توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    در کتیبه های دوره اسلامی چه چیزهایی نوشته شده است

    1 بازدید

    در کتیبه های دوره اسلامی چه چیزهایی نوشته شده است را از سایت پست روزانه دریافت کنید.

    کتیبه

    کتیبه

    کتیبه (Inscription) به‌ نوشته‌ای اطلاق می‌شود که بر روی سنگ در حاشیه سردر ساختمان‌ها یا گوشه‌های پارچه‌های خاص، نظیر پرده، سفره و بیرق و یا بر صفحه‌های کتاب نگارش می‌یابد.

    سنگ نوشته‌های تاریخی

    سنگ‌نبشته‌های (کتیبه‌های) یافت شده در مصر و بین‌النهرین و مواردی مانند آن به هزاره چهارم پیش از میلاد برمی‌گردد. این کتیبه‌ها بیشتر فرمان شاهان و فرمانروایان و توصیف وقایع و تاریخ جنگ‌ها بوده‌اند.

    از کتیبه‌های مهم دوران باستان در ایران و نواحی اطراف آن یکی کتیبه آشور بانیپال در ذکر فتح شهر شوش و وقایع پس از آن و دیگر کتیبه‌های دوگانه داریوش هخامنشی در بیستون به زبان‌های پارسی قدیم و عیلامی بابلی است که یکی به کتیبه بزرگ و دیگری به کتیبه کوچک موسوم است.

    از شاهان هخامنشی کتیبه‌های متعددی در تخت‌جمشید، شوش، نقش رستم و همدان برجای مانده است. کتیبه داریوش اول در شوش را فرانسویان کشف کردند. این کتیبه مفصل‌تر از کتیبه بیستون و نقش رستم (از کتیبه‌های دیگر این شاه و شاهان دیگر هخامنشی) است. در نقش رستم، محلی در ۴ کیلومتری تخت‌جمشید، چهار مقبره از شاهان هخامنشی به‌ صورت مغاک‌هایی بر سینه کوهی از سنگ یکپارچه برجای مانده است.

    در این مکان کتبیه‌هایی درباره جنگ‌ها و فتوحات داریوش و خشایارشاه وجود دارد. در همدان نیز کتیبه‌ای از داریوش در کوه الوند به زبان پارسی، عیلامی و آشوری نگارش یافته است. محتوای آن وصف اهورامزدا و کمک‌های او و ذکر وقایع سلطنت داریوش است. کتیبه‌ای از خشایارشاه نیز در همان مکان با وصف اهورامزدا و ذکر سلطنت او وجود دارد. کتیبه دیگر از اردشیر دوم بر پایه ستونی به سه زبان مذکور است که هم‌اکنون در موزه بریتانیا قرار دارد. مضمون این کتیبه وصف اجداد اردشیر دوم و تالاری است که او بنا نهاده است.

    کتیبه و کتیبه‌نگاری در اسلام

    کتیبه‌نگاری در بناهای یادبود، مقبره‌ها، مساجد، مدارس علمیه، بقعه‌ها، عمارات باشکوه، ستون‌ها و جاهای مناسب دیگر بکار می‌رفته است و به این ترتیب در این مکان‌ها آثار ارزشمندی از هنر خوشنویسی و کتیبه‌نگاری به اشکال عمودی یا افقی خلق شده و به یادگار مانده است. تجزیه و تحلیل این آثار از منظرهای گوناگونِ هنری و موضوعی می‌تواند دریچه‌هایی فراسوی تاریخ، تمدن و فرهنگ اسلامی بر دیدگان پژوهندگان معاصر بگشاید.

    دو عامل مهم موجب رشد و ترقی خوشنویسی زیر سایه اسلام شد. یکی این که چون مسلمانان معتقد بودند آیات قرآن از نظر ظاهر و باطن، الهی و معجزه است پس به کتابت آیات در درون و بیرون بناهای اسلامی همت گماردند. دیگر آن که نگارش نسخ خطی عربی و فارسی ـ با تحول در سبک نگارش اشکال و اعجام آنها در سیر ایام ـ باعث شد که خوشنویسی این زبان‌ها جزء لاینفک هنرهای تزیینی آنان شود.

    انواع مختلف خطوط شامل کوفی، نسخ، ثلث، طغری، ریحان، محقق، نستعلیق و جز آن در کتیبه‌نگاری‌های اسلامی از صدر اسلام تاکنون مورد استفاده قرار گرفته‌اند. از میان خطوط یاد شده، خط ثلث به سبب دور و تموج آن و نیز به جهت حرکات نرم قلم، درشتی و برجستگی حروف و قابلیت تزیین و ایجاد نقش و نگار در کتیبه‌نویسی بیشتر مورد استفاده قرار گرفته است. مضمون کتیبه‌ها در بناهای ایران شامل آیات قرآن، احادیث نبوی، شعر، ماده تاریخ، تاریخ بناها یا نام بنیان‌گذارانشان و مواردی جز آن است.

    برخی آثار به‌جای مانده کتیبه‌ها عبارتند از: مناره جَره قورغان در ازبکستان؛ مقبره خواجه احمد یسوی در ترکستان (هر دو به خط کوفی ساده)؛ مناره مسجد محمد (سنیق قلعه) در باکو، مقبره یوسف ابن قصیر در نخجوان، سردر مدرسه الغ بیک در بخارا (به خط کوفی معقلی)؛ سردر مقبره بیان قلی‌خان در بخارا، مقبره حکیم ترمذی در ترمذ، سردر مقبره شیرین‌بیگ‌آغا در سمرقند، مجموعه قصر شروانشاهان در باکو و مناره مسجد جامع همین شهر (به خط ثلث). تاریخ پیدایش همه موارد بین قرن دوازدهم تا پانزدهم میلادی است.

    کتیبه‌نگاری خطوط گوناگون از جمله کوفی و ثلث و نستعلیق در بناها و مساجد ایران از زمان تیموریان و صفویان در اصفهان و خراسان و نقاط دیگر رونق داشته است. امروزه هم طراحی این خطوط بین کاشیکاران و خطاطان متداول است.

    از مشهورترین کتیبه‌نگاران ایرانی و سایر کشورهای اسلامی در سده‌های گذشته می‌توان از ارغون بن عبدالله کاملی (قرن ۸ق.) نام برد. از آثار او کتیبه دو مدرسه در بغداد است که به‌ قلم ریحان نوشته شده‌اند. دیگری مبارک شاه بن قطب تبریزی (قرن ۷ق.) است. احمد بن سهروردی (قرن ۸ق.) نیز کتیبه‌هایی به‌ قلم ثلث در بغداد نگاشته است. عبدالله صیرفی (قرن ۸ق.) کتیبه عمارت استاد و شاگرد را در تبریز تحریر کرده است.

    بایسنغر میرزا (۷۹۹-۸۳۷ق.)، نیز کتیبه پیش‌طاق مسجد گوهرشاد در مشهد را به‌ قلم ثلث نگاشته است. دیگر کمال‌الدین حسین حافظ هروی (قرن ۱۰ق.) است که کتیبه سه دانگ ثلث در مسجد جامع اصفهان کار اوست. علی‌رضا عباسی تبریزی (متوفی ۱۰۳۸ق.)، کتیبه‌های سردر عالی‌قاپوی قزوین، سردر ورودی مسجد شاه اصفهان، دو کتیبه در ایوان‌های عباسی ضلع غربی و شرقی صحن کهنه آستانه رضوی، کتیبه گلوی گنبد خواجه ربیع و آثاری دیگر را با قلم‌های ثلث و نستعلیق ممتاز نگاشته است.

    از کتیبه‌نویسان معاصر ایرانی و سایر کشورهای اسلامی می‌توان از عبدالحمید ملک‌الکلامی (امیرالکتاب) نام برد. از آثار وی یکی کتیبه آرامگاه حافظ شیرازی و دیگری کتیبه حجاری شده موزه ایران باستان به خط ثلث است.

    احمد زنجانی معصومی کتیبه آرامگاه ابوعلی سینا در همدان، کتیبه مسجد آینه قم، خطوط ضریح مطهر امام رضا علیه السلام و خطوط ضریح حضرت رقیه سلام الله علیها در سوریه را به خط ثلث نوشته است.

    از حبیب‌الله فضائلی کتیبه‌های ضریح عسکریین علیهم السلام در سامرا، ضریح حضرت ابوالفضل علیه السلام و درهای حرم حضرت امام حسین علیه السلام و حرم کاظمین در عراق، کتیبه‌های در و رواق گلوی گنبد حضرت زینب و بسیاری کتیبه‌های بناها و مساجد در شهرهای مختلف ایران بر جای مانده است.

    عمادالکتاب سیفی از استادان به‌نام قلم ثلث، شکسته و نستعلیق بود. وی آثاری ارزشمند از خود به‌یادگار گذاشته است که از آن جمله‌اند: کتیبه سردر جدید مدرسه سپهسالار و لوحه‌ای بر آرامگاه فردوسی در طوس.

    از کتیبه‌نویسان غیرایرانی می‌توان به سیدابراهیم اهل مصر، محمد صبری هلالی اهل عراق، هاشم محمد خطاط اهل عراق و حامد الآمدی اهل ترکیه را نام برد.

    در بناهای مهم، پل‌ها، سدها و غیره، کتیبه‌ها و سنگ‌های یادبود حک و به هنگام افتتاح، از آنها پرده‌برداری می‌شود. بدین‌ترتیب سنت کهن کتیبه‌نگاری با رویکردی تازه به قوت خود باقی است.

    کتیبه در کتاب‌ آرایی

    در هنر نسخه‌آرایی، کتیبه شکل مستطیل‌گونه‌ای است که گاهی در دو سوی آن نیم‌دایره‌ها و ربع دوایر کوچک کشیده باشند. مذهّبان کتیبه را بر سر سوره‌های قرآن و سرفصل‌های کتاب‌ها و جلدسازان در چهار طرف حواشی جلد نزدیک به لبه‌ها رسم کرده و می‌کنند. این‌گونه کتیبه‌ها گاهی مستطیلی مذهب و مرصع است و گاهی مستطیلی که دو سوی آن یا اطراف همه اضلاع آن به‌ صورت مدور و نیم‌دایره طراحی شده‌اند. نوع اخیر را "کتیبه قلمدانی" می‌گویند. کتیبه‌های بسیار ظریف و باریک مذهب مرصع آغاز سرفصل‌ها را "کتیبه بازوبندی" می‌نامند.

    در نسخه‌آرایی عموماً کتیبه را در قسمت پایین "سرلوح" ترسیم می‌کنند، به‌ صورتی که قسمت‌های پایین سرلوح با بخش فوقانی کتیبه به‌ یکدیگر متصل می‌شود. شکل مرکب از کتیبه و سرلوح را اصطلاحاً "سرلوح کتیبه‌دار" می‌نامند. در متن این‌گونه کتیبه‌ها با انواع خطوط متداول به‌ صورت عناوین و سرفصل‌ها می‌نویسند و در تحریر آنها از رنگ‌های طلایی، شنگرف، سفیدآب و غیره استفاده می‌کنند. هر کدام از این کتیبه‌ها با تلفیق هنرهای دیگر از جمله تذهیب، تشعیر، ترصیع، سرلوح، خوشنویسی و جز آن تزیین می‌شود.

    منابع

    منبع مطلب : wiki.ahlolbait.com

    مدیر محترم سایت wiki.ahlolbait.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    سوالات متن درس یازده اجتماعی ششم ابتدایی ( اصفهان ، نصف جهان )

    . اوج شکوفایی شهر اصفهان مربوط به کدام دوره است ؟دوره ی صفویه

    8 . چرا اصفهان به نصف جهان معروف شد ؟چون در دوره ی صفویه ، تعداد زیادی از صنعتگران ، معماران ، هنرمندان و دانشمندان به اصفهان آمدند و چنان آثار با شکوه و زیبایی به وجود آوردند که این شهر به نصف جهان معروف شد .

    9 . تعدادی از آثار تاریخی و دیدنی اصفهان را نام ببرید .

    10 . بناهای تاریخی اطراف میدان نقش جهان را نام ببرید .

    11 . مسجد شیخ لطف الله به فرمان چه کسی و چرا ساخته شد ؟به فرمان شاه عباس ساخته شد تا شیخ لطف الله که عالم بزرگی بود ، در آن نماز جماعت برگزار کند و به تربیت و تدریس شاگردان بپردازد .

    12 . ساخت مسجد شیخ لطف الله چه قدر طول کشید ؟

    13 . یکی از نشانه های معماری اسلامی چیست ؟گنبد

    14 . کدام یک از آثار تاریخی اصفهان دارای چهار ایوان در چهار جهت جغرافیایی است ؟

    15 . نام دیگر مسجد امام چیست ؟

    16 . مناره های مسجد امام چه ویژگی هایی دارد ؟هر یک از مناره های مسجد بیش از 40 متر ارتفاع دارند . داخل این مناره ها یا گلدسته ها پلکان مارپیچ وجود دارد که از آن بالا می رفتند تا اذان بگویند یا خبررسانی کنند .

    17 . چه شد که از سنگ مرمر در ساخت مسجد امام استفاده کردند ؟مشهور است همزمان با ساخته شدن مسجد امام ، معادن سنگ مرمر اطراف این شهر کشف شده است و از این سنگ ها در بنای مسجد استفاده کردند .

    18 . کتیبه چیست ؟نوشته هایی روی سنگ ، کاشی و نظایر آن ها

    19 . در دوره ی اسلامی در کتیبه ها چه چیزهایی می نوشتند ؟آیات قرآن ، دعا و نام امامان بزرگوار

    20 . در مساجد کتیبه ها روی چه چیزهایی دیده می شود ؟روی گنبد ، محراب و مناره ها

    21 . برخی از کتیبه های مسجد امام به قلم کدام خطاط نوشته شده است ؟

    22 . سقف ایوان ها چگونه تزیین شده است ؟با گچ بری های زیبا

    23 . کاخ عالی قاپو چند طبقه و چند اتاق دارد ؟

    24 . شاه عباس در کاخ عالی قاپو به چه کارهایی می پرداخت ؟

    25 . از ایوان کاخ عالی قاپو چه استفاده ای می شد ؟

    26 . داخل تالارها و اتاق های کاخ عالی قاپو چگونه تزیین شده بود و کار چه کسی بود ؟با نقاشی های مینیاتوری زیبایی که کار استاد رضا عباسی بود .

    27 . مهم ترین تفاوت مسجد امام و مسجد شیخ لطف الله در چیست ؟مسجد امام مناره ( گلدسته ) دارد ، اما مسجد شیخ لطف الله مناره ندارد .

    منبع مطلب : kelase17.blogfa.com

    مدیر محترم سایت kelase17.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    مطالعات اجتماعی : درس 11 اصفهان ، نصف جهان (ششم ابتدایی) Sixth Grade

    درس 11                               اصفهان ، نصف جهان

    1- شهر اصفهان در چه موقعیت جغرافیایی قرار دارد ؟

    در کوهپایه های زاگرس قرار دارد و رود زاینده رود از وسط آن عبور می کند.

    2- بعد از دو شهر تهران و مشهد پرجمعیت ترین شهر ایران کدام شهر است ؟ چه قدر جمعیت دارد ؟

    اصفهان ؛ جمعیت آن حدود 2 میلیون نفر است.

    3- نقشه گردشگری به چه نوع نقشه ای گفته می شود ؟

    نقشه ای است که بر روی آن مکان های دیدنی و اثار تاریخی نشان داده می شود.

    4- اوج شکوفایی شهر اصفهان مربوط به چه دوره ای است ؟

    دوره ی صفویّه

    5- چه چیزهایی ثابت می کند شهر اصفهان از گذشته های دور اهمیت داشته است ؟

    آثار به جا مانده ی تاریخی

    6- به چه دلیلی ، اصفهان به نصف جهان معروف شد ؟

    در دوره ی صفویّه به دلیل حمایت شاهان صفوی ف تعداد زیادی از صنعتگران ، معماران ، هنرمندان و دانشمندان به اصفهان آمدند و چنان آثار باشکوه و زیبایی به وجود آوردند که این شهر به نصف جهان معروف شد.

    7- چند اثر تاریخی و دیدنی شهر اصفهان را نام ببرید .

    میدان امام ( نقش جهان ) - مسجد شیخ لطف ا... - مسجد امام ( مسجد جامع عباسی)- کاخ عالی قاپو

    8- بناهای تاریخی اطراف میدان نقش جهان را نام ببرید.

    مسجد شیخ لطف ا... - مسجد امام - کاخ عالی قاپو - بازار قیصریه

    9- مسجد شیخ لطف ا... به فرمان چه کسی و به چه دلیلی ساخته شد ؟

    به فرمان شاه عباس ساخته شد تا شیخ لطف ا... که عالم بزرگی بود در آن نماز جماعت برگزار کند و به ترتیب و تدریس شاگردان بپردازد.

    10- کدام اثر تاریخی اصفهان دارای چهار ایوان در چهار جهت جغرافیایی است ؟

    مسجد امام ( مسجد جامع عبّاسی )

    11- مناره های مسجد امام چه ویزگی هایی دارند ؟

    بیش از 40 متر ارتفاع دارند داخل این مناره یا گلدسته های پلکان های مارپیچ وجود دارد که از آن بالا می رفتند تا اذان بگویند یا خبر رسانی کنند.

    12- همزمان با ساخته شدن مسجد امام چه معادنی در اطراف شهر اصفهان کشف شد ؟

    معادن سنگ مرمر که از آن ها در بنای مسجد استفاده شد.

    13- کتبیه چیست ؟

    نوشته هایی بر روی سنگ کاشی و مانند آن است

    14-کتیبه ها در مسجد امام در چه قسمت هایی دیده می شوند ؟

    بر روی گنبد ، محراب و مناره ها

    15- در کتیبه های دوره ی اسلامی چه چیزهایی نوشته شده است ؟

    آیات قرآن ، دعا و نام امامان بزرگوار را با خطّ خوش نوشته اند.

    16- در سقف مسجد امام از چه هنری استفاده شده است ؟

    گچ بری های تزیینی

    17- شاه عباس در کاخ عالی قاپو به چه کارهایی می پرداخت ؟

    شاه عباس در این مکان به امور کشور می پرداخت و دستورات لازم را صادر می کرد و در تالار های آن از مهمانان پذیرایی می کردند.

    18- از ایوان کاخ عالی قاپو چه استفاده ای می شد ؟

    شاه و درباریان از ایوان این کاخ چوگان بازی ، جشن ها یا رژه های سربازان را در میدان نقش جهان تماشا می کردند.

    19- شهر اصفهان مرکز استان ... اصفهان ... است .

    20 - میدان امام ( نقش جهان ) به فرمان ... شاه عباس صفوی ... در مرکز ... شهر اصفهان ... ساخته شده است . این میدان حدود ... 500 ... متر طول دارد.

    21- ساخت مسجد شیخ لطف ا... حدود ... 18 سال ... طول کشید.

    22- یکی از نشانه های معماری اسلامی ... گنبد ... است.

    23- برخی کتیبه های مسجد امام به قلم ... استاد علیرضا عباسی ...خطّاط مشهور نوشته شده است.

    24- کاخ عالی قاپو در ... شش ... طبقه ساخته شده است و حدود ... پنجاه ... اتاق دارد.

    25- در تالارها و اتاق های کاخ عالی قاپور نقّاشی های مینیاتوری وجود دارد که کار استاد ... رضا عباسی ... می باشد.

    فعالیت (3)                                  صفحه ی 63

    به تصاویر مسجد امام و مسجد شیخ لطف ا... دقت کنید . مهمترین تفاوتی که در این دو مسجد مشاهده می کنید ، چیست ؟

    مسجد شیخ لطف ا... مناره یا گلدسته ندارد ، امّا مسجد امام مناره هایی با بیش از 40 متر ارتفاع دارد.

    فعالیت (4)

    با توجه به مطالبی که در این درس آموختید ، انواع فنون و هنرهایی را که در ساختن بناهای تاریخی اصفهان به کار رفته ، فهرست کنید.

    کاشی کاری ، خطّاطی ، نقّاشی مینیاتور ، گچ بری ، کتیبه نویسی ، معماری ، سنگ کاری

    منبع مطلب : 6shom-iran.blogfa.com

    مدیر محترم سایت 6shom-iran.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    ناشناس 1 سال قبل
    0

    نه عزیز عالیه

    بهار 1 سال قبل
    2

    افتضاهه

    خیلی بد بود 1 سال قبل
    2

    خیلی بد بود

    خیلی بد بود 1 سال قبل
    2

    خیلی بد بود

    ناشناس 1 سال قبل
    0

    سلام

    0
    ♥️ 1 سال قبل

    علیک

    مهدی 2 سال قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید