توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    انواع مضاف و مضاف الیه در فارسی

    1 بازدید

    انواع مضاف و مضاف الیه در فارسی را از سایت پست روزانه دریافت کنید.

    انواع اضافه

    انواع اضافه

    در دستور زبان فارسی دو کلمه که پشت سر هم واقع شوند و با کسره به هم پیوند بخورند و با اضافه کردن علامت "تر" یا "است" ، معنا نداشته باشند یک "ترکیب اضافی" هستند که در ترکیب اضافی کلمه اول "مضاف "و کلمه دوم "مضاف الیه" نامیده می شود. اضافه ها انواع متعددی دارندکه در کتاب درسی با نام تعلقی وغیر تعلقی آمده است اما برای یادگیری بهتر توضیحات زیر کار گشا است. پرکابردترین انواع اضافه عبارت اند از:

    1- اضافه ملکی:

    گاهی مضاف و گاهی هم مضافٌ الیه کالایی قابل خرید و فروش هستند و برعکس ، دیگری انسان است و امکان مالکیّت دارد:

    باغِ حسن (مضافٌ الیه ، "مالک" ِ مضاف است) - صاحب ِ خانه (مضاف ، مالک ِ مضافٌ الیه است)

    2- اضافه اختصاصی (تخصیصی):

    مضاف به مضاف الیه تعلّق دارد و مخصوص مضاف الیه است، اما جنبه ی "مالک و مملوک بودن" ندارد. 80% اضافه های رایج در زبان فارسی از این گروه هستند:

    چشم ِ حسن - دسته یِ صندلی - عقربه یِ ساعت - ساقه یِ گل - زین ِ اسب - درِ اتاق - کشته ی ِ عشق - مرد ِ جنگ - میدان کارزار - اهل ِ قلم ، نویسنده ی کتاب

    3- اضافه بیانی (بیان جنس):

    مضاف ٌالیه جنس سازنده ی مضاف را بیان می کند.به این اضافه اضافه ی جنسی هم می گویند:

    انگشتر طلا - کاسه ی ِ سفال - نگینِ فیروزه

    (اگر به مضافٌ الیه ِ "اضافه ی جنسی" ، پسوند "ی" بیفزاییم، دیگر اضافه نیستند؛ بلکه تبدیل به "ترکیب وصفی دارای صفت بیانی نسبی " می شوند: انگشتر طلایی ، کاسه ی سفالی، نگین فیروزه ای)

    4- اضافه توضیحی:

    مضاف و مضافٌ الیه هردو از یک جنس هستند ؛ ولی مضاف اسم عام و مضافٌ الیه اسم خاصّ نوع خود است :

    دریای ِ خزر - جنگلِ آمازون - کتاب ِ گلستان - رود کارون

    5- اضافه بنوت (فرزندی):

    مضاف یا مضافٌ الیه با یک دیگر رابطه ی "پدر و فرزندی" یا "مادر و فرزندی" یا "جدّ و نوه و نوادگی" دارند:

    پدر علی - مادر ِ کتایون - موسی ِ عمران - رستمِ دستان - حسینِ فاطمه - مهدی ِ زهرا - عیسی ِ مریم - ناصر ِ خسرو - ابوعلی ِ سینا (حسین پسر عبدالله پسر سینا) - جدّ ِ من - نیای ِ سهراب - مادر بزرگ ِ سیمین

    6- اضافه تشبیهی:

    بین مضاف و مضافٌ الیه رابطه ی شباهت وجود دارد. در اغلب کابردهای ِ این نوع اضافه، جای دو کلمه عوض می شود :

    لب ِ لعل= لعل ِ لب -   گیسوی ِ کمند = کمند ِ گیسو - ابروی کمان = کمان ابرو

    7- اضافه استعاری:

    هرگاه مضاف از کلمه ی دیگری گرفته شده و به مضافٌ الیه نسبت داده می شود و در معنای اصلی خودش نیست، بلکه مفهوم مجازی داردو نوعی رابطه ی شباهت بدون ذکر مشبه به در آن وچود دارد . در اضافه ی استعاری، مضافٌ الیه اصل است:

    دست ِ روزگار (مجازاً: قدرت روزگار) - چنگال ِ مرگ: (مجازاً : کشنده بودن یا خونخوار بودن ِ مرگ) - خنده ی گل (مجازاً: شکفتن زیبای گل) - گریه ی ابر (مجازاً: بارش ِ باران از ابر)

    8- اضافه اقترانی:

    هرگاه رابطه ی بین مضاف و مضافٌ الیه همراهی یا بیان علّت و چگونگی انجام کار یا پذیرفتن حالتی باشد، این اضافه پدید می آید. در هر اضافه ی اقترانی ، همزمان چهار ویژگی زیر دیده می شودوکار اصلی با مضاف است.

    الف) مضاف جزئی از فعل جمله هست که جنبه ی کنایه ای دارد

    ب) مضافٌ الیه یکی از خصوصیات یا اعمال بد و خوب انسان است

    ج) "کسره ی نقش نمای اضافه" در معنای "همراه با"، "به قصد" و "از رویِ" می آید

    د) می توان مضافِ الیه را از مضاف جدا کرد و حالت قیدی (قید چگونگی، حالت یا علّت) به آن داد

    مثال: دست انابت به درگاه خدا بلند کرد : دست بلند کردن: مشغول دعا شدن، انابت: توبه کردن از "اعمال مثبت" است ، "نقش نمای اضافه در این جا به معنی قصد ِ یا از رویِ بهکار رفته ، می تون گفت: "به خاطر توبه" دستش را بلند کرد

                                                                             قید چگونگی یا علّت                                                                        

    یادآوری : گاهی اضافه ها از نظر نوع با هم تداخل پیدا می کنند؛ بنابراین، حتماً باید در جمله به بررسی یا شناحت آن ها پرداخت. مثلاً چشم ِ نرگس هم می تواند اضافه تشبیهی (چشم همچون گل نرگس)باشد ، هم اضافه ی استعاری(چشم از انسان گرفته شده و به گل نرگس داده شده) ، و هم اضافه ی اختصاصی. (چشم شخصی به نام نرگس

    مثال دیگر: دست ِ امید هم می تواند اضافه ی اختصاصی باشد ( دست شخصی به نام امید)، هم اضافه ی استعاری (دست از انسان گرفته و به امیدواری داده شده است) و هم اضافه ی اقترانی (دست همراه با امید یا امیدوارانه

    منبع مطلب : sani43.blogfa.com

    مدیر محترم سایت sani43.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    مشق فارسی دوره اول متوسطه

    تعریف اضافه اضافه آن است که اسمی را به اسم دیگری نسبت دهیم. نشانه نسبت کسره ای است که میان آن دو می آید. مثال: مداد حسن، خانه ی علی

    اقسام اضافه

    اضافه تخصیصی

    اضافه ملکی

    اضافه تشبیهی

    اضافه استعاری

    اضافه توضیحی

    اضافه بیانی

    اضافه مقارنت

    اضافه بنوت

    اضافه تخصیصی

    در این نوع از اضافه، مضاف به مضاف الیه اختصاص دارد.

        مثال : دراطاق ،گودال آب،زنگ مدرسه

    اضافه ملکی(تملیکی)

    اضافه ملکی: در این نوع از اضافه، میان مضاف و مضاف الیه رابطه مالک وملک بر قرار است .

    مثال : صاحب باغ، کتاب داریوش،

                     خانه ی احمد

    اضافه تشبیهی

    اضافه تشبیهی : در این اضافه میان مضاف و مضاف الیه رابطه شباهت برقرار است.

    مثال : قد سرو، ابروی کمان، لب لعل ،مهد زمین

                     فراش باد،تیر مژگان

    اضافه استعاری

    اضافه استعاری: در این نوع از اضافه، مضاف در غیر از معنی حقیقی خود استعمال شده باشد.

    مثال :       دست روز گا ر،چشم روزگار،

                            روی سخن

    اضافه توضیحی

    توضیحی: در این نوع از اضافه، مضاف اسم عام است و مضاف الیه نام مضاف را بیان می کند.

    مثال : شهر شیراز، روز جمعه،عید نوروز

    اضافه بیانی(جنسی)

    اضافه بیانی :آن است که مضاف الیه جنس مضاف را بیان کند.

    مثال: ظرف مس، تیر آهن،گوشواره ی طلا

    ظرف سفال،لباس پشم

    اضافه مقارنت(اقترانی)

    اضافه مقارنت : در این نوع از اضافه، میان مضاف و مضاف الیه معنی مقارنت و همراهی است.

    مثال: پای ارادت،دیده ی احترام،چشم ادب

    اضافه بنوت

    اضافه بنوت: در آن ، اسم فرزند بر پدر یا مادر افزوده می شود.

    مثال :سام نریمان، رستم زال،مسعود سعد

    فکّ اضافه:

    وقتی کسره ی اضافه از بین مضاف ومضاف الیه حذف شودآن را فکّ اضافه می نامند،در این حالت مضاف ومضاف الیه درحکم یک کلمه ی مرکب است.
    مانند:
     پدر زن،صاحبدل،چادرنماز،سرلشکر

    اضافه ی توصیفی:

    اضافه ی موصوف است به صفت (همان موصوف وصفت) مانند:پدرمهربان،دیوار بلند، شمشیر تیز،مردشجاع

    اضافه ی تأکیدی را نیز برخی به اقسام اضافه ها افزوده اند مانند:
     مست مست ، بزرگ بزرگ

    تفاوت اضافه توصیفی با سایر اضافه ها

    صفت از موصوف جا شدنی نیست وجزئی از آن است.در صورتی که مضاف الیه جزء مضاف نیست واز اسم جدایی است.در مثال :

    پدر مهربان،مهربانی جدا از پدر نیست ولی پدر علی ،پدر غیر از علی وجدا می باشد.

    با افزودن فعل ربطیبه آخر اضافه توصیفی ،جمله ی اسمیه ساخته می شودولی در سایر اضافات جمله ی اسمیه درست نمی شود:

                         پدر مهربان ← پدر مهربان است

    رای فک اضافه آن است که بین مضاف ومضاف الیه می آید و جای آن را تغییرمی دهد.»در نتیجه اگر جمله دارای« رای» فکّ اضافه معنی شود رای فکّ اضافه حذف شده جای مضاف ومضاف الیه نیز عوض می شود.

    منبع مطلب : g-a-nahavand.blog.ir

    مدیر محترم سایت g-a-nahavand.blog.ir لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    ناشناس 1 ماه قبل
    0

    عالیه ولی اگر چندتا مثال های بهتر میزدید بهتر بود

    پتخ 4 ماه قبل
    0

    تکالیف ریاضی

    پتخ 4 ماه قبل
    0

    خخاهن

    ستایش 6 ماه قبل
    3

    تموم شد!

    خیلی تاثیر گذار بود

    ما با مثال خواستیم نه اینجوری😶

    ایشششش

    بدترین سایت هستین

    حمیدرضا 7 ماه قبل
    -2

    عالی

    ناشناس 9 ماه قبل
    -1

    میشه چند تا مثال ازش بگید

    روژین 1 سال قبل
    1

    میشه ۱۰ نمونه مضاف و مضاف الیه بزارید

    مهدی 2 سال قبل
    2

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید