توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    معنی شعر دور اندیشی فارسی نهم

    1 بازدید

    معنی شعر دور اندیشی فارسی نهم را از سایت پست روزانه دریافت کنید.

    شعرخوانی«دور اندیشی» از نظامی گنجه ای ـ صفحه ی 68 فارسی نهم

    بیت 1 :

           کودکی از جمله آزادگان                 رفت برون با دو سه همزادگان

    معنی : کودکی از خانواده ی انسان های نجیب و اصیل با دو سه نفر از هم سن و سالهای خودش ، برای بازی کردن ، بیرون رفت .

    لغت : از جمله ی : از گروه ، از مجموعه ی / آزدادگان : ج آزاده ، اصیل و نجیب ، جوانمرد / همزادگان : ج همزاد ، هم سن و سال

    نکته ی دستوری : کودکی : ساده («ی» در کودکی نکره است.)/ آزادگان و همزادگان : جمع

    بیت 2 :

          پای چون در راه نهاد آن پسر             پویه همی کرد و درآمد به سر

    معنی : وقتی که آن پسر بچّه شروع به حرکت و دویدن کرد ، با سر به زمین خورد.

    لغت : پویه کردن : دویدن ، پوییدن

    آرایه : پا و سر مراعات نظیر / پسر و سر : جناس / پای در راه نهادن و به سر در آمدن : کنایه

    نکته ی دستوری : پویه : مشتق ( پوی + ه )

    بیت 3 :

          پایش از آن پویه در آمد ز دست           مهر دل و مهره ی پشتش شکست

    معنی : به هنگام دویدن ، کنترل خود را از دست داد و مهره ی کمرش شکست و علاقه اش به بازی از بین رفت.

    لغت : مهر : عشق و علاقه / مهره ی پشتش : ستون فقرات

    آرایه : پا زدست درآمدن ، کنایه از بی اختیار شدن ، کنترل از دست رفت / پا ، دست و دل : مراعات نظیر / مهر دل شکست : کنایه

    بیت 4 :

          شد نفس آن دو سه هم سال او        تنگ تر از حادثه ی حال او

    معنی : به خاطر این حادثه ( زمین خوردن آن کودک ) آن دوستان هم سن و سالش ، احساس ناراحتی و اندوه می کردند.

    آرایه : تنگ شدن نفس : کنایه از احساس ناراحتی و اندوه کردن / حال و سال : جناس

    نکته ی دستوری : دو سه هم سال : ترکیب وصفی ( دو و سه ، صفت پیشین شمارشی هستند.)

    تنگ تر : صفت تفضیلی

    بیت 5 :

         آن که ورا دوست ترین بود گفت            در بن چاهیش بباید نهفت

    معنی : نزدیک ترین دوستش گفت : باید او را در داخل چاهی عمیق ، بیندازیم.

    لغت : بن : عمق ، ته / نهفت : پنهان کرد

    نکته دستوری : دوست ترین : صفت عالی / « ـَ ش » در چاهیش : مفعول / و را : مخفف او را

    بیت 6 :

          تا نشود راز چچو روز آشکار             تا نشویم از پدرش شرمسار

    معنی : تا این حادثه برای کسی آشکار نشود و ما پیش پدرش شرمنده نشویم.

    آرایه : راز و روز : جناس / تکرار « ر » : واج آرایی / راز مانند روز : تشبیه

    نکته دستوری : چو : حرف اضافه و روز : متمم / آشکار : دو تلفّظی ( آشکار – آشکار ) / « ـَ ش »

    در پدرش : مضاف الیه

    بیت 7 :

        عاقبت اندیش ترین کودکی        دشمن او بود از ایشان یکی

    معنی : یکی از بچّه هایی که دشمن او بود ، کودکی آینده نگر و زیرک بود.

    لغت : عاقبت اندیش : آینده نگر

    نکته دستوری : عاقبت اندیش ترین : صفت عالی و از نظر ساخت ، مرکّب است . ( پسوند « ترین » ، در ساخت کلمه تأثیری ندارد.)

    بیت 8 :

          گفت : « همانا که درین همرهان            صورت این حال نماند نهان »

    معنی : آن کودک آینده نگر گفت قطعا این موضوع در میان این دوستان همراه ، پنهان نمی ماند.

    توجه : همرهان : مخفّف همراهان و درین : مخفّف در این ، است.

    بیت 9 :

        چون که مرا زین همه دشمن نهند              تهمت این واقعه بر من نهند

    معنی : چون که از میان همه ی بچّه ها ، مرا دشمن او می دانند ، پس به من بد گمان می شوند.

    لغت : تهمت : گمان بد ، افترا / واقعه : حادثه ، اتّفاق

    بیت 10 :

         زی پدرش رفت و خبردار کرد           تا پدرش چاره ی آن کار کرد

    معنی : به سوی پدرش رفت و او را از ماجرا آگاه کرد تا این که پدرش برای آن کار ، چاره ای بیندیشد.

    لغت : زی : به سوی

    نکته دستوری : زی ( به سوی ) : حرف اضافه / « ـَ ش » در پدرش : مضاف الیه / خبردار : مرکّب

    بیت 11 :

           هر که در او جوهر دانایی است           بر همه چیزش توانایی است

    معنی : هرکسی که در او گوهر دانایی وجود دارد ، توانایی انجام هر کاری را دارد .

    لغت : جوهر : گوهر

    نکته دستوری : زی ( به سوی ) : حرف اضافه / « ـَ ش » در پدرش : مضاف الیه / خبردار : مرکّب

    معنی : هر کسی که در او گوهر دانایی وجود دارد ، توانایی انجام هر کاری را دارد.

    لغت : جوهر : گوهر

    نکته دستوری : « است » در مصراع اول به معنی وجود دارد ، فعل غیر اسنادی است.

    بیت 12 :

         دشمن دانا که غم جان بود             بهتر از آن دوست که نادان بود

    معنی : دشمن دانایی که سبب غم و اندوه انسان باشد ، از دوست نادان بهتر است.

    آرایه : دشمن و دوست : تضاد / بیت ضرب المثل است . / تکرار « ن » : واج آرایی

    نکته دستوری : بیت از سه جمله تشکیل شده است. / در بهتر از آن دوست ، فعل « است » حذف شده / بهتر : صفت تفضیلی است که نقش مسندی دارد.

    تاریخ ادبیات

    مخزن الاسرار : مثنوی مخزن  الاسرار ، سروده ی نظامی گنجوی و در حدود 2260 بیت در اخلاق و مواعظ و حکم است که در حدود سال 570 هـ . ق به اتمام رسید.

    منبع مطلب : 12bahman501.blogfa.com

    مدیر محترم سایت 12bahman501.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    درس دوازدهم : دوراندیشی

    درس دوازدهم : دوراندیشی ( قالب شعری = مثنوی )

    این شعر از کتاب « مخزن الاسرار نظامی » است.

    حکیم نظامی : از بزرگ ترین شاعران داستان سُرای

    ایران است که در قرن ششم هجری می زیست.

    5 منظومه که به خمسه ی نظامی شهرت یافته اثر اوست.

    (مخزن الاسرار،لیلی و مجنون ،خسرو و شیرین،هفت پیکر،

    اسکندرنامه )


    دور اندیشی :


    1 ـ کودکی از جمله ی آزادگان

    رفت برون با دو سه همزادگان


    معنی بیت : کودکی از خانواده ی انسان های نجیب واصیل با

    دو سه نفر از هم سن و سال های خودش، برای بازی کردن ،

    بیرون رفت.

    آرایه ادبی : ندارد

    واژه های دشوار : از جمله : از گروهِ ـ از مجموعه ی /

    آزادگان : ج آزاده ، اصیل و نجیب ، جوانمرد/

    همزادگان : ج همزاد ـ هم سنّ و سال /


    2 ـ پای چو در راه نهاد آن پسر

    پویه همی کرد و درآمد به سر


    معنی بیت : وقتی که آن پسر بچّه شروع به حرکت و دویدن

    کرد، با سر به زمین خورد.

    آرایه ادبی: پا و سر = مراعات النظیر /

    پای در راه نهادن =کنایه از حرکت کردن /

    به سر در آمدن =کنایه از با سر زمین خوردن/

    پسر و سر=جناس افزایشی در حرف اول/

    واژه های دشوار : پویه کردن : دویدن ، پوییدن /


    3 ـ پایش ازان پویه درآمد ز دست

    مِهر دل و مُهره ی پشتش شکست


    معنی بیت : به هنگام دویدن ، کنترل خود را از دست داد

    و مُهره ی کمرش شکست و علاقه اش به بازی از بین رفت.

    آرایه ادبی : پا از دست دادن =کنایه از بی اختیار شدن،کنترل

    از دست رفتن /

    مِهر دل شکستن = کنایه از بی علاقه شدن /

    پا و دست و دل = مراعات النظیر /

    واژه های دشوار : مِهر : علاقه و عشق /

    مُهره ی پشتش : ستون فَقَرات /


    4 ـ شد نفس آن دو سه همسال او

    تنگ‌تر از حادثه ی حال او


    معنی بیت :به خاطرِ این حادثه ( زمین خوردن آن کودک)

    آن دوستانِ هم سنّ و سالش ، احساس ناراحتی و غرور می کردند.

    آرایه ادبی : تنگ شدن نفس : کنایه از احساس ناراحتی و اندوه کردن/

    حال و سال = جناس اختلافی در حرفِ اوّل /



    5 ـ آنکه وُرا دوسترین بود گفت

    در بن چاهیش بباید نهفت


    معنی بیت : نزدیک ترین دوستش گفت : باید او را در داخلِ چاهی عمیق،

    بیندازیم.

    آرایه ادبی : ندارد

    واژه های دشوار :بُن : تَه / نهفت : پنهان کرد /

    وُرا : مخفّف وی را /


    6 ـ تا نشود راز چو روز آشکار

    تا نشویم از پدرش شرمسار


    معنی بیت : تا این حادثه برای کسی آشکار نشود و ما پیش

    پدرش شرمنده نشویم.

    آرایه ادبی : راز و روز =جناس اختلافی در حرف وسط /

    واج آرایی حرفِ « ر » / راز مانند روز = تشبیه /

    آشکار : از کلمات دوتلفّظی


    7 ـ عاقبت اندیش‌ترین کودکی

    دشمن او بود در ایشان یکی


    معنی بیت : یکی از بچّه هایی که دشمن او بود،کودکی آینده نگر و زیرک

    بود.

    آرایه ادبی : ندارد

    واژه های دشوار : عاقبت اندیش = آینده نگر

    عاقبت اندیش ترین : از نظر دستوری صفت عالی


    8 ـ گفت همانا که در این همرهان

    صورت این حال نماند نهان


    آن کودک آینده نگر گفت : قطعأ این موضوع در میان این دوستانِ همراه،

    پنهان نمی ماند.

    آرایه ادبی : ندارد

    نکته های املایی : ۲ مورد از کلمه های مخفّف

    (همرهان مخفّف همراهان و درین مخفّف در این)


    9 ـ چونکه مرا زین همه دشمن نهند

    تهمت این واقعه بر من نهند


    معنی بیت : چون که از میان همه ی بچّه ها مرا

    دشمن او می دانند،پس به من بدگمان می شوند.

    آرایه ادبی : ندارد

    واژه ی دشوار : تهمت = گمان بد ، افترا /

    واقعه = حادثه ، اتّفاق /


    10 ـ زی پدرش رفت وخبردار کرد

    تا پدرش چاره آن کار کرد


    معنی بیت : به سویِ پدرش رفت و او را از ماجرا آگاه کرد تا این که

    پدرش برای این کار چاره ای بیندیشید.

    آرایه ادبی : ندارد

    واژه ی دشوار : زی = به سویِ ، نزد


    11 ـ هرکه در او جوهر دانایی است

    بر همه چیزیش توانایی است

    معنی بیت : هر کسی که در او گوهر دانایی وجود دارد ،

    توانایی انجامِ هر کاری را دارد.

    آرایه ادبی : ندارد

    واژه ی دشوار : جوهر = گوهر


    12 ـ دشمنِ دانا که غمِ جان بُوَد

    بهتر از آن دوست که نادان بُوَد


    معنی بیت : دشمنِ دانایی که سبب غم و اندوه انسان باشد، از دوستِ

    نادان بهتر است.

    آرایه ادبی : دوست و دشمن = تضاد/

    این بیت ضرب المثل است/

    واج آرایی حرف « ن » /



    13 ـ چون ز کم و بیش فلک درگذشت

    کار نظامی ز فلک برگذشت

    آرایه ادبی : تضاد ( کم و بیش )

    واژه ی نظامی : تخلص

    ز : مخفّف از

    ز فلک برگذشت : کنایه

    منبع مطلب : farsicity.blogfa.com

    مدیر محترم سایت farsicity.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    یار مهربان

    بیت 1 :کودکی از خانواده ی انسان های نجیب و اصیل با دو سه نفر از هم سن و سال های خودش ، برای بازی کردن ، بیرون رفت.

     از جمله ی : از گروه ، از مجموعه ی/

           آزادگان : ج آزاده ، اصیل و نجیب، جوانمردایرانیان لقب «آزادگان» داشتند /

       همزادگان : ج همزاد ، هم سنّ و سال/ 

       * نکته ی دستوری : کودکی : ساده («ی» در کودکی نکره است.)/

        آزادگان و همزادگان : جمع /

    بیت 2 : وقتی که آن پسر بچّه شروع به حرکت و دویدن کرد ، با سر به زمین خورد.

    پویه کردن : دویدن ، پوییدن

    آرایه : مراعات نظیر(پا و سر) /جناس ناقص افزایشی در حرف اوّل(سر وپسر) /

     کنایه (پای در راه نهادن) و (به سر در آمدن) /

     * نکته ی دستوری : پویه : مشتق ( پوی + ه)

    بیت3 :به هنگام دویدن ،کنترل خود را از دست داد و مهره ی کمرش شکست و علاقه اش به بازی از بین رفت./ مهر : عشق و علاقه / مهره ی پشتش : ستون فقرات/ آرایه : پا زدست درآمدن ، کنایه از بی اختیار شدن کنترل خود را از دست دادن /

        پا ، دست و دل : مراعات نظیر / مهر دل شکست : کنایه

    بیت 4 :به خاطر این حادثه (زمین خوردن آن کودک)آن دوستان هم سن و سالش ، احساس ناراحتی و اندوه می کردند./ آرایه : تنگ شدن نفس(کنایه از احساس ناراحتی و اندوه کردن) / جناس ناقص اختلافی در حرف اوّل(حال و سال) /

      *نکته ی دستوری : دو سه هم سال : ترکیب وصفی(دو و سه ، صفت پیشین شمارشی هستند.)تنگ تر : صفت تفضیلی

    بیت 5 : نزدیک ترین دوستش گفت : باید او را در داخل چاهی عمیق ، بیندازیم.

        بُن : عمق ، ته/ پنهان کرد/ نکته دستوری : دوست ترین(صفت عالی) /

       « ـَ ش » در چاهیش : مفعول /  را : مخفف او را

    بیت 6 :تا این حادثه برای کسی آشکار نشود و ما پیش پدرش شرمنده نشویم./

    آرایه : راز و روز : جناس/ واج آرایی حرف «ر» / راز مانند روز : تشبیه/

         * نکته دستوری : چو : حرف اضافه و روز : متمم /

          آشکار : دو تلفّظی ( آشکار – آشکار ) /

            « ـَ ش »در پدرش : مضاف الیه

    بیت 7 : یکی از بچّه هایی که دشمن او بود ، کودکی آینده نگر و زیرک بود./         

       عاقبت اندیش : آینده نگر   

       * نکته دستوری : عاقبت اندیش ترین : صفت عالی و از نظر ساخت ، مرکّب است.

        (پسوند « ترین » ، در ساخت کلمه تأثیری ندارد.)

    بیت 8 :آن کودک آینده نگر گفت قطعا این موضوع در میان این دوستان همراه ،  پنهان نمی ماند

       *توجه : «همرهان» مخفّف همراهان  و  «درین» مخفّف در این ، است.

    بیت 9 :چون که از میان همه ی بچّه ها ، مرا دشمن او می دانند ، پس به من   بد گمان می شوند.

     / تهمت : گمان بد ، افترا / واقعه : حادثه ، اتّفاق

    بیت 10 :به سوی پدرش رفت و او را از ماجرا آگاه کرد تا این که پدرش برای آن کار ، چاره ای بیندیشد./ زی : به سوی/ نکته دستوری : زی (به سوی)حرف اضافه 

       «ـَ ش» در پدرش : مضاف الیه / خبردار : از نظر ساخت  مرکّب است.

    بیت 11 :هرکسی که در او گوهر دانایی وجود دارد ، توانایی انجام هر کاری را دارد .

      جوهر : گوهر/ نکته دستوری : زی ( به سوی ) : حرف اضافه /

      « ـَ ش » در پدرش : مضاف الیه /

    نکته دستوری : « است » در مصراع اول به معنی وجود دارد ، فعل غیر اسنادی است.

    بیت 12 :دشمن دانایی که سبب غم و اندوه انسان باشد ، از دوست نادان بهتر است./  

    آرایه : تضاد(دوست و دشمن) / بیت ضرب المثل است / واج آرایی حرف«ن»/

      نکته دستوری : بیت از سه جمله تشکیل شده است. در بهتر از آن دوست ، فعل «است» حذف شده / بهتر : صفت تفضیلی است که نقش مسندی دارد./

    منبع مطلب : pgh135.blogfa.com

    مدیر محترم سایت pgh135.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    کیر 18 روز قبل
    1

    کیر

    mitra 1 سال قبل
    -1

    وزن شعر: مفتعلن مفتعلن فاعلن تن ت ت تن، تن ت ت تن، تن ت تن منبع: کتاب کیمیای ادب

    مهدی 1 سال قبل
    -1

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید