرا کتاب ارزشمند ایرانیان ( اوستا ) که در زمان حمله اسکندر به ایران از میان رفته بود با تلاش و همت او دوباره گردآوری شد
    برازه : دوره ساسانی زمان فرمانروائی اردشیر( 241-226 م) مهندس و احیا کننده شهر فیروز آباد یا اردشیر خوره

    بابک خرمدین : سردار دلیر و پیشوای نهضت خرمدینیان یا سرخپوشان که بر ضد حکومت عرب قیام کرد و 22 سال دست یورش گران عرب را از کشور ما کوتاه کرد و مبدل به سمبلی از مقاومت ایرانیان در برابر حمله بیگانگان به کشور شد . وی در تاریخ 2 صغر سال 223 هجری قمری در سامرا به دستور خلیفه تازی تکه تکه شد . پس از وی خانواده و همسرش نیز کشته شدند
    بوذرجمهر : بزرگمهر معروف ترین و اندیشمند ترین وزیر دربار انوشیروان دادگر که گفتگوی های خرد ورزانه او در تاریخ ایران ثبت گشته است

    بهرام چوبین : سردار دلیر ایران که در زمان پادشاهی هرمز چهارم ایران را از حمله وحشیانه ترک های مغول نجات داد و با لشگر کشی و حمله به آنان ارتش آنان را شکست داد . که بعدها در جنگ با رومیان شکست خورد

    برانوش : دوره ساسانی- سازنده شادروان شوشتر
    پیروزان : یکی از سرداران ایرانی در زمان یزدگرد سوم . که در جنگهای ایرانیان با اعراب رشادتهای از خود بر جای گذاشت
    جمشید : پسر طهمورث - چهارمین پادشاه پیشدادی . که جشن نوروز را بنیان نهاد و رسوم و آیین هایی شادی برای ایرانیان بر جا گذاشت که او را جم یا جمشاسب هم گفته اند
    ابو موسی جابرین حیان : در 160 هجری قمری در کوفه بر آمد - اهل توس ، شیمیدان و کانی شناس و ستاره شناس بزرگ ایرانی . او با تحقیقات خود پیشرفتهای در علوم به وجود آورد.دوره زندگی جابربن حیان همزمان با اوج عظمت و شکوه و قدرت مسلمانان بوده زمانی که هارون الرشید خلیفه مسلمانان بود و از علم و دانش حمایت می کرده است جابر با امام صادق رابطه داشته و از اصحاب امام جعفرصادق بوده است.وی از حمایت برمکیان برخوردار بود امّا هنگامیکه جعفربرمکی به دستور خلیفه کشته شد ماندن در بغداد را صلاح ندانست و فراری شد و به زادگاهش بازگشت.در آنجا در تنهایی و انزوا به کارهای علمی و تحقیقی پرداخت تا سرانجام از جانب مامون عباسی مورد احترام و حمایت قرار گرفت.در دایرهَ المعارف بریتانیکا ذکر شده که جابربن حیان علوم پنهانی را از امام صادق یاد گرفت.وی راجع به اسطرلاب مطالبی را نوشته است.از کارهای مهمی که جابر در زمینه علم کیمیا انجام داده آن است که اصل عناصر یونانی را تغییر داده و اظهار کرده است که از آن عناصر تنها دو جوهر به نام گوگرد و زیبق به وجود می آید.آزمایشگاه شیمی جابر تا دو قرن از دید مردم پنهان بود تا اینکه زمانی که می خواستند در شهر کوفه در نزدیکی دروازه دمشق بنایی بسازند آزمایشگاه وی را کشف کردند.جابر بیشتر عمر خود را در آزمایشگاه بسر برد وی در آنجا به تجزیه و ترکیب مواد گونان می پرداخت با توجه به به همین مسئله می توان او را از اولین دانشمندان اسلامی که علم شیمی را بر پایه آزمایش و تحقیق بنا کردند نام برد.وی در زمینه رنگها تحقیقات و کشفیات جالبی ارائه نموده است.حدس زده اند که وی به خاصیت رادیواکتیو هم پی برده است.وی روشهایی را برای استخراج و تصفیه فلزات مطرح کرده است.جابر اعتقاد داشت که تبدیل عنصری به عنصرس دیگر از راه وساطت جوهری اسرار آمیز صورت می گیرد او و شاگردانش این جوهر اسرارآمیز را اکسیر نام نهادند.جابر به خوبی از تهیه و ساختن سفیداب سرب آگاه بوده است.ابن الندیم در کتاب الفهرست به بیش ۳۵ کتاب او اشاره می کند که از مشهورترین آنها میتوان به این کتابها اشاره کرد:*کتاب الزیبق*کتاب الرکن*کتاب الاحجار*کتاب القمر*کتاب واحدالاول

    حافظ شیرازی : حضرت لسان الغیب حافظ شیرازی شاعر - عارف و ادیب پارسی گوی قرن 7 هجری

    حلاج : حسن ابن منصور حلاج . از عرفای مشهور ایرانی - اسلامی قرن سوم هجری که با گفتن عقاید مخالف خود علیه اعراب افراطی به شهرت رسید . او را صاحب کشف و کرامت دانسته اند و چون در زمان المقتدر خلیفه عباسی خلاف موازین و عقاید اسلامیان افراطی آن زمان سخن گفته بود به اصرار فقهای بغداد او را دستگیر و مدت هشت سال در زندان سر کرد و سپس وی را از زندان در آوردند و بعد از زدن هزار ضربه شلاق به وی هر دو دست وی را قطع کردند و سپس هر دو پای وی را بریدند و بعد جسدش را سوزاند واین وحشیگریهای اعراب که به نام اسلام کردند هزاران بار در تاریخ ما به ثبت رسیده است

    خاقانی شروانی : بزرگ قصیده گوی پارسی و شاعر نامدار قرن 5 هجری ایران زمین

    ابو جعفر محمد بن موسی خوارزمی : یکی از دانشمندان بزرگ ایرانی که *منجم*ریاضیدان*و جغرافیدان*که در سال ۱۸۵(ه.ق)در نزدیکی بغداد به دنیا آمد.او بزرگترین عالم زمان و عصر خویش بود.اجدادش اهل خوارزم بودند امّا به احتمال زیاد خودش از اهالی قطربولی منطقه ای نزدیک بغداد بود.او در زمینه ریاضیات و نجوم مهارت بسزایی داشت.او اولین ریاضیدان دوره اسلامی است که آثارش به دست ما رسیده.وی در زمان خلافت ماُمون عضو”دارالحکمه”که گروهی از دانشمندان در بغدا به سرپرستی مامون قرار داشتند شد و مورد توجه خلیفه وقت بود.او کتاب جبر و مقابله خود را که درباره ریاضیات مقدماتی است و اولین کتاب جبر است که به عربی نوشته شده است.آن را به مامون تقدیم کرد.کتابهای او در زمینه*جبر*حساب*نجوم*که به زبان عربی نوشته شد هم در کشورهای اسلامی و هم در کشورهای اروپائی تاثیر بسزایی داشت.کتابهای دیگر او که درباره ارقام هندی است بعد از آنکه در قرن ۱۲ به زبان لاتینی منتشر شد تاثیر خاصی بر روی اروپائیان گذارد و نام خوارزمی مرادف با هر کتابی که درباره حساب جدید بود قرار گرفت و از همین جا اصطلاح الگوریتم به معنای قاعده محاسبه رواج یافت.از جمله کتابهای دیگر او در زمینه ریاضی می توان مختصر من حساب الجبر و المقابله*و کتاب الجمع و التفریق*و زیج را نام برد.وی در سال ۲۳۳(ه.ق)درگذشت…

    خواجوی کرمانی : شاعر و عارف قرن 7 هجری ایران زمین

    خسرو پرویز : خسرو پرویز سازنده حماسه بزرگ خسرو و شیرین نیز بود که عشق جاودانه اش به شیرین برای همیشه در تاریخ به ثبت رسید . که با اندوه بعدها از فره ایزدی دور میگردد و از آن مقام و ابهت خود میکاهد . فردوسی نیز از آخرین سالهای شاهنشاهی خسرو شکایت می کند ولی وی از شاهنشاهان مقتدر ایران بود

    خراسانی - ابوبکر علی بن محمد : شیمیدان ایرانی که بقول ابن ندیم و بگفته کیمیاگران به کیمیا دست یافت

    خالد بن عبدالملک مرورودی : اهل مرورود در خراسان بزرگ - در زمان مامون خلیفه عباسی بر آمد - ستاره شناس بود و پسرش محمد و نوه اش عمر هم منجم بودند

    خوارزمی - محمد بن احمد کاتب : از دایره المعارف نویسان سده چهارم هجری است.کاتب مفاتیح العلوم وی شامل مباحثی در حساب،هندسه،نجوم،موسیقی،مکانیک و شیمی

    خشایارشا : فرزند داریوش . او یکی دیگر از جانشیانان بر حق پادشاهی هخامنشیان بود که وی را فاتح سرزمین های آتن اروپا میدانند . او آتن را به کلی تصرف کرد . دلیل لشگر کشی وی عدول کردن یونانیان از قوانین آن روزگار بود زیرا لیدی که جزوی از ایران بود که توسط یونان به آتش کشیده شده بود و خشیارشا در صدد بر آمد این کار زشت را که در آن زمان نزد ایرانیان گناه محسوب میشده است جبران نماید که موفق نیز شد ولی در نبردهای بعدی به ایران عقب نشینی کرد ولی اقتدار ایران را به زیباترین شکل حفظ نمود

    خازنی - عبدالرحمن : فیزیک دان و مخترع برآمده در خراسان بزرگ در ابتدای سده ششم هجری

    جهان برزین : دوره ساسانی - سازنده تخت تاقدیس
    عبدالرحمن جامی : شاعر نامدار قرن 8 پیشکوست در ادب - علم - عرفان سیر و سلوک که به تازی و پارسی شعرهای خود را سروده است

    جرجانی ابو سعید ضریر (گرگانی ) : مرگ در ( 846-945 م /232-231 ه) ستاره شناس و ریاضی دان

    دقیقی طوسی : شاعر قرن چهارم هجری - ایرانی زرتشتی - نخستین گردآورنده شاهنامه پیش از فردوسی بزرگ

    داریوش : وی در سال 521 بر تخت پادشاهی ایران زمین جلوس کرد و بزرگترین و شکوهمند ترین پادشاهی تاریخ ایران را پس از کورش بزرگ از خود به جای گذاشت . او پیرو دین بهی و مزدیسنا زرتشت بود . او ساخت کاخ پرسپولیس را آغاز نمود و بعد از سه سال بررسی و ساختن ماکت از کاخ پرسپولیس با کمک مهندسی مصری که بعدها به موزه هنر تمام کشورها شناخته شد بنای این کاخ جاودانه را گذاشت و بیش از نیمی از آن را در زمان خود ساخت و ادامه ان توسط جانشینش خشیارشا تکمیل و بعد از وی فرزند او انجام گرفت . داریوش بزرگ هخامنشی کانالی در 2500 سال پیش ساخت که بعدها به کانال سوئز معروف گردید . طول این کانال دریایی به بیش از 161 کیلیومتر میرسیده است و از عرض آن دو کشتی به راحتی عبور میکردند . داریوش بزرگ خطی جدید برای ایرانیان بوجود آورد که بعدها از خطوط رایج دنیا شد . داریوش بزرگ ایران را به بزرگ ترین کشور جهان مبدل کرد ( بیش از 28 کشور ) . داریوش بزرگ آموزش رایگان را برای قشر عوام کشور به صورت اجباری در آورد و طرح سواد آموزی را اجباری نمود و . . . او را از ابرمردان ایران و جهان می دانند

    رستم : ملقب به تهمتن . پهلوان بزرگ ایران . فرزند زال و رودابه . نواده سام و مهراب کابلی که در عهد کیقباد و کیکاوس و کیخسرو با تورانیان جنگید و از خود دلاوری ها و رشادتهای شگفت انگیز بر جای گذاشت .

    رستم فرخزاد : سردار کبیر ایران که در جنگ با اعراب کشته شد . او سپهسالار بزرگ ارتش ایران در زمان شاهنشاهی یزدگرد سوم بود که حماسه ای در جنگ قادسیه بوجود آورد که تاریخ نیاکانمان را زیبا تر از همیشه ساخت در نهایت به دست سپاه اسلام کشته شد

    رودکی : شاعر بزرگ قرن 4 هجری از ایرانیان سمرقندی و ناظم کلیله و دمنه

    روزبه : دوره خلافت عمربن خطاب - طراح شهرهای بصره و کوفه

    رابعه : به احترام بانوان ایران زمین یکی از دهها زن برجسته ایرانی را نیز اینجا می آوریم . نخستین زن ایرانی که پس از حمله وحشیانه اعراب به ایران و تسلط کامل به کشورمان به زبان پارسی اصیل شروع به سرودن شعر کرد . زمانش را برابر با رودکی گفته اند . گفته شده است که حارث برادر رابعه غلامی خوبرو به نام بکتاش داشت که بعدها رابعه عاشق بکتاش میشود که در اثر این عشق حارث فرمان میدهد که رابعه را به حمام ببرند و رگهایش را بزنند و بعد از آن درب حمام را گل بگیرند که بعد از آن رابعه با خون خود شعرهایش را بر دیوار حمام نوشت و به ناکامی از جهان بدرود گفت(پایان بخش اول)

    منبع مطلب : djmsm.blogsky.com

    مدیر محترم سایت djmsm.blogsky.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    از نام آوران دیروز چه کسانی را میشناسید؟ صفحه 74 فارسی پنجم

    منبع مطلب : nexload.ir

    مدیر محترم سایت nexload.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    اهالی علم که امسال مهمان قطعه «نام آوران» شدند - ایسنا

    اهالی علم که امسال مهمان قطعه «نام آوران» شدند - ایسنا

    آخرین جمعه سال فرصت خوبی بود تا سراغی از نام آوران آرمیده در بهشت زهرا (س) بگیریم. اهل علمی که امسال از جمع ما جدا شدند اما به لطف آثار پرشمار و شاگردان بسیاری که تربیت کردند نام و یادشان نسل‌ها و نسل‌ها زنده خواهد بود.

    به گزارش خبرنگار علمی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، استاد پرویز شهریاری، استاد گنجی، استاد منوچهر وصال، استاد احمدی گیوی، دکتر عبدالعظیم حقی‌پور، دکتر نورزاد، استاد نوروزیان، دکتر هومن، استاد تهرانیان و دکتر بابامخیر از اساتید و نام آوران علمی بودند که امسال دعوت حق را لبیک گفتند.

    استاد پرویز شهریاری، بامداد جمعه، 22 اردیبهشت ‌ماه در بیمارستان‌ جم تهران بر اثر سکته قلبی چشم از جهان فروبست.

    شهریاری از چهره‌های ماندگار در عرصه علم و آموزش کشور، دوم آذرماه 1305 در محله «دولت خانه» کرمان به دنیا آمد.

    وی پس از اتمام دوران ابتدایی خود در دبستان کاویانی به دبیرستان ایرانشهر و سپس دانشسرای مقدماتی کرمان رفت و از آنجا که شاگرد اول و دوم‌ها می‌توانستند برای ادامه تحصیل به تهران بروند، در دانشکده‌ ادبیات تهران به تحصیل مشغول شد؛ اما به دلیل شلوغی (350 نفره) کلاس‌های ادبی و از آنجا که در مجموع شش نفر از آنها فارغ‌التحصیل می‌شدند به رشته ریاضی که کمتر از 10 دانشجو داشت، تغییر رشته داد.

    وی، پس از پایان کلاس مقدماتی (معادل سال آخر دبیرستان) درصدد ورود به دانشگاه بر آمد.

    شهریاری جوان مایل بود که تحصیلات خود را در دانشکده‌ فنی دانشگاه تهران ادامه دهد، ولی پس از مدتی دریافت که فارغ‌التحصیلانی نظیر وی جز از طریق ورود به دانشکده‌ علوم یا ادبیات حق تحصیل در دانشگاه را ندارند. بنابراین از سال 1324 در رشته‌ ریاضی دانشکده علوم ثبت‌نام کرد و همزمان به تدریس در دبستان کاخ واقع در میدان رشدیه و کلاس‌های شبانه اقدام کرد.

    نخستین کتاب شهریاری در سال 1327 به چاپ رسید و در فروردین سال بعد برای نخستین بار به اتهام فعالیت‌های سیاسی و ضدسلطنتی برای مدت سه ماه روانه‌ بازداشتگاه شد و از شرکت در امتحان نهایی باز ماند.

    پرویز شهریاری در دوران زندان، زبان روسی را که یکی از مهمترین زبان‌های علمی روزگار بود، به طور کامل فراگرفت که برکات این امر در طول بیش از نیم قرن تلاش‌های علمی وی در ترجمه‌ ده‌ها کتاب علمی از زبان روسی نمود یافته است.

    شهریاری جوان در سال 1329 - یعنی زمانی که هنوز در زندان بود - یک مجموعه کتاب درسی ریاضی دوره اول دبیرستان را تالیف کرد و نخستین اثر ترجمه‌ خود را که یادگار دوران زندان بود در سال 1331 با عنوان «تاریخ حساب رنه تاتون» منتشر کرد.

    وی از همان سال، تحصیلات خود در دانشکده‌ علوم را ادامه داد و در کنار آن تا 28 مرداد سال 1333 سردبیری هفته‌نامه «وهومن» را برعهده گرفت.

    شهریاری، سرانجام در خرداد ماه سال 1332 لیسانس ریاضی دانشکده‌ علوم و لیسانس دانش‌سرای عالی را دریافت کرد و با حکم آموزش و پرورش تا خرداد ماه 1333 به تدریس در دبیرستان‌های شیراز پرداخت.

    به گزارش ایسنا، استاد در تابستان سال 1334 ازدواج کرد که ثمره‌ این ازدواج پنج فرزند بود که تمامی آنها جز فرزند دومشان که در هشت سالگی در اثر تصادف فوت کرد، به مدارج عالی علمی و تحصیلی دست یافته‌اند.

    استاد تا آذرماه 1335 زندگی مخفیانه داشت و در آن مدت با نام مستعار در یک دبیرستان و آموزشگاه شبانه تدریس می‌کرد تا این که دستگیر شد و مدت 40 روز همراه با زن و فرزندش در خانه‌ای در تهران تحت بازداشت قرار گرفت و پس از آن به زندان پادگان قصر و سپس به قزل قلعه منتقل شد.

    استاد شهریاری در فروردین ماه 1337 با قید کفایت آزاد شد و از مهرماه سال 1338 به صورت حق‌التدریسی در دبیرستان‌های مختلف تهران به آموزش دانش‌آموزان همت گمارد.

    راه‌اندازی نخستین کلاس کنکور در ایران، گروه فرهنگی خوارزمی، تاسیس دبیرستان پسرانه و انتشارات خوارزمی، تاسیس دبیرستان دخترانه مرجان، تدریس در دانشکده‌ فنی دانشگاه تهران و دانش‌سرای عالی از جمله اقدامات استاد تا سال 1342 بود.

    وی از سال 1342 تا 1349 در کنار فعالیت‌های وسیع آموزشی خود 90 شماره از مجله‌ «سخن علمی و فنی» را منتشر کرد.

    به گزارش ایسنا، استاد شهریاری، هم‌چنین از سال 1346 تا 1354 سرپرست دفتر ترویج علوم وزارت آموزش عالی بود و در آن مدت، نشریه‌ای به نام مسائل دانشگاهی برای استفاده‌ استادان دانشگاه‌ها منتشر می‌کرد. وی در فاصله‌ سال‌های 1350 تا آذرماه 1354 گروه فرهنگی مرجان، انتشارات توکا و مدرسه‌ عالی علوم اراک را پایه‌گذاری کرد.

    شهریاری، خود تا سال 1356 در این مدرسه‌ عالی که با کمک دکتر عبدالکریم قریب و دکتر حسین گل‌گلاب راه‌اندازی کرده بود، تدریس کرد. استاد هم‌چنین از سال 1354 تا 1362 مسوولیت نشریه‌های جانبی دانشگاه آزاد و از سال 1356 تا اسفند 1371، انتشار 70 شماره از مجله «آشتی با ریاضیات» و «آشنایی با ریاضیات» و هفت شماره از نشریه‌ «آشنایی با دانش» را برعهده داشت.

    سردبیری نشریه‌ «چیستا» از جمله‌ی دیگر فعالیت‌های علمی و فرهنگی استاد است که از شهریور ماه 1360 تاکنون تداوم داشته است. علاوه بر این وی از سال 1379 تا مهر ماه 1380، 17 شماره از ماهنامه‌ «دانش و مردم» را منتشر کرد.

    در بیست و ششمین کنفرانس ریاضی کشور که فروردین ماه 1374 در کرمان برگزار شد، به پاس یک عمر تلاش علمی و آموزشی استاد پرویز شهریاری از او به عنوان پیشکسوت ریاضی تجلیل شد. در سال‌های 1376 و 1378 نیز در نخستین کنفرانس آموزشی ریاضی در اصفهان و سومین گردهمایی شکوفه‌های ریاضی در دانشکده علوم ریاضی دانشگاه شهید بهشتی از وی تقدیر شد.

    در سال 1379 به مناسبت سال جهانی ریاضیات (سال 2000) در مراکز مختلف به عنوان پیشکسوت از استاد شهریاری تجلیل شد و در اردیبهشت ماه 81 در مراسمی ویژه با حضور وزیر وقت علوم، تحقیقات و فن‌آوری، دکتری افتخاری ریاضی آن دانشگاه به استاد اعطا شد.

    استاد پرویز شهریاری همچنین در آبان ماه 1384 در پنجمین همایش «چهره‌های ماندگار» به عنوان چهره ماندگار آموزش ریاضیات ایران تقدیر شد.

    از این استاد بزرگ بالغ بر 60 عنوان کتاب درسی ریاضیات - از جمله دروه‌ کتاب‌های درسی ریاضی سه سال اول دبیرستان نظام قدیم، دروه‌ی کامل ریاضیات دبیرستانی و کتاب‌های مسائل مربوط به آن و جبر سال سوم رشته‌ی ریاضی فیزیک و سه جلد کتاب آنالیز ریاضی - بیش از 97 کتاب کمک درسی - به صورت ترجه و تالیف - حدود 20 کتاب در زمینه‌های مختلف تاریخ، فلسفه، کاربرد و آموزش ریاضایات و 9 جلد کتاب سرگرمی در ریاضیات به دانش‌آموزان و دانش‌پژوهان ریاضی کشور ارائه شده است.

    استاد شهریاری علاوه بر این آثار، حدود 14 عنوان کتاب دیگر در زمینه‌های مختلف تالیف یا ترجمه کرده‌ که در این ارتباط می‌توان به کتاب‌های دانشمندان و هنرمندان، خانه‌ اهریمن، دانش و شبه دانش، دو درس کوتاه درباره‌ دیرین‌شناسی، قطاری که در بعد چهارم گم شد و نظریه‌ نسبیت در مساله‌ها و تمرین‌ها اشاره کرد.

    این ریاضی‌دان پر تلاش هم‌چنین حدود یک هزار مقاله در نشریات مختلف به ویژه نشریه‌های علمی و ریاضی به چاپ رسانده بود.

    پیکر استاد شهریاری پس از تشییع در گورستان زرتشتیان در قصرفیروزه تهران به خاک سپرده شد.

    ******

    26 اردیبهشت ماه هم دکتر حسن احمدی گیوی، پژوهشگر و استاد پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی درگذشت.

    این پژوهشگر و استاد پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی در سن هشتاد و پنج‌سالگی به علت ایست قلبی در منزلش از دنیا رفت.

    حسن احمدی گیوی سال 1306 در شهرستان گیوی استان اردبیل به دنیا آمد و دارای مدرک دکترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران بود. این نویسنده‌ی و پژوهشگر زبان فارسی بیش از 50 جلد اثر منتشر کرده که از آن جمله به کتاب‌های «آیین پژوهش و مرجع‌شناسی»، «از فن نگارش تا هنر نویسندگی»، «دستور تطبیقی زبان ترکی و فارسی»، «دستور تاریخی فعل»، «شوریده و بی‌قرار» و «گزیده‌ی اشعار و مقالات دهخدا» می‌توان اشاره کرد.

    او همچنین بیش از چهار دهه با مؤسسه‌ی پژوهشی لغت‌نامه‌ی دهخدا همکاری داشت.

    ******

    دکتر اسدالله نورزاد، استاد مهندسی زلزله دانشکده فنی دانشگاه تهران هم روز چهارشنبه سوم خردادماه پس از یک دوره بیماری درگذشت. پیکر استاد روز پنج شنبه تشییع و در قطعه نام‌آوران بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

    دکتر نورزاد که متولد 1336 بود، تحصیلات کارشناسی خود را در رشته مهندسی راه و ساختمان در دانشگاه علم و صنعت و دوره کارشناسی ارشد خود را در همین رشته در دانشگاه تهران و دوره دکتری خود را در رشته مهندسی زلزله در دانشگاه توکیو ژاپن گذرانده بود.

    مرحوم دکتر نورزاد از معدود متخصصان مهندسی زلزله کشور بود که علاوه بر تدریس در دانشگاه و تربیت دانشجویان متعدد در مقاطع تحصیلی مختلف که بسیاری از آنها به عنوان متخصصانی زبده در داخل و خارج کشور مشغول فعالیت هستند در پروژه های عمرانی و طرح های کوچک و بزرگ صنعتی کشور از جمله طرح های نیروگاهی، احداث سد و ... در مطالعه و طراحی های مهندسی زلزله فعالیت داشت و در حوزه مطالعات عددی مهندسی زلزله یکی از شاخص‌ترین متخصصان کشور بود.

    ******

    استاد مصطفی علیمدد، چهره ماندگار حسابداری و یکی از فعالان به نام عرصه حسابداری ایران چهاردهم خردادماه امسال به دلیل بیماری درگذشت.

    علیمدد از زمان آغاز به کار در عرصه حسابداری نقش ارزنده ای در توسعه علمی و تثبیت جایگاه حسابداری و حسابرسی کشور داشت.

    وی در صداقت و حرفه ای عمل کردن، از جایگاه ارزشمند و مورد قبول همه طیف های حسابداری کشور برخوردار بود.

    استاد مصطفی علیمدد آذرماه 1315 در تهران در خانواده‌ای میانه‌حال زاده شد. یک سال بعد از گرفتن دیپلم ریاضی در سال 1334 به عنوان کارمند در بنگاه عمران دهات مشغول به کار شد و سه سال را در دهات گرمسار کار کرد. در سال 1337 به تهران منتقل و در همان سال در مؤسسه علوم اداری دانشگاه تهران پذیرفته شد. در سال 1343 در مؤسسه عالی حسابداری ادامه تحصیل داد و در سال 1347 لیسانس گرفت. در مهر 1347 در دوره فوق لیسانس دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران پذیرفته شد و این دوره را به اتمام رساند. در نخستین سال‌های دهه‌ی 1350 به‌تناوب به انگلستان رفت و مطالعه و پژوهش کرد که به قول خودش «به مدرکی نینجامید»

    از اواسط سال 1347 به وزارت علوم و آموزش عالی منتقل شده بود و در سال 1350 به سمت مدیرکل طرح‌ها و بررسی‌های وزارت علوم منصوب شد. در تأسیس دانشگاه بلوچستان نقش کلیدی داشت و از سال 1353 تا 1357، با عنوان معاون و قائم مقام رییس دانشگاه بلوچستان خدمت کرد. یکی دوسالی در سال‌های پس از انقلاب در سمت معاون اجرایی وزارت علوم مشغول به کار و در نهایت در سال 1359 بازنشسته شد.

    به موازات فعالیت‌های اجرایی، قبل از انقلاب دروس مختلف حسابداری را در دانشگاه‌های مختلف به صورت پاره‌وقت تدریس می‌کرد. بعد از انقلاب نیز، در کنار فعالیت پژوهشی در مرکز تحقیقات حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی، در چند دانشکده‌ی مختلف، ازجمله سیستمهای حسابداری و حسابداری بانک‌ها، را درس می‌داد. حاصل فعالیت‌های پژوهشی علیمدد در سال‌های پس از انقلاب بیش از 20 جلد کتاب است.

    استاد علیمدد هم پس از تشییع در قطعه نام‌آوران بهشت زهرا آرام گرفت.

    ******

    استاد محمد حسن گنجی، جغرافیدان نام‌آور ایرانی و از چهره های ماندگار علمی کشور 29 تیرماه در سن 100 سالگی در بیمارستان پیامبران تهران درگذشت.

    دکتر گنجی در 21 خرداد سال 1291 هجری شمسی در شهر بیرجند متولد شد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در آن شهر گذراند. وی تحصیلات عالی را در دارالمعلمین عالی (1312 – 1309)، کارشناسی ارشد را در انگلستان (1317-1312) و آمریکا (1333 – 1331) در رشته جغرافیا با تاکید بر اقلیم‌شناسی انجام داده و پایان‌نامه او درباره آب و هوای ایران به زبان انگلیسی به چاپ رسیده است.

    استاد گنجی از 1317 تا 1354 در دانشگاه تهران تدریس کرده و اولین استادی است که جغرافیای نوین را وارد برنامه‌های دانشگاهی کشور کرده است. وی که مدتها مدیر گروه جغرافیای دانشگاه تهران بود در سال 1354 به عنوان استاد ممتاز دانشگاه تهران انتخاب شد.

    وی همچنین از سال 1335 تا 1347 مدیریت اداره کل هواشناسی را عهده‌دار بود و در واقع بنیان‌گذار سازمان هواشناسی ایران بوده است. در همین سال‌ها برای مدت چهار سال ریاست منطقه آسیا را در سازمان هواشناسی عهده‌دار بود.

    دکتر گنجی دارای چندین کتاب و بیش از یکصد مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی بود.

    استاد در بیست و نهمین کنگره اتحادیه بین‌المللی جغرافیایی در کره جنوبی در سال 2000 به عنوان یکی از 15 جغرافیدان برجسته جهان و در سال 2001 به عنوان مرد علمی جهان در حوزه هواشناسی برگزیده شد.

    زنده یاد استاد گنجی همچنین حدود 15 سال با دایره‌المعارف اسلامی همکاری کرده است. وی عضو‌مادام العمر انجمن جغرافیای انگلستان و عضو سابق انجمن سلطنتی مردم شناسی انگلستان و ایرلند، عضو هیات تحریریه دایره‌المعارف بریتانیا، عضو افتخاری انجمن آمریکایی پیشرفت علوم، عضو انجمن جغرافیایی آسیا و آفریقا، عضو کمیته ملی آبشناسی (یونسکو)، عضو کمیسیون همکاری فرهنگی ایران وفرانسه (دانشگاهی)، عضو کمیته جغرافیای فرهنگستان ایران، عضو شورای عالی جغرافیایی وابسته به سازمان جغرافیایی کشور، رییس اولین کنگره جغرافیدانان ایران در سال1352 و ریس اولین انجمن جغرافیدانان ایران (طی سالهای1357-1353) بود.

    پیکر استاد محمد حسن گنجی از پیشگامان دانش جغرافیای نوین و پدر هواشناسی ایران پس از تشییع از دانشگاه جهت خاکسپاری به زادگاه استاد در بیرجند منتقل شد.

    ******

    استاد منوچهر وصال، پدر آنالیز ریاضی ایران و چهره ماندگار ریاضی هم 23 مرداد ماه درگذشت.

    به گزارش سرویس علمی ایسنا، دکتر منوچهر وصال در بهمن سال 1291 در تهران متولد شد. دوره دبستان را در شیراز و تحصیلات دبیرستانی را در دارالمعلمین و دبیرستان‌های شرف و رازی تهران به اتمام رساند.

    وی سپس یک سال در دانشسرای عالی در رشته فیزیک تحصیل کرد و پس از آن با آخرین دوره‌ای که جهت ادامه تحصیل به اروپا اعزام شدند به فرانسه رفت.

    در پاریس پس از یک سال شرکت در کلاس کنکور از تحصیل مهندسی منصرف و وارد دوره لیسانس ریاضی شد. وصال پس از آن، رهسپار سوئیس شد و دکتری ریاضی خود را با راهنمایی استاد «درام» در ژنو اخذ کرد.

    استاد در سال 1320 به ایران بازگشت و در دانشکده علوم دانشگاه تهران در رشته ریاضی استخدام شد و همچنین برای یک سال درس ریاضیات دوره ششم دبیرستان را در دانشسرای مقدماتی تدریس کرد و در سال بعد، آموزش ریاضیات به دانشجویان فیزیک را عهده دار شد.

    دکتر وصال پس از آن به تدریس آنالیز حقیقی ریاضی پرداخت و تا زمان بازنشستگی تدریس آن را به‌همراه ریاضیات عمومی ادامه داد.

    استاد وصال در سال 1314 به دعوت دانشگاه شیراز جهت تدریس عازم دانشگاه شیراز شد و پس از دوسال خدمت به ریاست دانشکده مهندسی منصوب شد و اداره موفقیت‌آمیز این دانشکده جدید التأسیس، باعث انتخاب دکتر به سمت معاونت آموزشی دانشگاه شیراز شد.

    دکتر وصال تا زمان بازنشستگی در سال 1356 تدریس در دانشگاه شیراز را ادامه داد و بعد از آن هم تا انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاه‌ها به آموزش اشتغال داشت.

    استاد وصال در اسفند ماه 1360 در مرکز نشر دانشگاهی به‌عنوان سرپرست گروه ریاضی، مسئولیت خطیر ویرایش و نظارت بر انتشار کتب و نشریات ریاضی و آمار مرکز را عهده‌دار شد.

    انجمن ریاضی ایران که استاد وصال نیز از پایه گذاران آن است به پاس تجلیل از خدمات ارزشمنده دکتر وصال که بیش از 30 سال تدریس مستمر آنالیز ریاضی، جایزه‌ای را به نام ایشان تعیین کرده و همه سال در کنفرانس ریاضی ایران به مؤلف بهترین مقاله ارائه شده در زمینه آنالیز ریاضی اهدا می‌شود.

    پیکر استاد پس از تشییع از مقابل مسجد دانشگاه تهران در قطعه نام آوران بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

    ******

    دوروز بعد از درگذشت استاد وصال،دکتر عبدالعظیم حقی‌پور از پیشکسوتان دانش زمین شناسی کشور، مسوول کمیته ملی پروژه‌های بین‌المللی علوم‌زمین یونسکو و معاون کمیسیون نقشه‌های علوم‌ زمین جهان در 25 مردادماه درگذشت.

    زنده یاد حقی پور که از سال 1342 به استخدام سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور در آمده بود به عنوان کارشناس زمین شناس، مسوول اکیپ رسمی، مدیر قسمت زمین ساخت و زلزله شناسی، مدیر قسمت زمین شناسی منطقه‌یی، سرپرست امور زمین شناسی، مدیر امور زمین شناسی، کارشناس فنی، رئیس سازمان تحقیقات زمین شناسی ومعدنی کشور و رییس خاورمیانه‌یی کمیسیون نقشه های جهان در کمیته ملی یونسکو و کارشناس تکتونیک جهانی، دانش و تجارب بسیاری را در اختیار دانش‌پژوهان و علاقمندان به این علم قرار دهد.

    سازمان تحقیقات زمین شناسی و معدنی کشور در دوره ریاست وی و با همکاری کمیسیون ملی نقشه های جهانی یونسکو، موفق به تهیه نقشه لرزه زمین ساخت جهان و نقشه زلزله شناسی کشورهای اسلامی در مقیاس یک در 20 میلیونیم شد که نقشه مذکور، 25 کشور اسلامی را از اروپای جنوبی تا جنوب آفریقا و از آفریقا تا شرق آسیا را شامل می شود. این نقشه از اقیانوس اطلس شروع و به حاشیه اقیانوس آرام ختم شده است و منطقه فعال آلپ و هیمالیا را در بر می گیرد.

    این زمین شناس یرجسته کشور درسال 1318 در شهر دزفول به دنیا آمده بود. وی در سال 1342 در مقطع کارشناسی در رشته زمین شناسی از دانشکده علوم دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و به واسطه علاقمندی به دانش زمین شناسی و با تلاش های مستمر خود موفق به اخذ کارشناس‌ارشد زمین شناسی از دانشکده علوم دانشگاه تهران و دکتری از دانشگاه گرنوبل فرانسه شد.

    دکتر عبدالعظیم حقی پور در بیش از 25 نشست علمی بین المللی در کشورهای مختلف شرکت داشته و با ایراد سخنرانی و ارائه مقاله نشانگر جایگاه علمی زمین شناسان ایران در مجامع جهانی بود.

    ******

    استاد اصغر نوروزیان، بنیانگذار انجمن معلمان علوم تجربی کشور 9 آبان ماه 1391 درگذشت.

    استاد نوزوزیان در 15 فروردین 1295 در تبریز چشم به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش در دبستان تمدن و دبیرستان فردوسی گذراند.

    در سال 1314 به دانشسرایعالی تهران راه یافت و از دکتر حسابی، دکتر جناب، دکتر روشن رابز، دکتر مصاحب، دکتر افضلی پور و دکتر آل بویه فیزیک و شیمی و از دکتر سیاسی، دکتر بیژن و دکتر شفق درس معلمی آموخت و سرانجام در 1317 در میان تمام شاگردان دانشسرایعالی شاگرد اول شد و برای خدمت به زادگاهش به تبریز برگشت و به تدریس فیزیک مشغول شد.

    نوروزیان از زمان آغاز تدریس در اندیشه کلاس ثابت فیزیک با آزمایشگاه بود. او وسایل آزمایشگاهی را که سال ها بود خریده بودند و در انبار اداره فرهنگ بود بیرون آورد و آزمایشگاه و کارگاه دبیرستان فردوسی را راه انداخت. در همین زمان کمیسیون انتشارات، کارگاه و نمایشگاه را با کمک دانش آموزان ترتیب داد. برای تشکیل همین آزمایشگاه ها و کارگاه ها بود که به ساختن وسایل ساده دست زد و دانش آموزان را به ساختن ابزار کار علاقه مند کرد و نمایشگاهی از دست ساخت‌های آن ها را به نمایش گذاشت.

    نوروزیان در سال 1324 به تهران آمد و علاوه بر تدریس، همکاری خود را برای تألیف یک دوره کتاب های فیزیک و شیمی با مرحومان احمد رضا قلی زاده و هادی رهنما آغاز کرد و 28 جلد کتاب فیزیک و شیمی و حل المسائل مربوط به آن ها را نوشت. این کتاب ها با عنوان «رنر» معرفی و معروف شدند. علاوه بر کتاب های دوره درسی فیزیک و شیمی حدود 20 جلد کتاب دیگربا همکاری افراد دیگر تألیف یا ترجمه کرد که از آن جمله است زندگینامه علمی دانشوران که با همکاری گروهی از مترجمان به ویراستاری استاد احمد برشک ترجمه کرد.

    نوروزیان در سال 1327 با همکاری گروهی از معلمان تهران مدارس هدف را پایه گذاری کرد و این کار آغازی برای تأسیس گروه های دیگر شد.

    تأسیس آزمایشگاه مرکزی در دبیرستان دکتر ولی الله نصر( نرجس کنونی) از کارهای دیگر نوروزیان است. مهمترین کار آموزشی نوروزیان تأسیس انجمن معلمان علوم تجربی است. پایه گذاری انجمن در 15 دی ماه 1340 صورت گرفت. در این روز دبیران علوم تجربی تهران و شمیران در انتخابات شرکت کردند و اصغرنوروزیان، عطاء الله بزرگ نیا و دکتر عبدالله خدایاری را از رشته های فیزیک، شیمی و علوم طبیعی انتخاب و انجمن را تأسیس کردند.

    این انجمن با تأسیس 10 کمیسیون توانست تحولی در آموزش علوم تجربی کشور به وجود آورد و کنفرانس هایی را تشکیل دهد و نشریاتی را منتشر کند و موفق به تشکیل بیش از یکصد انجمن در شهر‌های ایران شود. اتحادیه انجمن های علمی آموزشی فیزیک ایران به مناسبت کارهای مؤثر آموزشی نوروزیان کتابی با نام " نوروزیان نامه " در سال 1384 منتشر کرد که در آن انواع فعالیت های آموزشی استاد شرح داده شده است.

    استاد نوروزیان معلمی علاقه مند بود که نه تنها خود به کار می پرداخت بلکه مدیریت قوی داشت که دیگران را به کار گیرد. او در به کار انداختن آزمایشگاه مرکزی و هم چنین انجمن علوم تجربی کشور توانست همکاران بسیاری را جلب و جذب کند و به کار گیرد. اگرچه در سال 1358 با استعفای نوروزیان از ریاست انجمن علوم تجربی عملاً تعطیل شد و لیکن کاری را که او آغاز کرده بود پس از وقفه چند ساله ای دوباره آغاز شد و انجمن های معلمان در سراسر کشور با پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش به کار افتاد به طوری که اکنون حدود 400 انجمن معلمان برای دروس مختلف در وزارت آموزش و پرورش دایر است و تعدادی از این انجمن ها دارای اتحادیه هستند که اتحادیه انجمن های علمی آموزشی معلمان فیزیک کشور یکی از این اتحادیه هاست.

    ******

    زنده یاد دکتر حیدرعلی هومن، پدر علم روان‌سنجی ایران صبح یکشنبه 12 آذرماه در پی نارسایی تنفسی در سن 80 سالگی در تهران درگذشت.

    دکتر هومن، بنیان‌گذار علم نوین روانسنجی در ایران و مولف شمار زیادی کتاب و مقاله علمی در زمینه روان سنجی، سنجش و اندازه‌گیری، روش تحقیق و آمار بود. استاد بیش از 50 سال به امر تدریس و پژوهش در دانشگاه‌های ایران (تربیت معلم، دانشگاه تهران، شهید بهشتی، تربیت مدرس، دانشگاه‌علامه طباطبایی، دانشگاه‌های آزاد اسلامی و چندین موسسه پژوهشی و تحقیقاتی معتبر) مشغول بود.

    دکتر هومن با کسب درجه فوق دکتری در زمینه پژوهش کاربردی، دو درجه دکتری در رشته‌های روانسنجی و روانشناسی تربیتی و پنج مدرک فوق لیسانس در حوزه‌های مختلف روانشناسی (روان سنجی، زبان و ادبیات انگلیسی، فلسفه و تعلیم و تربیت) از دانشگاه‌های آمریکا علاوه بر هدایت و راهنمایی صدها پایان‌نامه تحصیلی و رساله دکتری دانشجویان، چندین تست، آزمون و پرسشنامه را در سطح ملی اجرا و استاندارد کرده بود.

    استاد به پاس استاندارد کردن هوش آزمای ملی تهران – استنفورد بینه، برنده جایزه خوارزمی شده و سه کتاب ایشان (شناخت روش علمی، تحلیل داده‌های چند متغیری و آمار استنباطی) برگزیده کتاب سال شدند. ایشان علاوه بر مسوولیت نظارت و مشاوره تعداد زیادی از پژوهش‌های ملی و اخذ جایزه پژوهشگر برگزیده جشنواره ابوریحان و چندین جشنواره دیگر برای سالها رییس سازمان تحقیقات علمی و روان سنجی ارتش، انجمن اولیاء و مربیان و نیز رییس بخش پژوهش سازمان سنجش آموزش کشور و رییس بخش پژوهش مرکز آموزش مدیریت دولتی بوده و در سال 1387، از سوی دانشگاه‌ها و سایر نهادهای علمی به پاس پنجاه سال فعالیت علمی ایشان و خدمات بی‌بدیل و ارزشمندی که به جامعه علمی و پژوهشی کشور عرضه داشتند مراسم بزرگداشتی برگزار و از ایشان تقدیر به عمل آمد.

    استاد هومن از دیگر آرمیدگان در قطعه نام آوران بهشت زهرا(س) است.

    ******

    استاد مجید تهرانیان، جهانی‌ترین چهره ایرانی ارتباطات، اوایل دی ماه در سن 75 سالگی در آمریکا درگذشت.

    تهرانیان، استاد و رییس واحد ارتباطات بین‌الملل دانشگاه هاوایی در سال 1316 در مشهد متولد شد. او تحصیلاتش را در رشته‌ی اقتصاد سیاسی به پایان رسانده، ‌مدرک کارشناسی ارشد و دکتری خود را از دانشگاه هاروارد و مدرک کارشناسی خود را از کالج «دارت موث» کسب کرد. حوزه‌های تدریس و پژوهش او بیشتر مشکلات روابط بین‌الملل با تمرکز بر مضامینی مانند ارتباطات، صلح، توسعه و دموکراسی بود. او پس از هفت سال تدریس در دانشگاه‌های آمریکا، در سال 1350 به ایران بازگشت و به تدریس و فعالیت علمی در ایران پرداخت. او یک سال نیز به‌عنوان استاد مهمان در دانشگاه امام صادق (ع) تدریس کرد.

    تهرانیان پایه‌گذار پژوهشکده‌ی «علوم ارتباطات و توسعه» وابسته به رادیو و تلویزیون ایران بود و ریاست موسسه‌ی مطالعات و تحقیقات صلح جهانی «تودا» را نیز در کارنامه‌ی خود دارد. تدریس در دانشگاه‌های کانادا، انگلیس، روسیه و آمریکا هم در سوابق او دیده می‌شود.

    او همچنین در مسائل خاورمیانه، آسیا و اقیانوسیه هم تخصص داشت و در سازمان‌های ملی و بین‌المللی بسیاری فعالیت کرد و از میان مسئولیت‌هایش به مدیریت برنامه‌ریزی اجتماعی سازمان برنامه‌ریزی ایران، مدیریت و بنیانگذاری موسسه‌ی ارتباطات و توسعه‌ی ایران (تهران)، کارشناسی برنامه‌ یونسکو (پاریس) و عضویت در هیأت امنای موسسه‌ بین‌المللی ارتباطات (لندن) می‌توان اشاره کرد.

    تهرانیان همچنین جایزه‌های معتبری را در حوزه‌ علم ارتباطات به خود اختصاص داد که دکتری افتخاری دانشگاه سوکا (توکیو)، جایزه‌ی خدمات ممتاز ارتباطات بین‌الملل و مدرک تدریس «مریتوریوس» از آن جمله هستند.

    او همچنین در بسیاری از انتشاراتی‌ها عضو هیأت ویراستاری بود. این محقق ایرانی عضو آکادمی جهانی علوم و هنرها بود. وی بیش از 25 کتاب و 100 مقاله را نوشت که به چندین زبان از جمله فرانسوی، ‌اسپانیولی،‌ ایتالیایی، ‌آلمانی، ‌نروژی، فنلاندی، لهستانی، اسلوونیایی، کره‌یی، ژاپنی، عربی و فارسی ترجمه شده‌اند.

    تهرانیان علاوه بر مجموعه کتاب‌های موسسه‌ی «تودا»، آثار «Peace & Policy» را نیز ویرایش کرد. از میان آثار مکتوب این استاد دانشگاه می‌توان به «خاورمیانه: دولت‌ها و سیاست‌های آن» (1972)، «سیاست‌های ارتباطاتی برای توسعه ملی» (1977)، «ارتباطات جهانی و سیاست‌های دنیا» (1999)، «تمدن جهانی» (2002)، «گفت‌وگوی تمدن‌ها» (2002)، «آمریکا و جهان» (2005) و «هویت و جهانی شدن» (2006) اشاره کرد.

    او همچنین نظریه‌های مختلف و جهانی در حوزه‌ی ارتباطات به ویژه در حوزه‌ی جهان سوم و توسعه داشته است. در مقدمه‌ی کتاب سرینواس آر. ملکات و ولزلی استیوز نویسندگان کتاب مرجع «ارتباطات توسعه در جهان سوم» این‌گونه آمده است: «نکته‌ی درخور تأمل این است که نویسندگان، پارادایم توانمندسازی را با تکیه بر نظریه‌ی اجتماع‌محور مجید تهرانیان مطرح می‌کنند که نظریه‌ی بومی در مباحث ارتباطات توسعه است.»

    ******

    استاد محمدرضا بابامخیر، چهره ماندگار دامپزشکی کشور 12 بهمن ماه جاری در هفتاد و یک سالگی درگذشت.

    مرحوم دکتر بابامخیر از پیشگامان دامپزشکی ایران، متولد 1320 و دارای دکتری دامپزشکی از دانشگاه تهران و دکتری تخصصی علوم زیستی (اقیانوس شناسی) از دانشگاه پاریس فرانسه بود.

    وی عضو پیوسته فرهنگستان و استاد بیماری‌ها و انگل‌های ماهی دانشگاه تهران بود. کتاب بیماری‌های ماهیان پرورشی تالیف استاد در دوره چهارم انتخاب کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان کتاب سال برگزیده شد.

    از جمله آثار علمی استاد، بیماری‌های ماهیان پرورشی، ماهیان خلیج فارس و فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی است.

    معاونت اداری و مالی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، ریاست دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، مدیریت گروه بهداشت و بیماری های آبزیان دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، معاونت علمی پژوهشی فرهنگستان علوم، ریاست بخش انگل شناسی آبزیان دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، معاونت آموزشی دانشگاه تهران، ریاست گروه علوم دامپزشکی فرهنگستان علوم (چندین دوره)، ریاست شاخه شیلات گروه علم کشاورزی فرهنگستان علوم(چندین دوره)، عضویت در هیات مدیره شرکت سهامی شیلات جنوب ایران، معاونت تحقیقاتی و امور فنی شیلاتی شرکت شیلات جنوب ایران و سرپرستی شورای عالی موقت تحقیقات، وزارت کشاورزی و عمران روستایی از جمله سوابق اجرایی مرحوم بابا مخیر به شمار می آید.

    استاد بابامخیر از تازه ترین مهمانان قطعه نام آوران بهشت زهراست.

    در سالی که اندک اندک به پایان می رسد چهره های علمی مشهور خارجی زیادی هم چشم از جهان فروبستند که شاید نام اورترین آنها نیل آرمسترانگ باشد، نخستین انسانی که قدم بر روی کره ماه گذاشت. خالق گوسفند دالی و مخترعان کنترل تلویزیون، لپ‌تاپ و بارکد و داروی ایدز از دیگر چهره های سرشناس علمی بودند که بهار امسال را نمی بینند اما بشریت سالیان سال از دستاوردهای علمی و فنی آنها بهره مند خواهد بود.

    «یوجین پللی»، مخترع کنترل تلویزیون که 18 اختراع دیگر را نیز در کارنامه‌ کاری خود ثبت کرده، اول خرداد در سن 96 سالگی درگذشت.

    پللی در سال ۱۹۵۵ موفق به اختراع کنترل تلویزیون به عنوان یک ابزار تجملاتی شد، هرچند که اختراع وی در آن زمان تنها قادر به روشن و خاموش کردن تلویزیون و تغییر شبکه‌ها بود.

    ******

    «اف. هربرت بورمان»، محقق آمریکایی «تهدیدات باران اسیدی» که حاصل تحقیقاتش در جنگل‌های نیوهمپشایر در سال 1971 از خطر جدی باران اسیدی در آمریکا حکایت داشت، اواخر خردادماه در سن 90 سالگی درگذشت.

    این اکولوژیست گیاهی و تیم تحقیقاتی‌اش در سال 1971 با تحلیل تعاملات شیمیایی موجود در اکوسیستم نیوهمپشایر تهدید جدی باران اسیدی را در حوضه‌های کوچک وایت ماونتنز به مسوولان گوشزد کردند.

    این دانشمندان میزان اسیدیته باران و سایر باراش‌های این ناحیه را بالاتر از حد مورد انتظار توصیف کردند. طی چند سال بعد، آن‌ها با آزمایش باران‌های سراسر ایالات شرقی آمریکا دریافتند که میزان اسیدیته از اوایل دهه 1950 تا آن زمان به نحو قابل توجهی افزایش یافته بود.

    بورمان این امر را به تولید گازهای گلخانه‌یی دی‌اکسید گوگرد و اکسیدهای مختلف نیتروژن حاصل از دودکش‌های بلند نسبت داد. این گازها در هوا به اسید سولفوریک و اسیدنیتریک تبدیل می‌شوند. وی مولفه دخیل دیگر در بروز این فاجعه زیست‌محیطی را بلند بودن ارتفاع دودکش‌ها عنوان کرد که بلندی برخی از آن‌ها به یک چهارم مایل می‌رسید. این امر موجب انتشار آلودگی در حوزه وسیع‌تری می‌شد.

    این محقق فقید در سال 1974 در مجله Science به تعدادی از اثرات زیانبار باران اسیدی از جمله کاهش رشد جنگل‌ها و قتل عام ماهی‌ها اشاره کرد. تحقیقات آزمایشگاهی وی و تیمش همچنین بوته‌های گوجه‌فرنگی، برگ‌های درخت غان و سوزن‌های کاج را در مقابل باران اسیدی آسیب‌پذیر خواند. آن‌ها همچنین دریافتند که روندهای آن زمان در کنترل آلودگی هوا مانع از انتشار گازهای اسیدی نمی‌شد.

    کنگره آمریکا در تصویب «لایحه هوای پاک» در سال 1990 به کشفیات دکتر بورمان استناد کرد.

    ******

    «نورمان ساس» مخترع صفحه بازی فوتبال الکتریک اواسط تیرماه امسال در سن 87 سالگی درگذشت.

    «فوتبال الکتریک» یک صفحه بازی فلزی کوچک و 11 مهره پلاستیکی به عنوان بازیکن است که بر اساس بازی فوتبال آمریکایی طراحی و بر روی صفحه چیده می‌شوند.

    بازیکن پس از قرار دادن مهره ها بر روی صفحه بازی، سوئیچ دستگاه را روشن می کند. با فعال شدن موتور الکتریکی کوچکی که در زیر صفحه تعبیه شده است، مهره ها در میدان شروع به حرکت می کنند.

    «نورمان ساس» در سال 1948 میلادی فوتبال الکتریک را اختراع کرد، اما این محصول دو دهه بعد به تولید رسید و به یکی از سرگرمی های محبوب کودکان تبدیل شد.

    ******

    اواخر تیرماه هم آکادمی علوم چک از مرگ دانشمند سازنده داروی بیماری اچ‌آی‌وی در سن 75 سالگی خبر داد.

    آنتونین هولی که نقش مهمی را در تولید داروهای اچ‌آی‌وی و ایدز ایفا کرده، 26 تیرماه مصادف با تائید اولین داروی مقابله با ویروس ایدز توسط قانونگذاران بهداشت آمریکا که وی در تولید آن سهم بسزایی داشته، درگذشت.

    داروی ترووادا از ایجاد عفونت در افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به ویروس مسبب بیماری ایدز هستند، جلوگیری می‌کند.

    این قرص شامل داروی Viread است که هولی آن را با همکاری یک ویروس‌شناس برای درمان ویروس اچ‌آی‌وی تولید کرده بود.

    هولی که چندین جایزه معتبر از جمله جایزه علوم دکارت اتحادیه اروپا را در سال 2001 دریافت کرده بود، همچنین در تولید داروی Vestide و Hepsera کمک کرده است.

    این دانشمند چک در پی مبارزه با یک بیماری طولانی‌مدت ناشناخته درگذشت.

    ****

    اواسط مردادماه «مارتین فلیشمان» شیمیدان مشهور و جنجالی انگلیس که مدت ها از بیماری پارکینسون رنج می برد، در سن 85 سالگی درگذشت.

    «مارتین فلیشمان» در سال 1938 پس از اشغال چکسلواکی توسط نیروهای نازی به انگلیس مهاجرت کرد و در سال 1967 به عضویت دپارتمان شیمی دانشگاه ساوت هامپتون در آمد.

    «فلیشمان» به همراه همکارش «استنلی پونز» از دانشگاه یوتا در سال 1989 میلادی خبر کشف «گداخت سرد» (cold fusion) در دمای اتاق را اعلام کردند. این دستاورد به معنای دست یابی به انرژی حرارتی از طریق واکنش میان آب سنگین و پالادیوم و ایجاد یک منبع انرژی ارزان قیمت و تجدید پذیر بود.

    تصور انجام این آزمایش چیزی شبیه انفجار یک بمب هیدروژنی درون یک لیوان آب بود.

    کنفرانس خبری پیش از تأیید رسمی نتایج آزمایش انجام شد و محققان سراسر جهان به تکرار این آزمایش پرداختند، اما پس از گذشت چند هفته اعتبار این آزمایش به طور کلی زیر سوال رفت و وزارت انرژی انگلیس با تشکیل جلسه اضطراری نتایج را رد کرد و دو محقق طرح مجبور به مهاجرت به فرانسه شدند.

    این دو محقق همواره از نتایج تحقیقات خود دفاع کردند و «فلیشمان» پس از بازنشستگی از دانشگاه به تحقیقات خود با دوست و همکار قدیمی‌اش «پونز» ادامه داد.

    ******

    «سر برنارد لوول» از پیشگامان اخترشناسی رادیویی و بنیانگذار رصدخانه مشهور دانشگاه منچستر اواسط مردادماه در سن 98 سالگی درگذشت.

    این دانشمند انگلیسی در سال 1913 میلادی در شهر «گلاسترشایر» به دنیا آمد و پس از پایان تحصیلات آکادمیک نخست به دانشگاه بریستول و سپس به دپارتمان فیزیک دانشگاه منچستر پیوست.

    در زمان جنگ جهانی دوم به عنوان یک فیزیکدان جوان با تشکیل تیم تحقیقاتی، موفق به توسعه فناوری رادارها شد.

    در سال 1957 میلادی با پیوستن به دانشگاه منچستر، رصدخانه مشهور «جوردل بانک» را تأسیس کرد و تلسکوپ عظیم رادیویی 76 متری این مرکز به پاسداشت تلاش های علمی به نام وی (Lovell Radio Telescope) نامگذاری شد.

    این رصدخانه یکی از مراکز علمی مهم در حوزه تحقیقات بر روی تپ اخترها و آزمایش تئوری های مختلف فیزیک از جمله نظریه نسبیت انشتین محسوب می شود.

    ******

    اواسط شهریورماه هم دکتر «ویلیام پی. ترستون» ریاضیدان برجسته آمریکایی و برنده مدال فیلدز در سن 65 سالگی به دلیل ابتلا به سرطان در شهر روچستر آمریکا درگذشت.

    «ویلیام پل ترستون» در اکتبر سال 1946 میلادی در واشنگتن به دنیا آمد و از دوران کودکی نبوغ ویژه خود در علم ریاضی را به اثبات رساند.

    «ترستون» پس از پایان تحصیلات در نیوکالج فلوریدا در سال 1972 میلادی مدرک دکتری ریاضی را از دانشگاه کالیفرنیا دریافت کرد و در سن 27 سالگی سمت استادی دپارتمان ریاضی دانشگاه پرینستون را کسب کرد.

    در سال 1982 میلادی و در سن 36 سالگی موفق به دریافت جایزه معتبر فیلدز (Fields Medal) شد که از آن به عنوان معادلی برای جایزه نوبل ریاضی یاد می شود.

    همکاری این ریاضیدان برجسته با «گریشا پرلمان» ریاضیدان روس در سال 2003 میلادی منجر به حل انگاره پوانکاره شد که به مدت یک قرن ریاضیدانان سراسر جهان را درگیر کرده بود.

    حوزه تخصصی این ریاضیدان برجسته، هندسه و توپولوژی و بررسی اشکال مختلف چند بعدی بوده و تحقیقات وی به ویژه به درک بهتر ساختار فضاهای سه بعدی کمک شایانی کرده و بزرگترین دستاورد علمی وی تخمین انگاره هندسی ترستون به معنای ساخته شدن تمام فضاهای سه بعدی از هشت قطعه هندسی بوده است.

    همچنین کیهان شناسان از کشفیات ساختار فضای سه بعدی دکتر «ترستون» در تحقیقات خود برای بررسی شکل کائنات استفاده می کنند.

    ******

    نیل آرمسترانگ، نخستین فضانوردی که گام بر کره ماه نهاد، چهارم شهریورماه در سن 82 سالگی درگذشت.

    وی چندی قبل به دلیل بیماری قلبی تحت عمل جراحی قرار گرفت اما جزئیات این عمل جراحی به طور علنی مطرح نشد.

    نیل الدن آرمسترانگ، فضانورد آمریکایی متولد پنجم اوت ۱۹۳۰، نخستین فردی بود که طی ماموریت «آپولو ۱۱» در بیست‌و‌نهم تیرماه سال ۱۳۴۸ بر کره ماه گام نهاد. وی فضانورد سابق ناسا، خلبان آزمایش کننده، مهندس هوافضا، استاد دانشگاه و خلبان نیروی دریایی آمریکا بود.

    ******

    بیل موگریج، طراح صنعتی انگلیسی که شکل اولیه لپ‌تاپ را ابداع کرده بود، اواسط شهریورماه در سن 69 سالگی بر اثر سرطان درگذشت.

    رایانه موگریج موسوم به «Grid Compass» در سال 1979 طراحی شد و ابتدا توسط ارتش آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. این رایانه با قیمت 8150 دلار به فرورش رسید و در شاتل فضایی دیسکاوری نصب شد.

    این دستگاه دارای قاب منیزیم بسیار متمایز و صفحه نمایشگر آن قابل خم شدن بر روی صفحه کلید آن بود.

    موگریج در سال 1969 یک شرکت را در لندن بنا نهاد که اکنون یک شرکت خدمات مشاوره جهانی موسوم به «Ideo» است.

    وی همچنین استاد میهمان در رشته طراحی تعاملی در رویال کالج هنر در لندن و دانشیار مشاور در دانشگاه استنفورد آمریکا بود.

    از موگریج همچنین دو کتاب «طراحی رسانه» و «طراحی تعاملات» در دست است.

    وی در سال 2010 به دریافت جایزه یک عمر دستاورد از دوک ادینبورگ نائل شد.

    ******

    کمپل، دانشمند برجسته پروژه گوسفند شبیه‌سازی شده «دالی» 14 مهرماه در سن 58 سالگی درگذشت.

    تلاشهای این دانشمند برجسته منجر به تولید دالی، اولین پستاندار شبیه سازی شده جهان از یک سلول بالغ در سال 1996 در موسسه روزلین این دانشگاه شد.

    اگرچه نام کمپل در پژوهش‌ها به عنوان پژوهشگر اصلی پروژه دالی به میان نیامده، اما به گفته یان ویلموت، رهبر تیم دالی، کمپل مستحق دو سوم اعتبار این پروژه بوده است.

    وی اخیرا تحقیقات خود را بر روی استفاده از سلولهای بنیادی و پیوند ژنی به عنوان ابزاری برای بررسی و درمان بیماریهای انسانی متمرکز کرده بود.

    پس از تولد دالی، پژوهشها در این حوزه به سرعت بر روی حیواناتی مانند گوساله، گوسفند، خوک، بز، اسب، سگ و گربه و همچنین بر روی حیوانات آزمایشگاهی مانند موشها ادامه یافت و با پیشرفتهای زیادی روبرو شد.

    دالی در سال 2003 مرد و بقایای وی اکنون در موزه ملی اسکاتلند به نمایش درآمده است.

    ******

    اواخر مهرماه هم مخترع پیل هیبریدی نیکل - فلز که در ساخت نخستین خودروی هیبریدی جهان نقش مهمی را ایفا کرده بود در سن 89 سالگی درگذشت.

    به گزارش ایسنا، استنفورد اوشینسکی، دانشمند خود ساخته آمریکایی که همچنین طیف گسترده‌ای از محصولات و فرآیندهای موفق از سلولهای خورشیدی فیلم نازک گرفته تا سلولهای سوخت هیدروژن را ابداع کرده روز چهارشنبه 26 مهر در اثر سرطان پروستات چشم از جهان فرو بست.

    اگر چه کار وی در زمینه پیل قابل شارژ مجدد NiMH بوده که بیشترین تاثیر را بر روی مصرف‌کنندگان داشته است.

    مواد شیمیایی این پیل تا زمانی که با پیل‌های لیتیوم یون پیشرفته‌تر جایگزین شود، در میلیون‌ها دستگاه از جمله لپ‌تاپ‌ها،‌ دوربین‌های دیجیتال و تلفنهای همراه مورد استفاده بود.

    اوشینسکی در سال 1922 در اوهایو متولد شد و در سن 30 سالگی برای ریاست بخش تحقیقات در شرکت خودروسازی هاپ به دیترویت نقل مکان کرد.

    وی در سال 1960 شرکت دستگاههای انتقال انرژی را با همسر دومش راه‌اندازی کرد. اوشینسکی در سال 2007 شرکت ابتکار و نیروی خورشیدی اوشینسکی را با همسر سومش راه‌اندازی کرده و تحقیقات خود را در فناوریهای انرژی و اطلاعات ادامه داد.

    وی در سال 1999 عنوان «قهرمان جهان» را از سوی مجله تایم گرفت و مجله اکونومیست نیز در سال 2006 وی را «ادیسون زمان ما» خواند.

    اوشینسکی صدها اختراع را در آمریکا و دیگر نواحی به ثبت رسانده و به درجات دکتری افتخاری از سوی دانشگاههای بسیار از جمله دانشگاه میشیگان نائل شده بود.

    ******

    نوبلیستی که می خواست 10 بار زندگی کند!

    دانشمند جراحی که اولین عمل پیوند کلیه را با موفقیت اجرا کرده و بعدها برای کار خود در حوزه پزشکی جایزه نوبل دریافت کرده بود، ششم آذرماه در سن 93 سالگی درگذشت.

    موری و تیم وی توانستند اولین پیوند موفق اندام انسانی را در سال 1954 انجام داده و طی آن یک کلیه را از یکی از دوقلوهای همسان گرفته و به برادر وی پیوند زدند و یک حوزه جدید را در علم پزشکی باز کردند.

    دکتر الیزابت نیبل، رئیس بیمارستان در بیانیه‌ای گفت: جهان با کارهایی که دکتر موری انجام داده به جای بهتری تبدیل شده است. میراث او برای همیشه در قلب ما و تمام بیمارانی که هدیه حیات را از طریق پیوند به دست آورده‌اند، باقی خواهد ماند.

    موری در حیات کاری خود به تحقیق در مورد راههای سرکوب واکنش سیستم ایمنی برای جلوگیری از پس زدن بافت بیگانه ادامه داده و در نهایت توانست به طور مشترک، جایزه نوبل پزشکی سال 1990 را به دست بیاورد.

    ریک، فرزند دکتر موری در بیانیه‌ای اظهار کرد: مشکلات در حقیقت یک فرصت هستند. این جمله در بالای میز کار پدرم در خانه نصب شده و نشانگر خوش‌بینی تزلزل ناپذیر یک مرد بزرگ است که بخشنده، کنجکاو و همواره فروتن بود.

    دکتر موری در دهه 1940 از دانشگاه پزشکی هاروارد فارغ‌التحصیل شده و در زمان کار با سربازان مجروح در جنگ جهانی دوم به پیوند بافت علاقه‌مند شد.

    وی آموزش جراحی خود را در بیمارستان زنان بیرگهام تکمیل کرده و سپس سرپرستی تیم جراحی پلاستیک را برعهده گرفت.

    موری با علاقه وسیع خود در ورای حوزه پزشکی، در یک بیانیه خلاصه برای بنیاد جایزه نوبل اظهار کرده بود: تنها آرزوی من این است که کاش 10 بار دیگر می‌توانستم زندگی کنم. اگر این امر ممکن بود، هر یک از زندگی‌های خود را در رشته‌های جنین شناسی، ژنتیک، فیزیک، نجوم و زمین شناسی صرف می‌کردم.

    وی در ادامه گفته بود که دوست دارد در زندگی‌های دیگر خود یک پیانیست، یک روستایی دورافتاده، بازیکن تنیس یا یکی از نویسندگان نشنال جئوگرافیک باشد.

    از زمان کار بزرگ موری بیش از 600 هزار انسان در سراسر جهان تحت عمل جراحی پیوند قرار گرفته‌اند.

    ******

    قدیمی‌ترین مجری برنامه‌های نجومی تلویزیون

    ستاره‌شناس انگلیسی که در طراحی نقشه ماه همکاری داشته و با چندین دهه برنامه‌های تلویزیونی خود الهام‌بخش نسل‌هایی از علاقه‌مندان به نجوم بود، 19 آذرماه در سن 89 سالگی درگذشت.

    به گزارش سرویس علمی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، پاتریک مور برای بیش از 50 سال برنامه «آسمان در شب» را اجرا می‌کرد که وی را به قدیمی‌ترین مجری در تاریخ پخش برنامه‌های تلویزیونی برای اجرای پیوسته یک برنامه از سال 1957 تبدیل کرد.

    ظاهر قدیمی و اجرای سریع مور از عوامل مطرح شدن وی در نزد بینندگان این برنامه بود که آخرین بخش آن در هفته گذشته پخش شد.

    کار تلویزیونی مور که از کودکی به فضا بسیار علاقه‌مند بود، در آستانه رقابت فضایی روسیه و آمریکا آغاز شد.

    اگرچه مور هیچ تحصیلات دانشگاهی نداشت اما تخصص خود را با تجربیات، اشتیاق و احداث یک رصدخانه در باغچه خانه خود در جنوب انگلیس به دست آورده بود.

    مور همچنین چندین کتاب در زمینه ستاره‌شناسی نوشته و تحقیقات وی توسط روسیه و آمریکا برای برنامه های فضایی مورد استفاده قرار گرفت.

    برنامه تلویزیونی این ستاره‌شناس فقید بسیاری از نقاط نجومی را به نمایش گذاشته و حتی اولین تصویر از سوی دیگر ماه که توسط یک ماهواره روسی به ثبت رسیده بود، توسط این برنامه پخش شد.

    در طول ماموریت آپولو هشت ناسا، مور در برنامه خود به بینندگان گفت آنها به زودی در یکی از بزرگترین لحظات برای تاریخ بشریت صدای اولین انسانها در اطراف ماه را خواهند شنید که بی‌بی‌سی به سرعت یک برنامه کودکان را جایگزین آن کرد!

    ******

    مخترع بارکد که تقریبا تمام اجناس فروشگاه‌ها به آن مزین و باعث افزایش بهره‌وری در تمام بخشهای تجارت در سراسر جهان شده،‌ 19 آذرماه در سن 91 سالگی درگذشت.

    نورمان جوزف وودلند که برنارد سیلور را در ابداع این دستاورد بزرگ کمک کرده بود در اثر بیماری آلزایمر و عوارض ناشی از سن بالا در خانه خود در نیوجرسی درگذشت.

    سیستم بارکد وودلند و سیلور در سال 1952 در آمریکا ثبت اختراع شد و سپس به قیمت 15 هزار دلار به یک شرکت ذخیره سازی باتری موسوم به «Philco» فروخته شد.

    بر اساس برآوردها،‌ بارکدهای امروزی روزانه بیش از پنج میلیارد مرتبه اسکن می‌شوند.

    تلاشهای وودلند چندین سال جلوتر از زمان وی بود. گفته می‌شود که وودلند ایده بارکد را زمانی که بر روی یک صندلی در میان ماسه‌ها نشسته و الفبای مورس را بر روی آنها ترسیم می‌کرد، به دست آورده است.

    اولین حضور این ابداع در فروشگاههای آمریکایی 22 سال زمان برد چرا که فناوری لیزری مورد نیاز برای خوانش خطوط این سیستم وجود نداشت.

    اگرچه این گواهی در دهه 1960 برای این شرکت منقضی شده و شرکت آی‌بی‌ام آنرا به شکلی که امروزه شناخته شده است، طراحی کرد.

    اولین اسکن محصولات بر روی یک بسته آدامس بود که در یک فروشگاه در اوهایو در سال 1974 محقق شد.

    برنارد سیلور در سال 1963 درگذشت.

    ******

    «جسکو فرایر فون پوتکامر» از مهندسان ناسا و یکی از اعضای اصلی مأموریت آپولو برای انتقال نخستین انسان به ماه، اوایل دی ماه در سن 79 سالگی درگذشت.

    «فون پوتکامر» پس از اخذ مدرک مهندسی مکانیک از کالج فناوری آخن آلمان، در سال 1962 میلادی به ناسا پیوسته و همزمان به تیم طراحی موشک به سرپرستی دکتر «ورنر فون بروان» دعوت شد.

    فعالیت این تیم در مرکز پرواز فضایی مارشال سرانجام به طراحی و توسعه موشک Saturn V‌ منجر شد که برای انتقال فضاپیمای آپولو 11 و نخستین انسان به ماه مورد استفاده قرار گرفت.

    «فون پوتکامر» پس از 12 سال حضور در مرکز مارشال، در سال 1974 میلادی به مرکز فرماندهی ناسا در واشنگتن رفت و با تیم طراحی ایستگاه فضایی بین المللی (ISS)‌ همکاری کرد و در طول فعالیت علمی خود، جوایز متعددی از جمله جایزه افتخار ناسا (NASA Honor Award‌) را دریافت کرد.

    مجموعه کتاب هایی در خصوص سفرهای فضایی و حضور بعنوان مشاور فنی در مجموعه علمی - تخیلی پیشتازان فضا (Star Trek) از دیگر فعالیت های «پوتکامر» محسوب می شود.

    «فون پوتکامر» روز 27 دسامبر (هفتم دی) در اثر بیماری در سن 79 سالگی درگذشت.

    ******

    برنده 103 ساله نوبل پزشکی

    ریتا لوی مونتالچینی، زیست‌شناسی که برای کمک به رمزگشایی اسرار سلولها، موفق به دریافت جایزه نوبل شده بود، دهم دی ماه در سن 103 سالگی در خانه خود در رم درگذشت.

    جیانی آلمانو، شهردار رم، مرگ وی را در بیانیه‌ای اعلام کرده و آن را یک فقدان بزرگ برای تمام بشریت خواند.

    آلمانو این دانشمند بزرگ را فردی خواند که نشانگر وجدان مدنی، فرهنگ و روح پژوهش زمانه بوده است.

    این بانوی ایتالیایی، یکی از دانشمندان برجسته کشور خود بود و جایزه نوبل پزشکی را در سال 1986 به طور مشترک با استنلی کوهن، بیوشیمیدان آمریکایی برای پژوهش پیشگامانه آنها در آمریکا دریافت کرد.

    پژوهش مونتالچینی درک عموم را از بسیاری از بیماریها از جمله تومور، اختلالات رشد و زوال عقل مرتبط با پیری افزایش داده است.

    ایتالیا در سال 2001 با بخشیدن عنوان «سناتور همیشگی» به مونتالچینی از وی تقدیر کرد.

    این دانشمند ایتالیایی که از جثه ای کوچک و موهای سفید برخوردار بود، حتی در سالهای پیری نیز یک برنامه فشرده کاری داشت. وی در سال 2009 گفته بود: من در 100 سالگی بدلیل تجربیاتم نسبت به 20 سالگی از ذهن برتری برخوردارم.

    پیرا لوی مونتالچینی، خواهرزاده این دانشمند در گفتگو با روزنامه Turin daily اظهار کرده بود که مرگ مونتالچینی بسیار آرام بوده و اینکه وی تا قبل از مرگ برای ساعتها بر روی پژوهشهای خود مطالعه می‌کرده است.

    مونتالچینی در آوریل 1909 در یک خانواده یهودی در شهر تورین ایتالیا بدنیا آمد. وی در سن 20 سالگی توانست بر مخالفتهای پدرش در مورد اینکه زنان نباید درس بخوانند،‌غلبه کرده و در سال 1936 مدرک خود را در رشته پزشکی و جراحی از دانشگاه تورین دریافت کند.

    وی تحت نظر جوزپه لوی، ‌آناتومیست مشهور تحصیل می‌کرد و اغلب از وی به عنوان یکی از دلایل موفقیت خود یاد می‌کرد.

    مونتالچینی پس از فارغ‌التحصیلی کار خود را به عنوان یک دستیار تحقیق در عصب‌شناسی آغاز کرد.

    وی با نزدیک شدن به جنگ جهانی دوم در اتاق خواب خود یک آزمایشگاه موقت ایجاد کرده و پژوهشهای خود را بر روی رشد جنینهای مرغ آغاز کرد که در نهایت منجر به کشف بزرگ وی در مورد مکانیسمهایی شد که رشد سلولها و اندام را تنظیم می‌کنند.

    این دانشمندان بزرگ چند ماه پیش از مرگ خود از یک درخواست برای توجه بیشتر به دانشمندان جوان نیازمند به کمک مالی در ایتالیا حمایت کرده بود.

    مونتالچینی در سال 1947 به آمریکا سفر کرده و در آنجا عامل رشد عصب را که اولین ماده شناخته شده برای تنظیم رشد سلولهاست، کشف کرد. وی نشان داد که پیوند زدن تومورهای موش به جنینهای مرغ منجر به رشد سریع سیستم عصبی جنینی می‌شود. مونتالچینی نتیجه گرفت که تومور یک عامل رشد عصبی را از خود آزاد می‌کند که بر روی برخی سلولها تاثیر می‌گذارد.

    این پژوهش بعدها منجر به کشف فاکتور رشد اپیدرمی توسط استنلی کوهن شد که تکثیر سلولهای اپیتلیال را تحریک می‌کند. هر دو دانشمند توانستند جایزه نوبل پزشکی را در سال 1986 بطور مشترک به دست بیاورند.

    مونتالچینی در سال 1969 به ایتالیا بازگشت و ریاست آزمایشگاه زیست‌شناسی سلولی در شورای ملی پژوهش علمی را در رم به دست گرفت.

    وی پس از بازنشستگی به عنوان استاد مهمان به کار خود ادامه داده و کتابهای زیادی را برای عمومی کردن علم نوشت. او همچنین بنیاد لوی مونتالچینی را برای اهدای بورسیه و ارتقای برنامه‌های آموزشی در سراسر جهان به خصوص برای زنان آفریقایی ایجاد کرد.

    انتهای پیام

    منبع مطلب : www.isna.ir

    مدیر محترم سایت www.isna.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    ناشناس 1 روز قبل
    2

    من درباره نام آوران امروز می خوا هم

    بکنتون 3 روز قبل
    0

    کصکش کونی کیرم ط کص ننت ک هیچی نمیارع بالا

    0
    ناشناس 1 روز قبل

    دقیقن

    :) 14 روز قبل
    -2

    در مورد دانش مندان وهنر مندان و........ امروزه تحقیق کنید

    ناشناس 26 روز قبل
    -2

    کسانی هستند که با هم صحبت کنیم

    مهدی 1 سال قبل
    -1

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید