توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    مهمترین فعالیت در یادگیری علم چیست

    1 بازدید

    مهمترین فعالیت در یادگیری علم چیست را از سایت پست روزانه دریافت کنید.

    سوالات علوم هفتم فصل اول با جواب - هوم درس

    سوالات علوم هفتم فصل اول با جواب - هوم درس

    1- یکی از ویژگی های انسان « ……. » است که از دوران کودکی تا پایان عمر، او را به دانستن و کشف دانش سوق می دهد. ص۱|
    پاسخ: کنجکاوی

    ۲- گوشه ای از موفقیت ها و نوآوری های متخصصان ایرانی را نام ببرید. ص ۲
    پاسخ: ساخت شش داروی جدید زیست فناوری – ساخت سد کرخه (بزرگترین سد خاکی – رسی خاورمیانه) ساخت پهپاد ( پرنده هدایت پذیر از راه دور) هواپیماهای بدون سرنشین، که از حروف اول “پرنده هدایت پذیر از راه دور ” گرفته شده است، و اولین گوساله شبیه سازی شده در خاورمیانه به نام بنیانا.

    ٣- پهباد چیست؟ ص ۲
    پاسخ: هواپیماهای بدون سرنشین است که از راه دور هدایت پذیر است.

    ۴- منظور از زیست فناوری چیست؟ ص ۲
    پاسخ: فناوری که در حوزه زیست شناسی است از جمله تهیه برخی داروها و شبیه سازی حیوانات است

    ۵- جنس سد کرخه چیست؟ ص ۲
    پاسخ: خاکی – رسی

    ۶- متخصصان علوم تجربی با بهره گیری از ……………………….. و ………………………… و به کار بستن مهارت های گوناگون در برخورد با مسائل زندگی، علوم را توسعه بخشیده اند. ص ۲
    پاسخ: تفکر – تجربه

    ۷- پیشرفت در علوم چگونه به دست می آید؟ ص ۲
    پاسخ: با بهره گیری از تفکر و تجربه و بکار بستن مهارت های گوناگون

    ۸- کدام مورد در کار متخصصان علوم تجربی کاربرد ندارد؟ ص ۲
    پاسخ: تخیل

    ۹- مهارت های یادگیری در علوم را نام ببرید؟ ص۳
    پاسخ: مهارت های یادگیری در علوم عبارتند از: مشاهده ی علمی، جمع آوری اطلاعات، طبقه بندی اطلاعات، پیشنهاد فرضیه، طراحی و اجرای آزمایش، مدل سازی، اندازه گیری، تفسیر داده ها و ..

    ۱۰- علم چیست؟ ص۳
    پاسخ: پاسخ به این سوال از نظر افراد مختلف متفاوت است ولی می توانیم بگوییم علوم دانسته های ما درباره چیزهای اطراف ماست و اطلاعاتی درباره جهان اطراف ما بوده و مجموعه ای از واقعیتها است.

    ۱۱- عوامل اولیه پیشرفت علم چیست؟ ص۳

    پاسخ: کنجکاوی – مشاهده دقیق

    ۱۲- بهترین راه بررسی درستی یا نادرستی پیش بینی ها چیست؟ مثالی بزنید. ص۳
    پاسخ: طراحی و انجام دادن آزمایش و بررسی نتایج آن است. مثلا بعد از پیش بینی حل شدن مواد جامد در آب بهترین راه جهت اطمینان از درستی پاسخ ها انجام آزمایش است

    ۱۳- مهم ترین نکته در علم چیست؟ ص۴
    پاسخ: سؤال کردن و یافتن جواب مهم ترین نکته در علم است.

    ۱۴- سؤال کردن و یافتن جواب مهم ترین نکته در……………………. است. ص ۴

    پاسخ: علم

    ۱۵- اتانول چیست؟ چند ویژگی آن را بنویسید. ص۴
    پاسخ: همان الکل سفید یا الکل اتیلیک (الکل طبی) می باشد که مایع بوده و آتش گیر است (در بعضی کشورها بعنوان سوخت ماشین هم استفاده می شود). در آب حل می شود. ضد عفونی کننده است. |

    ۱۶- اتانول نام علمی کدام ماده است؟ ص۴
    پاسخ: الکل سفید

    ۱۷- سدیم کلرید چیست؟ چند ویژگی آن را بنویسید. ص۴

    پاسخ: همان نمک طعام است که به غذا اضافه می کنند که از نسبت های معادل سدیم و کلر تشکیل شده است. بخش اعظم شوری آب اقیانوس ها نیز بدلیل این ترکیب است. جامد سفیدرنگ است که در آب حل می شود،

    ۱۸- نام علمی نمک خوراکی چیست؟ ص۴

    پاسخ: سدیم کلرید

    ۱۹- چند ماده نامحلول در آب را نام ببرید. ص۴
    پاسخ: گوگرد – براده آهن – نفت

    ۲۰- حالت کدام ماده در دمای اتاق با بقیه متفاوت است؟ ص۴
    پاسخ: اتانول

    ۲۱- در آزمایش بررسی انحلال پذیری اتانول جوهر نمک، گوگرد و نمک در آب وقتی پس از ریختن آب در سه بشر آب قطع شد چرا نباید از آب یخچال استفاده کرد؟ ص۴
    پاسخ:  اثر گذاشتن تفاوت دما بر نتیجه ی آزمایش

    ۲۲- سرما و گرما چه اثری بر حل شدن مواد در آب دارد؟ ص۴
    پاسخ: معمولا گرما باعث افزایش سرعت حل شدن مواد در آب و سرما باعث کاهش حل شدن می شود.

    ۲۳- چگونگی (مراحل) حل مسئله به روش علمی را نام ببرید. ص۴
    پاسخ: 1- مشاهده : یعنی ما با استفاده از حواس پنجگانه خودمان اتفاقاتی را که می افتاد حس کنیم.
    ۲- جمع آوری اطلاعات: یعنی اینکه ما اطلاعاتی را که با استفاده از حواس دریافت کردیم، یادداشت کنیم.
    ٣- پیشنهاد یا راه حل (فرضیه سازی): در این مرحله به مسئله و سوالی که برایمان پیش آمده پاسخ و یا پاسخ – های احتمالی می‌دهیم
    ۴- آزمایش فرضیه ها : با انجام آزمایش ، فرضیه ما پذیرفته یا رد می شود..
    ۵- تکرار آزمایش بعضی از آزمایش ها در شرایطی درست جواب نمی دهند. پس باید چندین بار آزمایش کنیم تا مطمئن شویم
    ۶) وقتی فرضیه ما با انجام چند آزمایش ثابت شد و به نتیجه رسید، فرضیه ما تبدیل به نظریه علمی می شود. نتیجه گیری)

    ۲۴- اولین مرحله که دانشمندان در روش علمی انجام می‌دهند چیست؟ ص۴
    پاسخ: مشاهده

    ۲۵- به بررسی دقیق با استفاده از تمام حواس در روش علمی چه می گویند؟ ص۴
    پاسخ: مشاهده

    ۲۶- وقتی به مسئله و سوالی که برایمان پیش آمده پاسخ و یا پاسخ های احتمالی می‌دهیم در واقع ……………….. داده ایم.
    پاسخ:  فرضیه

    ۲۷- آخرین مرحله که دانشمندان در روش علمی انجام میدهند چیست؟ ص۴
    پاسخ: نتیجه گیری

    ۲۸- چه کسانی می توانند از روش علمی استفاده کنند؟
    پاسخ: همه محققان

    ۲۹- به چه علت گاهی انسان به جای استفاده از علم و دانش و تحقیق و بررسی به خرافات، جادوگری و حدس و گمان روی می آورد؟ ص۴
    پاسخ: کمبود دانش

    ۳۰- فناوری را تعریف کنید. ص۵
    پاسخ: تبدیل علم به عمل، فناوری نامیده می شود. ساخت خودرو، کامپیوتر، تلفن، نیروگاه هسته ای، و دارو نمونه هایی از تبدیل دانش علمی به عمل هستند.

    ۳۱- تبدیل ….. به ……… را فناوری می گویند، ص ۵ علم – عمل

    ۳۲- ساخت هواپیما نمونه ای از تبدیل علم به عمل است صحیح غلط ا ص ۵
    پاسخ: صحیح

    ۳۳- علوم تجربی به چهار شاخه تقسیم می شود نام ببرید. ص۵
    پاسخ: فیزیک – شیمی – زیست شناسی – زمین شناسی

    ۳۴- تولید سوخت هسته ای و استفاده از آن نمونه ای از تبدیل علم به فناوری است که در آن دانشمندان همه شاخه های علوم تجربی و سایر رشته ها در آن سهیم هستند. ص۵ صحیح غلط پاسخ: صحیح

    ۳۵- منظور از سوخت فسیلی چیست؟ ص۵
    پاسخ: سوخت های فسیلی شامل تفت، زغال سنگ و گاز طبیعی می شود. سوخت های فسیلی از بقایای گیاهان و جانورانی به وجود آمده اند که میلیون ها سال قبل از بین رفته اند.

    ۳۶- یک عیب و یک فایده سوخت فسیلی را بنویسید. ص۵
    پاسخ: براحتی قابل حمل و نقل هستند و ارزان می باشند معایب: محیط زیست را آلوده می کنند و اگر تمام شوند چند صد میلیون سال دیگر اگر شرایط مهیا باشد به وجود می آیند

    ۳۷- صحیح یا غلط بودن جملات زیر را نشان دهید.
    الف – سوال کردن و جواب دادن، مهم ترین نکته در علم است.

    پاسخ: صحیح
    ب- اختراع و استفاده از خودرو، در دنیای امروز ضرری ندارد.
    پاسخ: غلط

    ۳۸- آیا می توان تنها به کمک یکی از شاخه های علوم تجربی، فناوری ایجاد کرد؟ چرا؟ ص۵
    پاسخ: نخیر؛ چون پژوهش ها نشان میدهند که موفقیت و پیشرفت سریع علم، نتیجه فعالیت مشترک همه دانشمندان با یکدیگر است.

    منبع مطلب : homedars.ir

    مدیر محترم سایت homedars.ir لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جایگاه فعالیتهای عملی در آموزش و یادگیری علوم تجربی

    کلید واژه ها: فعالیتهای عملی، آزمایشگاه، آموزش اثر بخش، یادگیری، علوم تجربی

    اشاره

    امروزه آموزش علوم تجربی بالاخص؛ فیزیک، شیمی، و زیست شناسی در مدارس، به یکی از موضوعهای دشوار و مورد توجه تبدیل شده است. تعداد اندکی از معلمان می توانند علوم تجربی را به نحو احسن و منطبق با اهداف آموزشی قصد شده آموزش دهند. موانع و مشکلات زیادی وجود دارد که هرگونه تلاش برای ارتقای کیفی آموزش علوم تجربی در مدارس و حتی دانشگاهها را بی اثر می سازد. در مدارس، در آموزش علوم تجربی بالاخص؛ فیزیک، شیمی، و زیست شناسی که همگی علوم آزمایش محور محسوب می شوند، بیشتر به تشریح و بیان حقایق و اصول اولیه شناخته شده علمی پرداخته می شود که پس از مدت کوتاهی به فراموشی سپرده می شوند. برای آموزش اثر بخش علوم تجربی حتماً باید از فعالیتهای عملی و آزمایشگاهی استفاده شود تا ساخت شناختی دانش آموزان تقویت شده و همچنین مهارتهای عملی لازم را فرا بگیرند.

    در این مقاله سعی خواهد شد تا به اهمیت و جایگاه فعالیتهای عملی در آموزش و یادگیری علوم تجربی و نیز بررسی موانع موجود در اجرای این گونه فعالیتها پرداخته شود.

    علوم تجربی یکی از دانشها و معرفتهای بشری است که یافته های آن از راه مشاهده تجربی به دست می آید و ملاک یا معیار درستی آنها، انطباق داشتن با مشاهدات تجربی است. هدف از آموزش علوم تجربی، آموزش پدیده هایی است که در زندگی روزانه مشاهده می شود. در همه نظامهای آموزشی جهان، آموزش و یادگیری علوم تجربی از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و تلاش می شود تا همه دانش آموزان، ضمن آشنایی با اصول و مفاهیم علوم تجربی و کسب سواد علمی لازم، آگاهیهای لازم برای یک شهروند مطلوب را کسب کنند. دانش آموزان با کسب آگاهی و مهارت لازم در زمینه های مختلف علوم، قادر خواهند بود تا در زندگی خود تصمیمات آگاهانه و منطقی بگیرند.

    پژوهشهای علمی در دانشگاهها بودجه اندکی داشته و به صورت ضعیفی سازماندهی می شوند. معلمانی که در دانشگاهها و مراکز تربیت معلم آموزش می بینند، به علت کافی نبودن امکانات آزمایشگاهی و فعالیتهای عملی، تبحر و تجربه کمتری در زمینه پدیده های علمی- عملی دارند. دانش آموزانی که با اتمام تحصیلات وارد بازار کار و یا دانشگاهها می شوند، مهارت و تواناییهای لازم در انجام فعالیتهای عملی را ندارند. از لحاظ سیاسی و اقتصادی، به نظر می رسد که آموزش اثربخش علوم تجربی برای رشد و توسعه اقتصادی هر کشوری ضروری است و باید به طور جدی به این امر اهتمام ورزید. در هر کشوری که به سوی صنعتی شدن پیش می رود، نیاز به کارگران ماهر و افراد تحصیل کرده و آشنا به پدیده های علمی- فناورانه و نیز مهارتهای عملی روز به روز افزونتر می شود؛ اما واحدهای صنعتی نمی توانند به آموزش ویژه و اختصاصی افراد مورد نیاز خود بپردازند. همه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه به این نتیجه رسیده اند که پرداختن به آموزش اثربخش علوم تجربی و مهارتهای علمی- عملی در مدارس، مناسبترین و اقتصادیترین راه ممکن است و همه دانش آموزان باید علوم تجربی و مهارتهای عملی لازم را فرا گیرند.

    تاریخچه استفاده از فعالیتهای عملی در آموزش علوم

    فعاليت عملي به مجموعه‌اي از اعمال و فعاليتها گفته مي‌شود که به منظور شناخت پديده‌ها و در جهت سنجش فرضيه‌اي انجام گرفته و موجبات دست ورزي و کسب مهارت و تجربه را فراهم مي سازد.. در انجام فعاليتهاي عملي ممکن است از ابزار و وسايل خاصي استفاده شود. فعاليتهاي عملي فقط به انجام آزمايش در آزمايشگاه علوم تجربي ختم نمي‌شود و بسياري از فعاليتها مثل: گردش علمي، بازديد از موزه‌ها و مراکز مختلف علمي- صنعتي و حتي فعاليتهاي زندگي روزمره نيز مي‌توانند فعاليت عملي محسوب شوند. بدون شک فعالیتهای عملي و اجراي آزمايش، نقش زيربنايي در درک عميق مفاهيم دارد و مثال چيني که مي‌گويد:مي‌شنوم، فراموش مي‌کنم؛ مي‌بينم، به ياد مي‌آورم؛ انجام مي‌دهم، مي‌فهمم، به خوبي بيانگر نقش و اهميت فعالیتهای عملي در يادگيري مفهومي مي‌باشد.

    هر چند از زمانهای بسیار دور به طور غیر رسمی از فعالیتهای عملی در آموزش علوم استفاده می شد؛ اما در سال 1880، برای اولین بار آرمسترانگ پژوهشگر و معلم علوم تجربی در انگلستان، نظریه هیوریسم یا یادگیری اکتشافی را مطرح کرده و با تلفیق بعضی از نظریه های یادگیری علوم تربیتی، از آن در آموزش علوم تجربی استفاده کرد. این الگوی آموزشی به پرورش مهارتهایی چون: مشاهده، اندازه گیری و کاربرد این مهارتها در حل مسائل تاکید داشت. این نظریه دانش آموزان را قادر می ساخت تا اصول نظریه های علمی را به خوبی یاد بگیرند. نظریه یادگیری اکتشافی آرمسترانگ مورد استقبال قرار گرفت و برای پرداختن به این رویکرد آموزشی، آزمایشگاههای ساده ای در بعضی از مدارس احداث گردید و در سال 1896، وجود آزمایشگاه به عنوان بخش مهم و ضروری در آموزش علوم تجربی در انگلستان به تصویب رسید.

    در اوایل قرن نوزدهم، توسعه ماشینهای بخار و کاربرد آنها در صنعت و حمل و نقل، و نیز رشد روزافزون فعالیتهای فناورانه و علمی- صنعتی سبب شد تا تقاضا برای کارگران ماهر، کارشناسان و مهندسان خبره و نیز دانشمندان و پژوهشگران علوم تجربی روز به روز بیشتر شود. هر چند آزمایشگاههای اولیه در انگلستان با الهام از آزمایشگاههای شیمی کشور آلمان احداث گردیده بودند؛ اما با گذشت زمان آزمایشگاههای مجهز فیزیک و زیست شناسی نیز در مدارس ساخته شد.

    در ابتدای قرن بیستم، بسیاری از اشراف زادگان اروپایی مقاومتهایی را به خاطر اجباری بودن فعالیتهای عملی در مدارس از خود نشان دادند. این امر باعث شد تا تردیدهایی در ارتباط با لزوم اجرای فعالیتهای عملی در مدارس ایجاد شود. اولین ترديدها در مورد ارزش فعالیتهای عملي در مدارس دورة راهنمايي مطرح شد كه عمدتاً به خاطر امكانات محدود بود، و سپس از طرف پژوهشگران مورد نقد و بررسي قرار گرفت. پژوهشگران درباره علت پیدایش تردیدها نکات زير را يادآور شده‌اند:

    ·       تعداد کمي از معلمان دوره راهنمايي صلاحيت و توانايي استفاده از آزمايشگاه و فعالیتهای عملي را به نحو احسن دارند.

    ·       تأکيد بيش از حد بر اجرای فعاليت‌هاي عملی، به درك نادرستی از کاوشگری علمی منجر مي شود.

    ·       بسياري از آزمايش‌هاي انجام گرفته در مدارس، پايه علمي درستي نداشته و بي ارزشند.

    ·       فعاليتهاي عملي انجام شده در مدارس، دور از توانايي ها و علائق دانش‌آموزان هستند.

    در اواسط جنگ سرد، در سال 1957، با پرتاب اولين سفينه فضايي (اسپوتنيک) توسط شوروي سابق، شوک عظيمي در بعضی از کشورها ایجاد شد. در مورد آموزش علوم تجربی، از قبل انتقادهايي در زمينه عدم کارايي روشهاي آموزشي موجود وجود داشت و پرتاب سفينه اسپوتنيک سبب شد تا بسياري از کشورها، با شدت هر چه بيشتري به انجام اصلاحاتي در برنامه‌هاي درسي خود همت گمارند. اصلاحات برنامه درسي آموزش علوم نيز از جمله برنامه‌هايي بود که در بسياري از کشورها به آن پرداخته شد. از مهمترين برنامه‌هاي درسي جديد، مي‌توان به پروژه هاي نافيلد در مدارس ابتدايي، راهنمايي و متوسطه انگلستان و مطالعه و بررسي برنامه‌ درسي علوم زيست شناسي، فيزيک و شيمي در ايالات متحده اشاره کرد. اساس اين پروژه‌ها بر درک مفهومي و يادگيري بخش اعظم حقايق علمي استوار بود و روي اين اصل، دانش آموزان مجبور شدند تا از کتابهاي درسي جديد و ویژه ای استفاده نمايند. برنامه درسي جديد بر توسعه هر چه بيشتر مهارتهاي پايه، و نيز استفاده از فعاليتهاي عملي در کنار کلاس درس تأکيد داشت.

    در سال 1980، جان سالومون با انتشار كتابي تحت عنوان «آموزش کودکان در آزمايشگاه» گفت: «شکي نيست که آموزش علوم تجربی بايد در آزمايشگاه صورت گيرد، زیرا كه علوم تجربی به آزمايشگاه تعلق دارد، همانطور كه آشپزي به آشپزخانه و کشاورزي به مزرعه تعلق دارد. سالومون اين الزام در اجراي فعالیتهای عملي را با الهام از نظريه‌ها و فعاليت‌هاي صورت گرفته توسط آرمسترانگ مطرح کرد و با اجراي پروژه‌هاي مختلف آموزش علوم، موجب گسترش اين نظريه شد. سولومون درکتاب خود خاطر نشان کرده است که سؤالات زيادي در رابطه با چگونگي تنظيم برنامه فعالیتهای عملي و اجراي آن در مدارس وجود دارد، اما در کتاب او اشاره‌اي به ميزان فعالیتهایعملي در مدارس نشده بود. با اين حال ميزان فعالیتهایعملي در مدارس را ک‍‍ِر (1963) که در زمينه انجام فعالیتهایعملي در مدارس پژوهش مي‌کرد، مشخص کرد. کِر با الهام از نظریه رشد شناختی پیاژه متذکر شد که معلمان علوم براي تنظیم ميزان فعالیتهایعملي در مدارس، بايد تلاش کنند تا در دورة تحصيلي ابتدایی (يعني سنين 7 تا 11 سالگي)، با نمایش آزمایشهای ساده و جذاب و نیز انجام آزمایشهای بسیار ساده توسط دانش‌آموزان، آنها را به علوم تجربی علاقمند كنند. در دوره تحصیلی راهنمایی نیز باید روشهای علمی به دانش آموزان آموخته شود؛ ولي از سنين 14 و 15 سالگي، ارتقای روشهاي علمي و دست یابی به سطوح بالاتر تفکر را هدف اصلي خود قرار دهند.

    نقش فعالیتهای عملی در آموزش و یادگیری علوم

    هودسون (1990) با مرور پژوهشهاي انجام گرفته در زمينه نقش فعالیتهای عملي در آموزش علوم، ضرورت انجام فعالیتهای عملي در مدارس را براي تأمين اهداف مهمي لازم مي داند. اين اهداف عبارتند از: تقويت روش‌هاي ايجاد انگيزه، آموزش مهارت ها، غنا بخشيدن به روش‌هاي يادگيري مفاهيم، توسعه روش‌ها و نگرش‌هاي علمي نظير؛ تفکر آزاد، شفاف، آگاهانه، آينده‌نگر و نيز تقويت توانايي قضاوت منطقي در امور مختلف. پژوهش‌هاي هودسون در زلاندنو نشان‌مي‌دهد که 57% دانش‌آموزان 13 تا 16 ساله فعالیتهای عملي را دوست دارند، اما 40% آنها هنگامي که نمي‌دانند چه نوع فعالیتی انجام مي‌دهند و يا برداشت نادرستي از فعالیت‌ها دارند، انگيزة کمتري از خود نشان مي‌دهند. نتايج حاصل از بررسي‌ها و مطالعات هودسون نشان مي‌دهد که دانش‌آموزان هنگامي از فعالیتهای عملي بيشترين بهره‌ را مي‌برند که موارد زير به درستي اجرا شود:

    ·       فعالیتهای عملي، به صورت مشخص و آگاهانه انجام شوند.

    ·       فعالیتهای عملي داراي يک هدف شفاف و عملي باشند.

    ·       فعالیتهای عملي به صورت مستقل و با کنترل محدود انجام پذيرند.

    نوع فعالیتهای عملي که بسياري از دانش‌آموزان عهده‌دار انجام آن مي‌شوند، با انتقال از دورة ابتدايي به دورة راهنمايي تغيير مي‌کند. در ابتداي امر شايد انجام فعالیتهای عملي داراي ساختار مشخصي نباشد وفقط به انجام چند فعالیت عملي بوسيله دانش‌آموزان محدود شود، اما در دورة راهنمايي، ممکن است فعالیتهاي عملي معلم محور انجام گيرد که در آنها امکاناتي مثل آزمايشگاه مستقل و نيز انجام فعاليت‌هايي که در زندگي روزمره کاربردهایی داشته و همه‌گير باشند، در نظر گرفته شود. هنگامي که فعالیتهای عملي نتواند سبب افزايش رشد تحصيلي شود، آميخته‌اي از ناتواني و بي‌ربط بودن مطالب علمي و فعالیتهای عملي، مي‌تواند جايگزين انگيزه اصلی فعاليت‌هاي عملي گردد.

    هودسون (1993) در رابطه با ميزان فعالیتهایعملي در مدارس، دو نوع الگو را پيشنهاد کرده است. اولين مورد ياددهي الگوهاي رايج و معمول مي‌باشد که ممکن است در خارج از آزمايشگاه نيز موجود باشد، و دومين مورد آموزش الگوهايي است که براي تربيت دانشمندان آينده لازم است. او دلايل خود را براي اجراي الگوي اول تحت عنوان «کناره‌گيري از موضوعات بي‌معني» چنين بيان مي كند:

    «واقعاً سخت است که مثلاً تصور کنيم امکان فعاليت با يک پيپت و بورت در عمليات حجم‌ سنجي در درس شيمي، فقط بايد در يک آزمايشگاه مجهز صورت گيرد، يا از يک اسيلوسکوپ و يا ميکروسکوپ نمي‌توان در محيط غيرآزمايشگاهي مثل کلاس درس استفاده کرد. بسياري از الگوهاي رایج يادگيري را مي‌توان به صورت فعاليت‌هاي عملي در خارج از محيط مدرسه و آزمايشگاه نیز انجام داد».

    بدون شک انجام فعاليتهاي علمي، بخشي از فرايند آموزش علوم مي‌باشد. اما شواهد نشان مي‌دهد که دانش‌آموزان نمي‌توانند برخي از فعاليت‌هاي علمي را به خوبي انجام دهند. هر چند بعضي از آزمايش‌ها را نمي‌توان بوسيله وسايل دست ساز انجام داد؛ اما اين آزمايش‌ها را مي‌توان با استفاده از فعاليت‌هاي رايانه‌اي، مثل مدل سازی، پردازش اطلاعات و یا شبيه‌سازي انجام داد.

    اهمیت انجام فعالیتهای عملی در آموزش علوم

    دلایل زیادی وجود دارد که به نوعی بیان کننده اهمیت انجام فعالیتهای عملی در آموزش اثر بخش علوم می باشند. برخی از این دلایل عبارتند از:

    1-     انجام فعالیتهای عملی به دانش آموز کمک می کند تا مهارتهای لازم برای یک دانشمند را کسب کند. این مهارتها عبارتند از: برنامه ریزی، مشاهده دقیق، اندازه گیری، ثبت دقیق و درست اطلاعات، نمایش شفاف و به دور از اغراق اطلاعات، ارائه صحیح نتایج و یافتن ارتباط منطقی بین متغیرها.

    2-          پرداختن به فعالیتهای عملی سبب می شود تا دانش آموزان حقایق و مفاهیم علمی را بهتر درک نمایند.

    3-     استفاده از فعالیتهای عملی سبب فعال شدن یادگیری شده و دانش آموزان را وادار می کند تا درباره اهداف فعالیت عملی فکر کنند. بنابراین با اجرای فعالیتهاي عملی، به جای اینکه دانش آموزان در مقابل بارش یک طرفه اطلاعات از طرف معلم تسلیم شوند، به طور فعال در مبادله اطلاعات و تجربه با معلم شریک می شوند.

    4-          انجام فعالیتهای عملی سبب واقعی تر جلوه دادن حقایق علمی می شود.

    5-          انجام فعالیتهای عملی به دروس علوم تجربی هیجان و علاقه بیشتری می بخشد.

    6-     انجام فعالیتهای علمی سبب رشد مهارتهای مورد نظر برنامه درسی و اهداف آموزشی نظیر: رشد ارتباطهای علمی، رشد سواد علمی، و توانایی استفاده از فناوریهای اطلاعات و ارتباطات می شود.

    مشکلات موجود در انجام فعالیتهای عملی

    بيشتر معلمان به اهميت استفاده از فعاليتهاي عملي در آموزش اثر بخش فيزيک، شيمي و زيست شناسي واقفند و معتقدند که بايد در آموزش علوم از فعاليتهاي عملي استفاده شود؛ اما در بيشتر مواقع اين امر محقق نمي شود. موانع متعددي وجود دارد که باعث مي شود تا معلمان نتوانند به راحتي از فعاليتهاي عملي در آموزش علوم استفاده نمايند. صرفنظر از نظام آموزشي، کتابهاي درسي، سنجش و ارزشيابي و نيز عوامل بيروني مثل آزمونهاي ورودي دانشگاهها و فرهنگ جامعه، مي توان به سه عامل: کمبود امکانات، محدوديت زمان و اندازه کلاس درس و آزمايشگاه اشاره کرد که به نوعي بر ميزان استفاده از فعاليتهاي عملي در مدارس تاثير مي گذارند.

    اگر در يکي از مدارس دولتي حضور يافته و پاي صحبت دانش آموزان بنشينيد، آنان خواهند گفت: «در مدرسه ما امکانات خوب آزمايشگاهي وجود ندارد، به سختي وسيله يا مواد شيميايي سالم پيدا می شود و متصدي آزمايشگاه ماهر نيز نداريم». مدرسه اي که در برنامه درسي خود بدون فراهم ساختن امکانات آزمايشگاهي به آموزش علوم تجربي مي پردازد، از ارائه حداقل حمايتهاي خود از دانش آموزان کوتاهي کرده است. مسئولين مدرسه نبايد در تامين امکانات آزمايشگاهي خود را فريب داده و يا کوتاهي نمايند. مدارسي که داراي منابع و امکانات محدودتري هستند، لازم است تا فعاليتهاي عملي را که نيازمند حداقل امکانات آزمايشگاهي بوده و قابل اجرا در کلاس درس باشند، و يا حتي به صورت مطالعه ميداني يا پژوهش در بيرون از کلاس درس قابل اجرا باشند، انتخاب کرده و اجرايي نمايند. حتي هنگامي که به علت محدوديت امکانات آزمايشگاهي، معلم ناچار به اجراي نمايشي فعاليتهاي عملي مي شود، دانش آموزان مي توانند به طور فعال در رويکردهاي انتخاب شده فعالانه شرکت نموده و حالت يادگيري را از حالت غير فعال خارج سازند. بيشتر مدارس فاقد تکنسين يا متصدي آزمايشگاهي ماهر هستند؛ اما در غياب آنها نيز مي توان با بهره گيري از يک يا چند نفر از دانش آموزان، بخش اعظم فعاليتهاي آزمايشگاهي را انجام داد.

    بسياري از معلمان فيزيک، شيمي و زيست شناسي معتقدند که اگر بخشي از زمان کلاس درس را به انجام فعاليتهاي عملي اختصاص دهند، در اين صورت نمي توانند کتاب را در مدت زمان مقرر شده به پايان برسانند. در برنامه درسي مدارس متوسطه، انجام فعاليتهاي عملي بخشي از برنامه درسي قصد شده بوده و زمان لازم براي انجام اينگونه فعاليتها در برنامه درسي در نظر گرفته شده است و با يک برنامه ريزي دقيق و منظم مي توان از وقت کلاس به نحو شايسته اي هم براي آموزش مفاهيم و هم براي انجام فعاليتهاي عملي استفاده کرد. از آنجايي که در برنامه درسي آموزش علوم، حدود 20 درصد نمره پاياني هر درسي به فعاليتهاي عملي اختصاص دارد، بنابراين منطقي خواهد بود که 20 درصد کل زمان کلاس در يک سال تحصيلي به انجام فعاليتهاي عملي اختصاص داده شود. همچنين بايد دقت کرد که معلمان در چارچوب برنامه درسي فعاليت نمايند. معمولاً معلماني که به انجام فعاليتهاي عملي مبادرت نمي ورزند، تلاش مي کنند تا به ارائه مطالب و مفاهيمي فراتر از موضوعهاي مورد بحث برنامه درسي بپردازند. اين عمل نه تنها موجب اتلاف وقت کلاس درس مي شود، بلکه در صورت ارائه مفاهيمي سخت و خارج از کتاب درسي، موجبات منفعل شدن دانش آموزان را فراهم مي سازد.

    بعضي از معلمان از کوچک بودن اندازه کلاس درس، آزمايشگاه و يا زياد بودن تعداد دانش آموزان شکايت کرده و مي گويند که در کلاس درس آنها بين 40 تا 50 نفر دانش آموز حضور داشته و فضاي کافي براي انجام فعاليت عملي وجود ندارد و با حرکت و جابه جايي دانش آموزان نظم کلاس به هم خورده و کنترل آنها بسيار دشوار است. شکي نيست که انجام فعاليت عملي در يک کلاس درس شلوغ مشکل است. معمولاً ميانگين تعداد دانش آموزان در هر کلاس درس باید حداکثر30 نفر در نظر گرفته شده و فضاي کافي براي آنها لحاظ شود. درصورت زياد بودن تعداد دانش آموزان و يا کوچک بودن اندازه آزمايشگاه، مي توان فعاليت عملي را در يک سالن بزرگتر انجام داد و يا اينکه دانش آموزان را به گروههاي کوچکتري تقسيم کرده و به نوبت اقدام به انجام فعاليتهاي عملي نمود.

    نتيجه گيري:

    فعاليتهاي عملي يکي ار ارکان اصلي آموزش علوم تجربي محسوب شده و موجبات رشد دانش علمي، مهارتي و نگرشهاي علمي دانش آموران را فراهم مي سازند. انجام فعاليتهاي عملي علاوه بر تثبيت يادگيري و افزايش طول عمر ماندگاري مفاهيم آموخته شده، سبب دست ورزي و کسب مهارتهايي مي گردد که در زندگي روزانه مورد استفاده قرار گرفته و زمينه هاي نوآوري دانش آموزان را فراهم مي سازد. هر چند مشکلات متعددي در انجام فعاليتهاي عملي در مدارس وجود دارد؛ اما برهمه افراد دخيل در آموزش علوم تجربي واجب است تا با برطرف نمودن مشکلات، شرايط استفاده از فعاليتهاي عملي در آموزش علوم را فراهم سازند.

    منابع:

    Hodson, D. (1990) A critical look at practical work in school science. School Science Review, (70): 33–40.

    Hodson, D. (1993) Re-thinking old ways: towards a more critical approach to practical work in school science. Studies in Science Education, (22): 85–142.

    Kerr, J.F. (1963) Practical Work in School Science. Leicester: Leicester University Press.

    Millar, R. (2004) The Role of Practical Work in the Teaching and Learning of Science, The University of York, National Academy of Science, Washington DC.

    Solomon, J., Duvee, J., Scott, J. & McCarthy, S. (1992) Teaching about the nature of science through history: action research in the classroom. Journal of Research in Science Teaching, (29): 409–421.

    منبع مطلب : badrian.blogfa.com

    مدیر محترم سایت badrian.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    تعریف علم و روش علمی

    تعریف علم و روش علمی

    علم یک روش نظام مند و منطقی برای پی بردن به نحوه‌ی کارکرد اجزای موجود در جهان است. علم پیکره ای از دانش گردآوری شده در اثر اکتشافات پیرامون تمامی اجزای جهان می باشد.

    علم یک روش نظام مند و منطقی برای پی بردن به نحوه‌ی کارکرد اجزای موجود در جهان است

    “علم” از واژه لاتین scienta برگرفته شده است که بر اساس دیکشنری مریام-وبستر(Merriam-Webster) به معنای دانش مبتنی بر داده های قابل اثبات و تولید مجدد میباشد. دانش درصدد حصول نتایج قابل اندازه گیری از طریق آزمایش و تحلیل است. دانش بر پایه حقایق قرار دارد، نه نظر یا ترجیحات. فرآیند علم با هدف چالش کشیدن ایده ها با ابزار تحقیق به طراحی می رسد. بر طبق گزارش دانشگاه کالیفرنیا، یکی از جنبه‌های مهم فرآیند علمی این است که تنها بر دنیای طبیعی تمرکز می کند. هر چیزی که فرا طبیعی خوانده شود، جایگاهی در تعریف علم نخواهد داشت.

    روش علمی

    دانشمندان به هنگام انجام تحقیق از روش علمی برای گردآوری شواهد تجربی و قابل اندازه گیری در آزمایش مرتبط با یک فرضیه استفاده می کنند. نتایج بدست آمده از نظریه مورد بررسی حمایت کرده یا در تناقض با آن خواهد بود.

    مراحل روش علمی به ترتیب زیر هستند:

    مشاهده یا مشاهداتى انجام دهید. سوالاتی در خصوص مشاهدات پرسیده و به جمع آوری اطلاعات بپردازید. فرضیه ای بسازید – توصیفی آزمایشی از مشاهدات – و بر حسب آن فرضیه، اقدام به پیش بینی نمایید. فرضیه و پیش بینی ها را در آزمایشی با قابلیت باز تولید بیازمایید. پس از تجزیه و تحلیل داده ها، نتیجه گیری کنید؛ فرضیه را قبول یا رد نمایید. در صورت لزوم، تغییراتی در فرضیه به وجود آورید. تا زمانی که ناهمخوانی ها میان مشاهدات و نظریه رفع نشود، به تکرار آزمایش بپردازید. ماش پریتسکر، یکی از محققان فوق دکتری سابق دانشکده پزشکی هاروارد می گوید: تکرار روش ها و نتایج مرحله یکی از مورد علاقه ترین روش های علمی است. قابلیت باز تولید آزمایش های منتشر شده، اساس و بنیان علم به شمار می آید. اگر قابلیت باز تولیدی در کار نباشد، متعاقبا علمی در کار نخواهد بود.

    مشاهده یا مشاهداتى انجام دهید

    چند اصول کلیدی در رابطه با روش علمی

    بر طبق گزارش دانشگاه ایالت کارولینای شمالی، فرضیه باید قابل آزمایش و قابل دستکاری باشد. قابل دستکاری به این معناست که باید یک پاسخ منفی احتمالی برای فرضیه وجود داشته باشد. همچنین تحقیق باید در بردارنده استدلال استقرایی و قیاسی باشد. استدلال استقرایی عبارتست از فرآیند استفاده از قیاس های حقیقی برای دستیابی به نتیجه منطقی اما روش قیاسی از روش مخالف بهره می برد. آزمایش باید حاوی یک متغیر وابسته( غیر قابل تغییر) و یک متغیر مستقل(قابل تغییر) باشد. گروه آزمایشی و گروه کنترل از مؤلفه های یک آزمایش به شمار می روند.

    قوانین و نظریه های علمی

    نظریه تقریبا هیچ گاه تایید نمی شود، گرچه برخی نظریه ها به قوانین علمی تبدیل می گردند. قوانین پایستگی انرژی را به عنوان یک نمونه بارز در نظر بگیرید که نخستین قوانین ترمودینامیک محسوب می شود. دکتر لیندا بولاند، متخصص زیست شناسی عصبی و مدیر دپارتمان زیست شناسی دانشگاه ریچموند ویرجینیا اعلام کرد که این قانون علمی مورد علاقه‌اش است. او گفت: این قانون در قسمت اعظمى از مطالعات من پیرامون فعالیت الکتریکی سلولی حکمرانی می کند. امکان ایجاد یا نابود کردن انرژی وجود ندارد، تنها شکل آن دستخوش تغییر قرار می گیرد. این قانون مرا به یاد اشکال متعددی از انرژی می اندازد.

    قوانین عموما بدون استثنا هستند، گرچه برخی قوانین با گذشت زمان پس از بروز ناهمخوانی و آزمایش های بیشتر تغییر یافته اند. ولی نباید این برداشت را کرد که نظریات فاقد معنی هستند. برای تبدیل فرضیه به نظریه، آزمایش های موشکافانه و سختگیری توسط گروههای مجزایی از دانشمندان باید انجام پذیرد. نظریه به دیدگاه اکثر مردم حدس و گمانی بیش نیست. جیم تانر، استاد زیست شناسی در دانشگاه مارلبورو بیان نمود که نظریه چارچوبی برای مشاهدات و حقایق است.

    قوانین پایستگی انرژی را به عنوان نمونه بارز در نظر بگیرید که نخستین قوانین ترمودینامیک می باشد

    تاریخچه مختصری از علم

    نخستین شواهد علم را می توان در دوره های ماقبل تاریح پیدا کرد، مثل کشف آتش، اختراع چرخ و توسعه خط نوشتاری. سنگ نوشته های اولیه حاوی اعداد و اطلاعاتی درباره منظومه شمسی هستند. با گذشت زمان، علم پیشرفت کرده و علمی تر شد.

    قرن سیزده: بر طبق دایره المعارف فلسفه استنفورد، رابرت گروستست چارچوبی برای روش های مناسب آزمایشات علمی مدرن طراحی کرد. کارهای او بر این اصل تاکید می کرد که کند و کاو و بررسی باید بر پایه شواهدی باشد که از طریق آزمایش مورد تایید قرار می گیرد.

    قرن پانزده: لئوناردو داوینچی یادداشت هایی را در جستجوی شواهدی مطرح کرد که بدن انسان در مقیاس خرد جهانی است. این هنرمند، دانشمند و ریاضی دان اطلاعاتی درباره هیدرودینامیک و فیزیک نور گردآوری کرد.

    قرن شانزده: نیکولاس کوپرنیک با ارائه مفهوم “خورشید مرکزی” درک ما را نسبت به منظومه شمسی متحول ساخت. در این مدل، زمین و سیارات به دور خورشید می چرخند. خورشید نیز مرکز منظومه شمسی می باشد.

    قرن هفده: یوهانس کپلر با قوانین حرکت سیارات خود، آن مشاهدات را گسترش داد. گالیله ابزار جدیدی موسوم به تلکسوپ اختراع کرد و آن را برای مطالعه خورشید و سیارات مورد استفاده قرار داد. قرن هفدهم به دلیل قوانین حرکت اسحاق نیوتن شاهد پیشرفت هایی در مطالعه فیزیک نیز بوده است.

    قرن هجده: بنجامین فرانکلین دریافت که صاعقه ماهیتی برقی دارد. فعالیت های او نقش چشمگیری در توسعه مطالعات هواشناسی و دریا شناسی داشته است. هنگامی که آنتوان لاوازیه معروف به پدر شیمی مدرن، قوانین پایستگی جرم را طراحی کرد، تحولی در علم شیمی پدید آمد.

    قرن نوزده: اکتشافات آلساندرو ولتا در خصوص سری الکتروشیمیایى که به اختراع باتری منجر گردید، از جمله مهم ترین دستاوردهای این قرن می باشد. جان دالتون نیز نظریه اتمی را معرفی نمود که بر این اساس، تمامی مواد از اتم هایی تشکیل شده‌اند که در اثر ترکیب با یکدیگر مولکول ها را بوجود می آورند. زمانیکه گریگور مندل قوانین وراثت را به پیش کشید، ژنتیک مدرن پایه گذاری شد. در اواخر قرن نوزدهم، ویلهم رونتگن پرتو های ایکس را کشف کرد و قوانین اهم جورج اهم نیز نحوه مهار بارهای الکتریکی را به دانشمندان نشان داد.

    نظریه نسبیت انیشتین در واقع دو نظریه مجزا را در بر می گیرد

    قرن بیست: اکتشافات آلبرت انیشتین که بیشتر به پاس نظریه نسبیت شهرت یافته است، بر اوایل قرن بیستم حکمرانی می کرد. نظریه نسبیت انیشتین در واقع دو نظریه مجزا را در بر می گیرد. نظریه نسبیت، این ادعا را مطرح نمود که زمان باید بر طبق سرعت یک شی متحرک در دیدگاه ناظر دستخوش تغییر قرار بگیرد. اما نظریه نسبیت عام منتشر شده با عنوان “مبنای نظریه نسبیت عام” این ایده را توسعه بخشید که ماده باعث خمیدگی فضا می شود.

    با ایجاد واکسن فلج اطفال در سال ۱۹۵۲ توسط جوناس سالک، پزشکی متحول گردید. یک سال بعد از آن، جیمز دی واتسون و فرانسیس کریک ساختار DNA را کشف کردند که بر اساس کتابخانه ملی پزشکی آمریکا، یک مارپیچ دوگانه ی ایجاد شده با جفت بازهاى متصل به ستون قند-فسفات می باشد.

    قرن بیست و یک: در این قرن، اولین نسخه‌هایی از ژنوم انسان کامل شد و همین زمینه ساز تحولی عظیم در درک ما نسبت به DNA شد. بدین ترتیب، مطالعه ژنتیک، نقش آن در زیست شناسی انسان و استفاده از آن بعنوان پیش بینی کننده بیماری ها و سایر اختلالات پیشرفت قابل توجهی کرد. و اکتشافات بسیار زیادی که همچنان با روش علمی صورت می گیرند و ادامه دارند.

    منبع: livescience.com - bigbangpage.com

    منبع مطلب : www.beytoote.com

    مدیر محترم سایت www.beytoote.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    عال 3 ماه قبل
    0

    عالی

    عالییی 3 ماه قبل
    0

    عاللییی

    ووو 1 سال قبل
    1

    مغم

    درد 1 سال قبل
    0

    درد

    0
    تو جونت 6 روز قبل

    تو جونت

    مخ 1 سال قبل
    1

    نن

    مهدی 1 سال قبل
    1

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید