توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    صدف ها در کدام نقاط دریا زندگی می کنند

    1 بازدید

    صدف ها در کدام نقاط دریا زندگی می کنند را از سایت پست روزانه دریافت کنید.

    صدف

    صدف دریایی

    موضوع : صدف دریایی 

    صدف ها از خانواده Cypraedae هستند.

    صدف یکی از فرآورده های حاصله از بعضی از موجودات دریایی است که از نظر کلسیم بسیار غنی بوده و همچنین منبع خوبی از لحاظ منگنز می باشد و از این رو برای تغذیه جوجه ها و   مرغ ها ی تخمگذار کاربرد فراوان دارد سواحل شمالی و جنوبی ایران تأمین کننده ی اصلی این فرآورده به مقدار فراوان می باشد.

    انواع صدف دریایی 

     

    صَدَف یا صدف دریایی نام عامی است که به پوسته سخت کلیه جانوران نرم‌تنی که دارای پوشش خارجی هستند اطلاق می‌شود.

    صَدَف یا صدف دریایی نام عامی است که به پوسته سخت کلیه جانوران نرم‌تنی که دارای پوشش خارجی هستند اطلاق می‌شود، از قبیل دوکفه‌ای‌ها و شکم‌پایان.برخی از انواع صدف ، خوراکی هستند . همانند سایر غذاهای دریایی میگو سرشار از کلسیم ، ید ، و پروتئین است .

     از قبیل دوکفه‌ای‌ها و شکم‌پایان.برخی از انواع صدف، خوراکی هستند .نَرم‌تَنان شاخه ی بزرگی از جانوران هستند.در این شاخه رده‌های جانوری شکم‌پایان، دوکفه‌ای‌ها، سرپایان، ناوپایان، گهواره‌های دریایی (کیتون‌ها، نام پیشین: آمفی‌نورا: Amphineura) و غیره قرار دارند.۱۱۲ هزار گونه از نرم‌تنان شناخته شده‌است. همه نرم‌تنان به جز شمار کمی در آب زندگی می‌کنند. بدن بیشتر نرم‌تنان را صدف آهکی از بیرون می‌پوشاند .

     هر چه صدف بزرگ‌تر و سنگین‌تر باشد حرکت جانور کندتر است.شکم‌پایان (Gastropoda) یکی از رده‌های جانوری هستند. این رده پس از حشرات از نظر تنوع بزرگ‌ترین رده ی جانوری است.حلزون‌ها و خاره‌چسب‌ها نیز جزئی از شکم‌پایان هستند.جانوران این رده در صورت داشتن پوسته، پوسته‌ای معمولاً پیچ‌خورده دارند. در اثر پیچ‌خوردگی، بدن آن‌ها تقارن خود را از دست داده‌است. بعضی تک‌جنسی یا هرمافرودیت هستند.

          

    صدف های خوراکی

    این نوع صدف ها از شاخه نرم تنان Mollusca و نام علمیPinctata fucata می باشند.صدف خوراکی روی تخته سنگ ها و در کناره های ساحل بعضی از مناطق خلیج فارس زندگی می کند.این مناطق عبارتند از نواحی جزیره هرمز بندر لنگه (معروف به ساحل صدف)....

    صدف های مروارید ساز و اهمیت مروارید آن:

    مهمترین نرمتنان مروارید ساز خلیج فارس صدف های نامبرده در زیر هستند:

    1-صدف بمبئی(زنی)-Pteria macroptera

    2-صدف لب سیاه(محار کبیر)-Pinctada margarifera v.persica

    3-صدف بندر لنگه(صدف سیلان محار صفیر و بلبیل)-Pinctada imbrictada

    خصوصات کلی

    موجودات بدون استخوان نرمتنان دریایی نامیده می شوند که خود انواع مختلفی را شامل         می شوند(صدف خوراکی، حلزون، برخی ماهی ها و هشت پا). صدف های خوراکی ازبخش های ماهیچه ای و حلزونی تشکیل شده است. صدف ها یا رده دوکفه ایها فاقد سر و دندان های رادولا هستند و آنها نرم تنانی با تقارن دو جانبی بوده که اکثرا در آبهای شور ساکن می باشند و تنها یک پنجم از تمامی انواع آن در آبهای شیرین زندگی می کنند.

    ارزش های غذایی

    چربی و اسید های چرب: در صدف های خوراکی هیچ اسید چرب ترانسی وجود ندارد و دارای میزان زیادی امگا 3 و امگا 6 می باشد. که امگا 3 با بیماری های قلبی و عروقی، سرطان و ورم مفاصل ارتباط دارد.

    ویتامین ها: یک صدف خوراکی خام حاوی گروهی از ویتامین های ضروری بدن نظیر ویتامین A،B1،B2،B3،B6،B12(حدودا 133%)، C و D می باشد. سایر ویتامین های موجود در صدف خوراکی شامل فولات و پانتوتنیک اسید می باشد.

    مواد معدنی: صدف های خوراکی خام سرشار از مواد معدنی نظیر کلسیم، آهن، منیزیم، پتاسیم، فسفر، مسف منگنز و سلنیوم می باشد.

    کالری: با مصرف صدف های خوراکی میزان کالری کمی وارد بدن می شود که این میزان در حدود 708 کیلوژول می باشد.

    کربوهیدرات و پروتئین: صدف خوراکی در حدود 7/4 گرم پروتئین دارند.میزان کربوهیدرات آن 7/9 گرم است.

    دوکفه ایها

       دوکفه ایها رده ای از نرمتنان هستند که دارای غشاء دوکفه ای با تقارن دو طرفی می باشند. شکل (4-2) سطح متعارف و رخساره های داخلی یک دوکفه ای فرضی را نشان می دهد. صدف دوکفه ای به کفه راست و چپ تقسیم می شود و این دوکفه به وسیله یک رباط (Iigament) به یکدیگر متصل شده اند. در بخش پشتی صدف، لولا (hinge) قرار گرفته که برای باز کردن و بستن کفه ها توسط ماهیچه ها به کار می رود. لولا در دوکفه ایها از یک قشر بیرونی سخت (لایه لاملار) و یک لایه داخلی کاملاً الاستیکی به نام رزیلیوم یا لایه رشته ای ساخته شده است.

       حاشیه پشتی صدف در دوکفه ایها ضخیمتر است و دارای زائده هایی است که به آنها دندان  می گویند و مانع از لغزندگی کفه ها روی یکدیگر می شوند. این دندان ها در قالب 3 گروه ردیفی (Serial teeth)، اصلی (Cardinal teeth) و جانبی (Lateral teegh) هستند. در مقابل دندان هر کفه شیاری در کفه مقابل قرار دارد. دندان ها و شیارها مشترکاً قفل دندانی را به وجود می آورند و دندان ها و شیارها روی سطح لولا (Hinge plate) قرار می گیرند (شکل 4-2).

       سطح صدف به وسیله برآمدگی ها و فرورفتگی های خطوط رشد به صورت های مختلفی تزئین یافته اند. خطوط رشد و تزئینات صدف ممکن است مشترکاً ساختمان شبکه ای را به وجود آورند. این تزئینات به صورت های : شیار یا برآمدگی شعاعی (Radial rib or groove)، آرایش متحدالمرکز (Concentric ornament) ،آرایش مورب (Oblique ornament) و ... ظاهر می شوند. برآمدگی های سطح صدف ممکن است به صورت تیغه ایی (Spines) نیز ظاهر گردند (شکل 4-2).

      

       گروه های فرعی

       سه گروه فرعی دیگر صدف ها در مقایسه با گاستروپودها و دوکفه ایها دارای گونه ها و تنوع شکلی محدودتری هستند.

       - صدف های عاج شکل : صدف های عاج شکل از نظر شکل شبیه یکدیگرند. این صدف ها شامل لوله ای خالی با دهان گشاد در یک سر و دهان تنگ و باریک در سر دیگر هستند. همچنین برخی مواقع همراه با یک سوراخ گیره یا توپی (plug) شیاردار در یک سر هستند (شکل 5-2).

       - صدف های کیتون : یک صدف کیتون دارای هشت قطعه یا کفه مفصلی شده هستند که این کفه های مفصل دار در داخل یک حلقه گوشتی (Fleshy girdle) قرار گرفته اند. کفه های صدف کیتون ممکن است تزئین شده باشند (شکل 5-2).

       - صدف سفالوپود : فقط خانواده ناتیلوس (Nautilus) از گروه سفالوپودها دارای صدف بیرونی واقعی هستند و دیگر اعضای این گروه دارای صدف درونی می باشند. صدف های این خانواده از نظر شکل و اندازه خیلی مشابه یکدیگر هستند (شکل 5-2).

    شکل (4-2) : ساختمان و اجزاء یک صدف دوکفه ای

    شکل (5-2) : ساختمان و اجزاء گروه های فرعی صدف ها

     

    محیط زندگی صدف ها

       نرمتنان نیز مانند دیگر جانوران می توانند خود را با شرایط مختلف زندگی وفق دهند. از سطح سنگهای واقع در بخش کم عمق آب به طرف اعماق پایینتر تا لجن های کف عمیق ترین نقاط دریا، زیستگاه های مشخص و شناخته شده متعددی برای نرمتنان وجود دارد و هر یک از این مکان ها ویژه گروه خاصی از نرمتنان است. از نظر آب و هوا، آنها در شرایط آب و هوای گرم و خشک و آب و هوای نسبتاً گرم همچنین در آب و هوای سرد به سر می برند.

       پیدایش، تجمع و زندگی صدف ها تحت تاثیر درجه حرارت آب، عمق آب، شوری آب، بستر محیط زیست و مواد غذایی است. همچنین جزر و مد روی ویژگی ها و توزیع نرمتنان که در حاشیه دریا زندگی می کنند، موثر هستند. علاوه بر این تاثیر تابش خورشید در تامین مواد غذایی نرمتنان بسیار با اهمیت است.

       نرمتنان سازگارترین شرایط زندگی را در مناطق گرمسیری می یابند و در این نواحی بیشترین تنوع و جذابترین صدف ها یافت می شوند به طوری که گونه های آب های گرم، دارای صدفی بزرگتر، ضخیم تر و تزئینات بیشتر در مقایسه با صدف های مناطق سردسیر هستند. با کم شدن مقدار نمک دریا از تعداد گونه ها کاسته و در عین حال طول صدف آنها نیز کوچکتر می شود. گونه های آب شیرین دارای صدف کوچک و نازک با تزئینات کم می باشد.

       ریف های مرجانی، نرمتنان زیادی با صدف های رنگین را جذب می نمایند و جایگاه مناسبی برای صدف های رنگارنگ گاستروپودها مانند صدف های مخروطی (Cones)، صدف های خرمهره (Cowkies)، صدف های حلزونی مارپیچ (Volutes) و دوکفه ایها مانند صدف غول پیکر کلم (Giant clam) هستند. در حالی که صدف های اویستر (Oyster) به ریشه گیاه    شاه پسند (Mangrove) می چسبند و نریت ها (Nerites) روی برگ ها می خزند و سریت ها (Ceriths) در میان گل باتلاقی کشیده می شوند.

       بسیاری از صدف هایی که روی بستر سواحل ماسه ای یافت می شوند، خالی هستند زیرا در این محیط نرمتنان زنده بیشتر عمرشان را در داخل ماسه مدفون هستند. در سواحل ماسه ای، دوکفه ایهای مختلف و نیز گاستروپودهای نقبزن (Burrowing) مانند حلزون های ماه   (Moon Snails) پنهان می شوند. در محل خورها (مدخل رودخانه های بزرگ)، گل و ماسه مخلوط شده و محیط غذایی غنی ایجاد می گردد که گاهی اوقات محل اجتماع جالب توجهی برای صدف های دوکفه ای کوکل ها (Cockles) هستند. سواحل سنگی ممکن است شامل قطعات و سنگهای گرد شده و سنگ فرشهای مسطح، سنگهای لبه دار یا پرتگاه ها باشند. گاستروپودهای چسبنده نظیر صدف های حلزونی وینکل (Winkles)، صدف های حلزونی   داگ ولک (Dog Whelks) و صدف های لیم پت (Limpets) در کولاب های سنگی زندگی می کنند. این نرمتنان چسبنده به وسیله زائده های پا به اجسام یا صخره ها چسبیده و به صورت ساکن زیست می نمایند. صدف های گنبدی شکل خانواده لیم پتها به طور شگفت انگیزی در برابر ضربات امواج مقاوم هستند.

       برخی از گاستروپودها گوشت خوارند و برخی دیگر گیاه خوار هستند و حتی تعدادی هم زندگی انگلی دارند. گونه های گاستروپود گوشتخوار از میکروارگانیسم های کوچک، دیاتومه ها، بریوزوا و حتی از باقیمانده جسد جانوران تغذیه می نمایند. تقریباً تمام گاستروپودها متحرک هستند و حرکت آنها به صورت خزیدن، شنا کردن و یا جهیدن صورت می گیرد و برخی نیز به صخره ها چسبیده و ساکن هستند.

       دوکفه ایها عمدتاً از باکتری ها، جلبک های سبز، دیاتومه ها، فلاژلاتا، پروتوزوا تغذیه می کنند. برخی از دوکفه ایها در کف دریا می خزند و برخی دیگر در داخل گل و لای و شن فرومی روند.

    شناسایی، طبقه بندی و تعیین نام صدف ها

       به طوری که عنوان گردید، صدف ها به پنج رده اصلی تقسیم می شوند (شکل 6-2). حدود 80 درصد صدف های زنده متعلق به رده گاستروپودا هستند. دوکفه ایها دومین رده بزرگ صدف های دریایی را تشکیل می دهند و رده های دیگر نظیر صدف های عاج شکل، کیتون و سفالوپودها از لحاظ تعداد و تنوع بسیار محدود می باشند.

    اولین مرحله در تشخیص گونه و نام صدف، قرار دادن آن در یکی از پنج رده اصلی صدف ها است و مرحله دوم گروه بندی جزئی تر رده اصلی به زیر گروه های دیگر بر اساس شکل صدف است.

    گاستروپودها

       در صورتی که صدف های رده گاستروپودها از زاویه یکسان و مشابهای معمولاً از جانب دهانه نگریسته شوند، در این صورت می توانند بر اساس شکل و چهارچوب صدف بدون در نظر گرفتن هر گونه تزئینات روی بدنه آن مانند برآمدگی ها و پیچ و تاب های موجود، گروه بندی شوند.

       برخی گاستروپودها شبیه کلاه (Cap shape) یا گوش (Ear shape) هستند. صدف هایی به شکل فرفره با پیچش رو به بالا (Top shape) و به شکل چوب پنبه کش (Corkscrew shape) از عمده ترین اشکال صدفی موجود هستند. بخش زیادی از صدف های رده گاستروپودها ممکن است به صورت اشکالی نظیر یک گلابی (Pear shape)، دوک (Spindle shape)، خمره (Barred shape) یا گرز (Club shape) باشند (شکل 7-2).

       گروه های اصلی صدف های گاستروپودها بر اساس شکل ظاهری آنها به شرح ذیل می باشد:

       1-صدف کلاهی شکل (Cap shape)

       2-صدف گوشی شکل (Ear shape)

       3-صدف فرفرهای شکل (Top shape)

       4-صدف گلابی شکل (Pear shape)

       5-صدف چوب پنبه کش (Corkscrew shape)

       6-صدف دوکی شکل (Spindle shape)

       7-صدف گرزی شکل (Club shape)

       8-صدف خمرهای شکل (Barrel shape)

       9-صدف تخم مرغی شکل (Egg shape)

       10-صدف نامنظم (Irregular shape)

      

    دو کفه ایها

       دوکفه ایها از نظر شکل در مقایسه با گاستروپودها تنوع کمتری دارند. صدف های دوکفه ای نیز اگر از بالای لولا نگریسته شوند در یکی از گروه های شکلی زیر قرار می گیرند :

       1-صدف دیسکی شکل (Discus shape)

       2-صدف بادبزنی شکل (Fan shape)

       3-صدف مثلثی شکل (Triangular shape)

       4-صدف قایقی شکل (Boat shape)

       5-صدف پارویی شکل (Paddle shape)

       6-صدف قلبی شکل (Heart shape)

       7-صدف نامنظم شکل (Irregular shape)

    رشد و جنس صدف دریایی

       هر یک از میلیون ها صدف خاکی کنار سواحل جهان که امروزه، پشته های صدفی را تشکیل می دهند، از داستان زندگی برخوردارند. تولید مثل نرمتنان از طریق جنسی صورت می گیرد و تخم به صورت انفرادی یا رشته های طویل از مجرای جنسی خارج می شوند. نرمتنان به صورت لارو کوچکی از تخم بیرون می آیند و پس از روزها و ماه ها شنا به اطراف، در کف دریا می نشینند.

       این لارو در طی زمان تغذیه کرده و رشد می نماید و پوشش سختی را به دور خود ترشح     می کند. نرمتنان با استفاده از غشاء خود در محیط های دریایی بیکربنات کلسیم محلول را از آب جذب و در اطراف خود پوسته های آهکی به صورت لایه های نازکی تشکیل می دهند. از تراکم پوسته های آهکی، صدف های آهکی به صورت آراگونیت و یا کلسیت ساخته می شود از این رو ماده اصلی تشکیل دهنده اکثر صدف ها، کربنات کلسیم است. فقط خارجی ترین لایه از ماده ی پروتئینی به نام پری استراکم ساخته می شود که به صورت لایه هایی برای افزایش مقاومت، در سطح پوششی نرمتنان ترشح می گردد.

       جانور به طور پیوسته رشد و تکمیل می گردد و صدف هایی با اشکال بسیار متنوع و عموماً بیضی، دایره ای، لوله ای، مارپیچی تشکیل می دهد. در طی فرآیند تکوین جانور نرمتن، اعضای اختصاصی نیز تشکیل می گردد به عنوان مثال در گاستروپودها، شاخک، چشم، خورطوم و یک پای پهن گوشتی ظاهر می گردد و در دوکفه ایها یک پای گوشتی باریک، آلات تنفسی، سیفون ها و ... تشکیل می گردند. صدف های تازه تشکیل و در حال رشد از نظر رخساره ظاهری اغلب همانند صدف های تکامل یافته ولی با ابعاد کوچکتر هستند.

       یک صدف دوکفه ای از حاشیه و لبه های اطراف کفه رشد می کند و بدون تغییر جهت رشد، بزرگ می شود.

       گاستروپودها در اطراف دهانه انتهایی مشابه لوله ای با یک دهانه باز رشد می کنند. اگر ساختمان لوله ای گاستروپود به طور مستقیم رشد کند در آن صورت صدف به شکل کشیده، دراز و مشکل ساز خواهد بود. از این رو صدف توام با پیچش بدنه آن به دور محور فرضی صدف است، این مراحل رشد در شکل (1-2) برای یک صدف گاستروپود نوع Atlantic triton trampet مشاهده می گردد.

     

    ساختمان و اجزاء صدف دریایی

       تقریباً تمامی اعضای 5 گروه اصلی نرمتنان دارای پوشش صدفی هستند. اکثر صدف های دریایی به یکی از دو گروه اصلی : گاستروپودها (شکمپایان) یا دوکفه ایها تعلق دارند. گاستروپودها صدف های تک جزئی و معمولا مارپیچی شکل هستند در حالی که دوکفه ایها، صدف های دو جزئی بوده و به طور طبیعی در امتداد یک پهلو لولا شده اند. برای تشخیص نوع صدف ها، شناخت بخش های مختلف یک صدف ضروری است.

      گاستروپودها

       اکثر صدف های گاستروپود به صورت لوله هایی هستند که به دور یک محور فرضی می پیچند. پیچ ها یا حلقه ها در طی فرآیند رشد، شکل اولیه شان را از دست نمی دهند بنابراین جانور    نمی تواند به طرف بیرون رشد کند ولی همیشه فضا را به بهترین حالت پر می کند. از اجتماع پیچش های داخلی صدف، محور صدف به وجود می آید که از راس صدف تا قاعده آن ادامه دارد. با هر پیچش صدف در گاستروپود یک حجره ساخته می شود.

     

    در قاعده صدف گاستروپود دهانه قرار گرفته است. بسیاری از صدف های گاستروپود دارای یک منفذ یا کانال کوچک در انتهای بالایی دهان جانور و یک مجرای سیفونی (Siphonal Canal) در انتهای پایینی هستند. شکل دهانه ممکن است مدور، بیضوی، نیم دایره، هلالی شکل، تخم مرغی طویل و شکافی شکل باشد. همچنین لبه ی این دهانه ممکن است صاف یا مضرس باشد. سطح صدف به وسیله چین هایی (برآمدگی و فرورفتگی) مزین می شوند که این برآمدگی ها ممکن است گره مانند (nodules)، قلاب مانند و ... باشد. سطح صدفی بعضی از گاستروپودها دارای تزئینات تیغ مانندی به صورت تیغ های نازک و تیز (Sharp Spins) یا تیغه ای کلفت و پهن (Blunt Spines) هستند. شکل (3-2) همه اجزای ساختمان گاستروپود را در یک صدف فرضی نشان می دهد.

    کاربرد صدف های آهکی

      کاربرد صدف های آهکی در تغذیه طیور

       بر اساس مطالعات جدید علمی در ارتباط با عناصر معدنی مورد نیاز انسان و حیوانات، علاوه بر عناصر کربن، هیدروژن، ازت، اکسیژن و گوگود که عناصر اصلی ترکیبات آلی در بدن محسوب می شوند، حداقل سیزده عنصر معدنی دیگر برای تغذیه ی مطلوب انسان و حیوانات مورد نیاز است. بخشی از این عناصر که نیازمندی های طیور محسوب می گردند در جدول (5-2) ارائه  شده اند و نمایانگر گسترده نیازهای کمی حیوان برای عناصر معدنی مختلف است.

     

    کلسیم و فلسفر عمدتاً برای تشکیل اسکلت بدن مورد نیاز است. بنابراین این عناصر به مقدار زیاد مورد نیاز هستند سدیم، پتاسیم، کلر همراه با فسفر و بیکربنات ها برای حفظ تعادل یکنواختی بدن از جمله فشار اسمزی و PH مطلوب در قسمت های مختلف بدن ضروری است این عناصر نیز به میزان نسبتاًزیادی مورد نیاز می باشند.سایرعناصرمعدنی به عنوان بخشی از ساختمان هورمون ها یا آنزیم ها عمل می کنند.

    موارد مصرف صدف

    صدف دریایی با توجه به دارا بودن درجه بالای خلوص کلسیم و عاری از ناخالصی های مضر در صنایع زیادی از قبیل دام وطیور، آبزیان، حفاری چاه های نفت و صنایع لاستیک سازی، شیشه، سرامیک، رنگ، لوله های پلی اتیلن، داروئی و.... نیازمند به کربنات کلسیم کاربرد دارد.

    آنالیز شیمیایی پوسته صدف دریایی فرآوری شده

     ماده خشک..........................................................۹۸-۱۰۰%

     رطوبت................................................................۲-۰%

     نمک................................................................... ۰%

     کلسیم.................................................................۳۵-۳۹%

     کربنات کلسیم.......................................................۹۹%

      

    منابع:

    http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D8%AF%D9%81

    http://www.ngdir.ir/geoportalinfo/PSubjectInfoDetail.asp?PID=1207&index=9

    http://donyayezireaab.persianblog.ir/page/eleven

    http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D8%AF%D9%81_%D8%AF%D9%88%DA%A9%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C

    http://www.roostanews.ir/?lang=fa&p=content.body&id=5897

    http://kansardaneh.com/%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%AA.%D8%B5%D8%AF%D9%81

    http://www.shadfa.com/tag/%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%B5%D8%AF%D9%81/

    http://qcm-mazand.com/modules/smartsection/item.php?itemid=745

    http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=131191&wPicID=13034

    منبع مطلب : www.sabori14.blogfa.com

    مدیر محترم سایت www.sabori14.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    💕🌧 9 روز قبل
    1

    یه کلام بگین صدفا کجا زندگی می کنن

    مهدی 12 ماه قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید