توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    ابزار گردآوری اطلاعات تفکر هفتم

    1 بازدید

    ابزار گردآوری اطلاعات تفکر هفتم را از سایت پست روزانه دریافت کنید.

    فصل هفتم : روشهای گردآوری اطلاعات

    گرد آوری اطلاعات مورد نیاز تحقیق یکی از مراحل اساسی آن است.مرحله گردآوری اطلاعات آغاز فرایندی است که طی آن محقق یافته های میدانی و کتابخانه ای را گردآوری می کند و به روش استقرائی به فشرده سازی آنها از طریق طبقه بندی و سپس تجزیه و تحلیل می پردازد و فرضیه های تدوین شده خود را مورد ارزیابی قرار می دهد و در نهایت حکم صادر می کند و پاسخ مساله تحقیق را به اتکای آنها می یابد

    در گردآوری اطلاعات محقق باید به دو اصل اساسی توجه نماید :

    الف ) اصل صحت :محقق باید از درستی و صحت اطلاعات و داده های خود اطمینان حاصل نماید.

    ب ) اصل دقت :اطلاعات و داده های آماری که از منابع میدانی و کتابخانه ای گردآوری و در ابزارهای مربوط به آنها درج میشود در مراحل مختلف فرایند تحقیق مورد جابجایی،کاربردی،ارتباط و... قرار می گیرد ؛ محقق باید در هر مرحله شخصا یا به وسیله افراد مطمئن دیگر به بازنگری آنها بپردازد.

    روشهای گردآوری اطلاعات را به طور کلی به طبقه می توان تقسیم کرد :

    -روشهای کتابخانه ای بسته به نوع سند و موضوع تحقیق ممکن است با استفاده از فیش یا جدول یا نقشه و کروکی یا فرم های شبه پرسشنامه یا ترکیبی از همه آنها انجام پذیرد.

    -روشهای میدانی که از شهرت بیشتری برخوردارند عبارتند از : روش پرسشنامه ای ، روش مصاحبه،روش مشاهده ، روش آزمون و روشهای صوتی و تصویری.

    روشهای کتابخانه ای

    در تحقیقاتی که ماهیت کتابخانه ای دارند تقریبا تمام تلاش محقق در کتابخانه ها صورت می پذیرد. حتی در تالیفات و تصنیفات نیز از این روش استفاده می شود .

    گام اول در مهارت تحقیق کتابخانه ای آشنایی با نحوه استفاده از کتابخانه است برای اینکار محقق باید از روشهای کتابداری نحوه استفاده از برگه دان و ثبت مشخصات کتاب ، نحوه جستجوی کتاب در کتابخانه و رایانه و ... اطلاع حاصل نماید.

    نظام ها و سیستمهای طبقه بندی کتابخانه ها پیچیده است .در حال حاضر سیستم های غالب در روشهای کتابداری سیستم دیویی و سیستم کنگره است.

    -نکته دوم شیوه جستجوی کتاب یا منبع مورد نیاز در کتابخانه است .برای این کار معمولا کتابخانه ها ، برگه دان ها یا کارت های ویژه ای در اختیار دارند که به سه شکل تنظیم شده است :بر اساس عنوان کتاب ، بر اساس موضوع ، بر اساس نام مولف

    -نکته سوم اینکه هر کتابخانه آیین نامه و مقررات خاصی دارد و محقق باید با مفاد این آیین نامه آشنا شود

    نکته چهارم اینکه کتابخانه ها و کتابداران معمولا هدفهای خاص کتابداری را بیشتر تعقیب می کنند و کمتر حاضرند به افراد غیر عضو خدمات کتابداری ارائه نمایند

    -نکته پنجم اینکه کتابخانه ها علاوه بر تامین کتاب ،سرویس ها و خدمات جانبی نیز ارائه می دهندو محققان می توانند از آنها بهره برداری کنند .

    -نکته ششم اینکه کتابداران ماموریت راهنمایی متقاضیان و نیز تامین خدمات را دارند و محقق می تواند از راهنمایی آنها بهره مند شود

    -نکته هفتم اینکه محقق ملزم به رعایت آداب و ضوابط حاکم بر کتابخانه است . رعایت سکوت،آرامش،عدم جابجایی کتابها ، و.... برای محقق امری ضروری است .

    نکته هشتم اینکه در کتابخانه ها به طور کلی دو دسته منبع وجود دارد :اول ،منابعی که به امانت داده میشود .دوم ، منابعی که به امانت داده نمی شود مثل فرهنگها ،کتابهای مرجع ، اطلس ها ، مجلات ، و ...

    نکته نهم اینکه کتابخانه ها از حیث دسترسی به منابع به سه گروه تقسیم می شوند :

    گروه اول کتابخانه های باز که در آنها محقق میتواند آزادانه بین قفسه ها رفت آمد کند .

    گروه دوم کتابخانه های بسته که درآنها محقق امکان دسترسی به منابع رابه طور مستقیم ندارد

    گروه سوم کتابخانه های نیمه باز که بخشی از آن مستقیما در دسترس محقق وبخشی دیگر از آن در اختیار کتابدار است

    انواع سند

    اسناد عمده در مطالعات کتابخانهای عبارتند از:

    -کتاب                                  -مقاله ها و مجله ها

    -میکروفیلم و میکرو فیش            -سایتها

    -دیسک های رایانه ای                -اسناد اصل

    -اسناد دولتی                           -نشریه های رسمی دولتی

    -اسناد شخصی و خصوصی         -مطبوعات

    -آمار نامه ها                          -اسناد صوتی و تصویری

    ابزارهای گردآوری اطلاعات در روش کتابخانه ای

    این ابزارها بسته به نوع سند و هدف محقق از گرد آوری اطلاعات و نوع آن متفاوت است.عمده ترین ابزاری که در تحقیق کتابخانه ای برای جمع آوری اطلاعات از آن استفاده

    می شود عبارتند از :

    -فیش

    -جدول

    -فرم

    -پرسشنامه استخراج اطلاعات

    -نقشه و کروکی

    روش های میدانی

    روشهای میدانی به روشهای اطلاق می شود که محقق برای گرد آوری اطلاعات ناگزیر است به محیط بیرون برود و با مراجعه به افراد یا محیط ،و نیز برقراری ارتباط مستقیم با واحد تحلیل بیرون یعنی افراد اطلاعات مورد نظر خود را گردآوری کند.

    روشهای متداول و معروف گرد آوری اطلاعات میدانی عبارتند از :

    پرسشنامه ای ، مصاحبه ای ، مشاهده ای ، آزمون ، تصویربرداری ، ترکیبی

    پرسشنامه ای

    در روش پرسشنامه ای عوامل و عناصر زیر وجود دارند :

    -ابزار گرد آوری اطلاعات یا پرسشنامه     1- سوالات باز 2- سوالات بسته

    -عوامل اجرای پرسشنامه

    -برنامه ریزی و مدیریت اجرای پرسشنامه    

    -پاسخگویان      

    برنامه ریزی و اجرای پرسشنامه

    پس از آنکه پرسشنامه آماده شد، محقق باید برای اجرای آن تدابیر اجرایی لازم را اتخاذ کند . برنامه ریزی اجرایی شامل اقدامات گوناگونی است که عبارتند از :

    نمونه گیری، انتخاب و تعیین پرسشگران، طراحی سازمان اجرایی پرسشگری، آموزش پرسشگران، تعیین مدیران و کادرهای اداری سطوح پایینتر و آموزش آنها، اتخاذ دیگر تدابیر لازم برای اجرای پرسشنامه و درنهایت شروع پرسشگری و اتمام آن.

    الف) روش اجرای پرسشنامه    

    تکمیل پرسشنامه بوسیله پرسشگر

    تکمیل پرسشنامه بوسیله پاسخگو

    تکمیل پرسشنامه ازطریق ارتباط تلفنی

    ارسال پرسشنامه باپست و یا پست الکترونیکی

    ب) پیش بینی مرجع و مرکز هدایت کننده و ناظر

    ج) پیش بینی نحوه ورود به میدان و محیط پرسشگری

    د) پیش بینی اقدامات بعد از مرحله پرسشگری

    منبع مطلب : reference.blogfa.com

    مدیر محترم سایت reference.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    ابزارهای مهم جمع آوری اطلاعات چیست؟ ابزار گردآوری اطلاعات و پژوهش

    ابزارهای مهم جمع آوری اطلاعات چیست؟ ابزار گردآوری اطلاعات و پژوهش

    تعاریف مربوط به روش ها و ابزارهای گردآوری اطلاعات

    روش چیست؟

    روش عبارت از است مجموعه شیوه‌ها و تدابیری که برای شناخت حقیقت و برکناری از خطا به‌کار می‌رود. روش مسیری است که از یک مبدا تا مقصد طی می شود. در این مسیر برای رسیدن به مقصد، از ابزار ها استفاده می کنیم. به‌طور دقیق‌تر روش به سه چیز اطلاق می‌شود:

    –  مجموعه راه‌هایی که انسان را به کشف مجهولات و حل مشکلات هدایت می‌کند.

    –  مجموعه قواعدی که هنگام بررسی و پژوهش واقعیات باید به‌کار رود تا انسان از خطا مصون مانده و به حقیقت برسد.

    –  مجموعه ابزار یا وسایل و یا تکنیک‌هایی که انسان را در طی این مسیر از مجهولات به ‌سمت معلومات یاری می‌کند.

    با توجه به تعریفی که درباره روش گفته شد، معلوم می‌شود که اهمیت آن در همه علوم، به‌خصوص در جامعه‌شناسی، بسیار است. زیرا از یک نظر، اعتبار داده‌های تحقیق، وابسته به آن روشی است که در گردآوری داده‌ها به‌کار گرفته‌‌ایم و از نظر دیگر، اساساً پیدایش دانش انسان، با پیدایش و تکوین روش‌ها همراه بوده است.

    به دلیل اهمیت بسیار زیاد آشنایی با روش های جمع آوری اطلاعات در تمامی رشته های دانشگاهی، پاورپوینت روش های جمع آوری اطلاعات را برای شما قرار داده ایم. اگر می خواهید با نمونه گیری و راهبردهای آن، انواع فنون جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات آشنا شوید، پاورپوینت روش های جمع آوری اطلاعات را دانلود نمایید.

    دانلود پاورپوینت روش های جمع آوری اطلاعات

    ابزار چیست؟

    به‌ طور ساده ابزار وسیله ای است برای رسیدن به یک هدف خاص. ابزارهایی که در زمینه‌های خاصی استفاده شده‌اند ممکن است نام‌های مختلفی هم داشته باشند از قبیل ظرف، افزار، دستگاه، اهرم. ابزار وسیله‌ای است کاربردی که از آن برای تعمیرات و یا تولید محصول استفاده می‌شود اما در طی فرایند تولید، مصرف نمی‌شود. ابزار عبارت است از هر مصنوع بشر که بدون مصرف در فرآیند، مستقیماً در انجام کاری دخالت داشته باشد. بنابراین به طور کلی می توان گفت روش، نحوه چگونگی یا فرآیند گردآوری داده ها را مشخص می کند. اما ابزار، تجهیزات یا وسایل مورد استفاده جهت گردآوری و ثبت داده هاست.

    ابزار گردآوری اطلاعات و داده ها

    برای اینکه یک کار پژوهشی همانند پایان نامه یا رساله ارزش علمی پیدا کند، محقق باید علاوه بر استفاده از منابع مختلف برای بدست آوردن اطلاعات مرتبط با موضوع تحقیق خود، به تحقیق و بررسی موضوع نیز بپردازد. برای این کار ابزار های مختلفی وجود دارد که محقق بسته به موضوع و هدف پژوهش باید از یکی از آن­ها استفاده کند. یکی از اصلی ترین قسمت های هر کار پژوهشی، گردآوری اطلاعات با استفاده از ابزارهای گردآوری داده ها است. ابزار گردآوری داده یا ابزار پژوهش به هر نوع وسیله یا ابزاری گفته می‌شود؛ که برای سنجش یک متغیر یا یک ویژگی، یا برای جمع‌ آوری اطلاعات مورد نیاز برای پاسخ به پرسش پژوهش بکار گرفته می‌شود. انتخاب دقیق ابزار برای گردآوری داده‌ می‌تواند پژوهشگر را به اهدافش برساند و در وقت او صرفه‌جویی کند. با انتخاب شیوه مناسب از سوگیری در تحقیق خود پیشگیری می کنید. چنانچه جمع آوری اطلاعات به شکل منظم و صحیحی صورت گیرد، تجزیه و تحلیل داده ها و نتیجه گیری از کار نیز با دقت و صحت بیشتری انجام خواهد شد.

    انواع ابزارهای گردآوری داده به دو دسته قابل تقسیم‌بندی هستند: ابزارهایی که بیشتر در پژوهش‌های کمی مورد استفاده قرار می‌گیرند و ابزارهایی که بیشتر در پژوهش‌های کیفی استفاده می‌شوند. اگرچه، باید توجه داشت که ممکن است هرکدام از ابزارهایی که در ادامه توضیح داده خواهند شد، بسته به کارآیی آنها، در هر دو رویکرد کمی و کیفی مورد استفاده قرار بگیرند. به این جهت، دسته‌بندی آنها در دو بخش متمایز قدری دشوار است.

    برای چاپ پایان نامه ارزان و سریع تماس بگیرید   ۰۹۱۲۵۷۲۹۷۱۸

    ارسال رایگان برای سفارشات بالای ۲۰۰ هزار تومان

    روش و ابزار گردآوری اطلاعات

    روش های گردآوری داده ها عبارت از مواردی هستند که نحوه چگونگی یا فرایند گردآوری داده ها را مشخص می کنند. مانند: روش کتابخانه ای و روش میدانی یا پیمایشی. ابزارهای گردآوری داده ها عبارت از تجهیزات یا وسایل مورد استفاده جهت گردآوری و ثبت داده هاست. مانند: فرم پرسشنامه، چک لیست مصاحبه و مشاهده، فیش، جدول، دوربین، ثبت نتایج آزمایشگاهی و … . ممکن است در قسمتی از تحقیق یک روش و در بخش دیگر از روش دیگری استفاده شود.

    انواع روش های گردآوری داده ها

    می توان گفت روش‌های گردآوری اطلاعات پژوهش، به دو دسته کتابخانه‌ای و میدانی (پیمایشی) تقسیم می‌شوند. در خصوص گردآوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و پیشینه پژوهش از روش‌های کتابخانه ای استفاده می شود. برخی از تحقیقات مثل تحقیقات نظری یا برخی از تحقیقات بنیادی یا تحقیق در رشته های ادبیات فارسی از نوع کتابخانه ای هستند، ولی حتی در تحقیقات کابردی وعملی (توسعه ای) هم بخشی از کار که عبارت از تدوین ادبیات تحقیق است از روش مطالعه کتابخانه ای استفاده می شود.

    در خصوص جمع آوری اطلاعات برای تایید یا رد فرضیه‌های پژوهش از روش میدانی استفاده می‌شود. در روش‌های میدانی از ابزارهایی مانند مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه استفاده می گردد. در واقع به مجموعه روش هایی که در حوزه اجرای تحقیق یا کار میدانی در تحقیقات عملی و کاربردی در گردآوری داده ها استفاده می شود، روش میدانی گفته می شود. در روش میدانی یا پیمایشی از ابزارهایی مانند پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده بهره گرفته می شود.

    روش و ابزار گردآوری اطلاعات

    در این قسمت باید مشخص شود که از چه روش هایی یا به چه طرقی داده های خام در تبیین ادبیات تحقیق یا انجام تحقیق میدانی گردآوری می شوند. بهتر است در این مورد به نکات زیر توجه شود:

    این روش ها متناسب با نوع تحقیق هستند. به عنوان مثال در تحقیقات پیمایشی برای متغیرهای کیفی قضاوتی از ابزارهای نظرسنجی مثل پرسشنامه، مصاحبه و در موارد کیفی غیر قضاوتی از مشاهده رویه ها و مدارک و مستندات استفاده می شود. در تحقیقات پس رویدادی، مطالعه کتابخانه ای و یا در تحقیق تجربی یا شبه تجربی از روش آزمایش یا مشاهده استفاده می شود. در یک مقاله مروری فقط از مطالعات کتابخانه‌ ای استفاده می‌ شود در حالی که در یک مقاله علمی پژوهشی از روش‌ های میدانی نیز معمولاً استفاده می‌ گردد. گاهی نیز از روش‌های ترکیبی استفاده می‌شود. برای نمونه پرسشنامه همراه با مصاحبه یکی از همین روش‌های ترکیبی است. این پرسشنامه همان مصاحبه انعطاف ناپذیر است که به صورت حضوری پرسش ها از افراد پرسیده می شود و پاسخ ها را پرسشگر در برگه پرسشنامه وارد می کند. البته همانطور که گفته شد ممکن است در بخشی از تحقیق یک روش و در بخشی دیگر از روش های دیگر استفاده شود.

    بنابراین روش های گردآوری اطلاعات شامل استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای (جستجوی اسناد و مقاله‌ها) و مطالعات میدانی (مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه) می ‌باشد. این روش ها باید متناسب با نوع تحقیق و پژوهش ما باشند. علاوه بر روش تحقیق، ابزارهای گردآوری اطلاعات نیز باید به دقت انتخاب شوند. اگر ابزارهای تحقیق را به درستی انتخاب کنیم، داده ها نیز به درستی جمع آوری شده و طبقه بندی می شوند و در نهایت تجزیه و تحلیل آن ها هم به درستی صورت می پذیرد.

    انتخاب ابزار پژوهش مناسب

    انتخاب ابزار گردآوری داده با در نظر گرفتن هدف و پرسش‌های پژوهش صورت می گیرد. پژوهشگر باید نوع ابزار پژوهش را بر اساس مسئلۀ پژوهش پیش‌رو انتخاب کند. ابزاری که بتواند مناسب ‌ترین و دقیق ‌ترین پاسخ را در اختیار او قرار دهد. بدین منظور پژوهشگر قبل از آنکه دست به انتخاب ابزار پژوهش بزند، باید پرسش و یا فرضیه‌های خود و یا آنچه قرار است اندازه‌گیری شود، را به درستی تعیین کند. همان قدر که انتخاب درست ابزار می‌تواند ما را به اهداف پژوهش برساند، انتخاب نادرست آن ممکن است به همان اندازه ما را از هدف پژوهش دور کند. عواملی که در انتخاب دقیق ابزار پژوهش باید در نظر گرفته شوند، عبارتند از:

    انواع روش های جمع آوری اطلاعات

    روش های جمع آوری اطلاعات را به دو دسته کتابخانه ای و میدانی تقسیم می کنند. جهت گردآوری اطلاعات مربوط به پیشینه پژوهش و ادبیات موضوع از روش کتابخانه ای؛ و برای جمع آوری اطلاعات در خصوص تأیید یا رد فرضیه های پژوهش از روش میدانی استفاده می کنند. گردآوری اطلاعات به شیوه میدانی خود به سه دسته مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه تقسیم می شود. در ادامه، ابزار های گردآوری داده ها و اطلاعات را که شامل مطالعات کتابخانه ای، مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه است، بیان می کنیم.

    روش مطالعات کتابخانه ای

    روش مطالعات کتابخانه ای یا تحقیق کتابخانه ای (Library research) شامل فرایندی منظم و گام به گام است که برای گردآوری اطلاعات جهت نگارش یک مقاله یا ارائه یک سمینار مورد استفاده قرار می‌گیرد. در برخی پژوهش ها، اطلاعاتی که باید به عنوان داده مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند، از قبل آماده هستند. بدین صورت که محقق به دنبال اطلاعات جدید نیست بلکه می تواند نسبت به جمع آوری اطلاعاتی که از قبل تهیه شده اند و در بایگانی ها و پرونده ها ( درمانگاهی، بیمارستانی، ثبت احوال، دانشجویی، دانش آموزی و مراجعین به مراکز مختلف شهرداری ها و… ) موجود است اقدام کند. البته در گذشته بایستی شخص به طور حضوری به کتابخانه های مختلف مراجعه کند اما امروزه با آمدن کتابخانه های دیجیتال و الکترونیکی شدن منابع کتابخانه ای، می توان بسیاری از اطلاعات را به صورت اینترنتی از کتابخانه ها دریافت کرد.

    روش مطالعات کتابخانه ای

    روش مشاهده

    در روش مشاهده، رفتار و مشخصات موجودات زنده، اشیا و پدیده ها با استفاده از ویژگی های گوناگون آنها ملاحظه و ثبت می گردد. به عبارت دیگر، به اندازه گیری و گردآوری اطلاعات درباره محیط و جهان اطراف خود با استفاده از حواس مختلف، مشاهده گفته می شود. منظور از مشاهده، ثبت دقیق تمام جوانب بروز حادثه ویژه یا رفتار و گفتار فرد یا افراد از راه حواس و یا سایر راه های ادراکی ( کمک گرفتن از ابزار خاص ) می باشد. مشاهده در تحقیق کیفی کاربرد فروانی دارد. این روش در تحقیقات تجربی و شبه تجربی، که در آن نمی شود از روش پرسشنامه استفاده کرد، کاربرد دارد. در واقع با این روش، محقق می ­تواند رفتار جامعه یا نمونه مورد بررسی خود را در ارتباط با یک متغیر خاص مشاهده و بررسی کند.

    مشاهده منظم در تحقیق ضروری است. بنابراین مشاهده باید:

    مشاهده دو نوع دارد: مشاهده انفعالی و مشاهده فعال.

    در حالت انفعالی بدون دخل و تصرف محقق، رفتار طبیعی افراد مورد مطالعه قرار می­گیرد.

    در حالت فعال برخلاف نوع دیگر، محقق حضور دارد و به طور حضوری به مشاهده رفتار و متغیرهای مورد نظرش پرداخته و آن­ها را تحلیل می­ کند.

    اصطلاحات فرضیه (Hypothesis) و نظریه (Theory) معنای متفاوتی در علم با گفتگوهای روزمره دارند. فرضیه ادعایی است که توسط آزمایش و تجربه نه به تایید کامل می رسد و نه کاملا رد می شود. به طور معمول، استفاده عمومی از واژه نظریه برای ارجاع به عقیده هایی است که دلیل محکمی برای آن ها وجود ندارد. اما دانشمندان، واژه نظریه را برای ارجاع به عقیده هایی بکار می برند که در آزمون های مکرر، سربلند بوده اند. پژوهش های علمی معمولا با مشاهداتی شروع می شوند که پژوهشگر درباره علت آن ها اطمینان کافی ندارد. وقتی که پژوهشگر با استفاده از مشاهده، به پرسش خود یک پاسخ احتمالی می دهد، فرضیه سازی (Hypothesis) می کند. فرضیه سازی یعنی پیشنهاد راه حل های معقول و قابل آزمایش درباره ی یک مسئله یا اتفاق. فرضیه های یک پژوهش باید بر اساس آزمایش و مشاهده باشند. بنابراین فرضیه باید قابل آزمایش کردن باشد؛ در غیر این صورت، باید فرضیه عوض شود. پس از مطالعه اطلاعات به دست آمده، باید بر اساس یافته ها، نتیجه گیری کرد. نتیجه باید درباره فرضیه پژوهش باشد. فرضیه ای که با آزمایش های مختلف درست درآید، نظریه نامیده می شود.

    روش مصاحبه

    مصاحبه هم یکی از ابزار های جمع آوری اطلاعات است که در آن به صورت حضوری یا غیر حضوری از افراد یا گروهی از آنان پرسش می شود. نکته مهم آن است که سوالات مصاحبه از پیش اندیشیده شده و تعیین شده است. آنچه مصاحبه را به صورت های مختلف طبقه بندی می کند، میزان انعطاف پذیری آن و یا نحوه اجرای آن است. مصاحبه را یکی از روش هایی دانسته اند که امکان دریافت پاسخ در آن بیش از روش های دیگر است؛ چون در هنگام مصاحبه امکان تحریک آزمودنی برای دادن پاسخ وجود دارد و نیز می توان در صورت ابهام، با توضیح موضوع را روشن ساخت. مصاحبه مانند پرسشنامه معمولا در موارد کیفی قضاوتی کاربرد دارد ولی در مواردی که اصطلاحا به آن مصاحبه عمیق یا تخصصی می ­گویند، می­ توان از نظرات تخصصی صاحب نظران استفاده کرد.

    مصاحبه انعطاف پذیر یا آزاد : در این نوع مصاحبه، چارچوب وحدود پرسش ها برای مصاحبه گر مشخص است ولی زمان و توالی پرسش به سلیقه مصاحبه گر بستگی دارد. در مصاحبه باز یا آزاد مصاحبه‌کننده اجازه می‌دهد جریان مباحث، سوالات بعدی را مشخص نماید. دراین حالت، رفتار آزمودنی طبیعی تر است و اطلاعات واقعی تری بدست می آید. مصاحبه گر می تواند سوالات اضافی نیز طرح کند.

    مصاحبه با انعطاف پذیری متوسط یا منظم یا نیمه ساختار یافته: در این نوع مصاحبه، مصاحبه گر از پرسشنامه ای با پرسش های مشخص و با توالی ثابت استفاده می کند، اما معمولا پرسش ها به صورت باز هستند. مصاحبه نیمه ساختار یافته مرسوم‌ترین شیوه مصاحبه است. در این روش برخی سوالات از پیش طرح شده است و در حین مصاحبه نیز امکان طرح پرسش‌های جدید وجود دارد. در این جا جمع آوری اطلاعات کمی و سطحی است.

    مصاحبه انعطاف ناپذیر یا پرسشنامه همراه با مصاحبه : مصاحبه گر از پرسش نامه ای با پرسش های مشخص و با توالی استاندارد استفاده می کند. پاسخ ها ثابت و از قبل پیش بینی و طبقه بندی شده اند و معمولا پرسش ها به صورت بسته هستند. این روش در مطالعات بزرگ و زمانی که پژوهشگر از تنوع پاسخ ها اطلاع دارد به کار می رود.

    برای چاپ پایان نامه ارزان و سریع تماس بگیرید   ۰۹۱۲۵۷۲۹۷۱۸

    ارسال رایگان برای سفارشات بالای ۲۰۰ هزار تومان

    روش پرسشنامه

    پرسشنامه به عنوان یکی از متداول ترین ابزار های جمع آوری اطلاعات در تحقیقات پیمایشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. و عبارت است از مجموعه ‌ای از پرسش‌های هدف دار که با بهره گیری از مقیاس‌های گوناگون نظر، دیدگاه و بینش فرد پاسخگو را مورد سنجش قرار می دهد. پرسشنامه شامل مجموعه ­ای از سوالات می ­شود که پاسخ به آن­ ها، داده­ های مورد نیاز پژوهشگر را تشکیل می ­دهد. پرسشنامه اغلب در تحقیقات پیمایشی که نظرسنجی در آن نقش مهمی دارد استفاده می ­شود. همچنین، پرسشنامه یک ابزار نظرسنجی برای سنجش متغیرهای قضاوتی است، مثلا در مواردی که بخواهیم سلایق افراد، علاق و گرایشات، تمایل، خواسته­ ها و ارجهیت­ های آن­ ها را بسنجیم از این ابزار استفاده می ­کنیم. بنابراین متغیرهای کمی یا کیفی که قابل قضاوت کردن نیستند از این طریق نمی ­­توانند سنجیده شوند.

    پرسشنامه شامل دسته ای از پرسش هاست که برطبق اصول خاصی تدوین گردیده است و به صورت کتبی به افراد ارائه می شود و پاسخگو بر اساس تشخیص خود جواب ها را در آن می نویسد. هدف از ارائه پرسشنامه، کسب اطلاعات معین در مورد موضوعی مشخص است. بزرگ بودن گروه یا جامعه مورد مطالعه یکی از دلایل مهم برای استفاده از پرسش نامه است. چون امکان مطالعه نمونه های بزرگ را فراهم می آورد. کیفیت تنظیم پرسشنامه در به دست آوردن اطلاعات صحیح و درست و قابل تعمیم بسیار با اهمیت است.

    بر اساس نحوه اجرای پرسش نامه و نیز نوع سوالات پرسشنامه می توان آنرا به انواع متفاوتی تقسیم نمود.

    پرسشنامه باز : در این نوع پرسشنامه با سوالات باز روبرو هستیم. در اینجا پاسخگو می تواند بدون محدودیت هر پاسخی را که مد نظرش باشد در مورد آن پرسش بنویسد و یا در آن زمینه توضیح دهد. این پاسخ ­ها می­ توانند چند کلمه یا چند جمله باشند. معمولا از این نوع سوالات برای بررسی و مطالعه عقاید در یک زمینه خاص استفاده می ­شود. در اینگونه سوالات، اطلاعات دقیق تر، کامل تر و دارای ارزش بیشتر هستند؛ ولی طبقه بندی و نتیجه گیری از آنها مشکل تر و به تجربه زیادی نیازمند است.

    پرسشنامه بسته : در این نوع پرسشنامه پرسش های بسته ارائه می شود. برای هر پرسش تعدادی گزینه و پاسخ انتخاب شده است که فرد پاسخ دهنده باید یکی از آنها رابه عنوان پاسخ برگزیند. هریک از پاسخ ها به گونه ای تنظیم شده است که در عین منطقی بودن برای آن سوال، از پاسخ مربوط به دیگر سوالات مجزاست. در اینجا پاسخ ها را می توان به سرعت نوشت و تجزیه و تحلیل و طبقه بندی پاسخ ها نیز ساده تر است. اما اطلاعات به دقت و کاملی پرسش نامه باز نیست.

    روش پرسشنامه

    پرسشنامه همراه با مصاحبه : این پرسشنامه همان مصاحبه انعطاف ناپذیر است که به صورت حضوری پرسش ها از افراد پرسیده می شود و پاسخ ها را پرسشگر در برگه پرسشنامه وارد می کند.

    پرسشنامه پستی : پرسشنامه برای افراد از طریق پست ارسال می شود. فرد پس از تکمیل آن را برای محقق عودت می دهد.

    پرسشنامه الکترونیک : در این نوع پرسشنامه که استفاده از آن گسترش یافته است، محقق با استفاده از شبکه های اطلاع رسانی و اینترنت، اقدام به ارسال پرسشنامه الکترونیک برای افراد می کند. و افراد پاسخ ها را در همان پرسشنامه وارد و با پست الکترونیک برای محقق باز می گردانند. در برخی موارد ممکن است افراد نسخه ای از پرسشنامه را چاپ کرده و بعد از پاسخگوئی به شکل پستی باز گردانند.

    پرسشنامه باید شامل اجزاء زیر باشد:

    ۱- نامه ­ی همراه

    نامه ­ی همراه که به آن مقدمه نیز گفته م ی­شود، هدف از گردآوری داده ­ها به وسیله پرسشنامه و ضرورت همکاری پاسخ دهنده و اهمیت داده­ های مورد نیاز را بیان می ­کند. با این نامه، پژوهشگر تلاش می ­کند تا پاسخ دهنده را نسبت به همکاری در تکمیل پرسشنامه ترغیب کند. به همین دلیل باید به روی ارزشمند بودن داده ­های حاصل از این پرسشنامه که با مشارکت پاسخ دهندگان بدست می آید تاکید شود. همچنین لازم است پژوهشگر در این بخش به این نکته اشاره کند که داده­ ها و اطلاعات حاصل از این پرسشنامه محرمانه بوده و بجز استفاده آماری به هیچ منظور دیگری مورد استفاده قرار نخواهد گرفت.

    ۲- دستورالعمل

    در این قسمت، پژوهشگر پاسخ دهنده را با چگونگی پاسخ دادن به سوالات آشنا می­ کند. مثلا باید به پاسخ دهنده توضیح داده شود هر نوع سوال این پرسشنامه باید چگونه پاسخ داده شود( مثلا تشریحی، بله یا خیر و…).

    ۳- سوالات دموگرافیک

    در ساختار پرسشنامه باید ویژگی­ های پاسخ دهنده که می­ تواند به تنهایی بررسی شود نیز اشاره شود. اطلاعاتی نظیر جنسیت، سطح تحصیلات، رشته تحصیلی، سن و موارد این چنینی که اطلاعات کلی درباره پاسخ دهندگان در اختیار شما قرار می دهند.

    ۴- سوالات اصلی پرسشنامه

    برای اینکه بهتر بتوانید سوالات پرسشنامه را تعیین کنید ابتدا باید متغیرهای این پژوهش را مشخص کنید. بعد از مشخص کردن متغیرها، پژوهشگر بهتر می ­تواند سوالاتی مطرح کند که با کمک آن­ ها به اندازه گیری متغیرها پرداخته و نسبت به آن ها تصمیم گیری کند.

    پرسشنامه را می ­توانید به طرق مختلفی تهیه کنید:

    پرسشنامه استاندارد در صورت وجود.

    تهیه پرسشنامه بر اساس سوابق تحقیق: یعنی شما ابتدا تحقیقات نظری و کاربردی مرتبط با موضوع خود را بررسی کرده و متغیرها و معیارهای اندازه گیری آنها را استخراج می ­کنید و سوالات خود را بر پایه آنها مطرح می ­کنید. تحقیق در یک فرآیند دو مرحله­ ای انجام می­ شود: در مرحله اول، هدف مشخص کردن معیارها و عوامل اساسی و مرحله دوم طراحی و توزیع پرسشنامه بر اساس این عوامل مشخص شده.

    اگر شما هم دانشجو هستید یا به کارهای تحقیقاتی و پژوهشی می پردازید، لازم است حتما با ابزارهای پژوهش و گردآوری داده ها آشنا باشید. برای اینکه انواع ابزارهای پژوهش را بشناسید، هدفهایی که هر ابزار برای آن مناسب است و مزایا و محدودیت های هر ابزار پژوهش را بدانید، پیشنهاد می کنیم فایل پاورپوینت ابزارهای پژوهش را دانلود و مطالعه نمایید.

    دانلود پاورپوینت ابزارهای پژوهش

    جمع بندی

    در این مطلب به ابزارهای گردآوری اطلاعات پرداختیم. همانطور که گفته شد، ابزارهای گردآوری اطلاعات شامل استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای (جستجوی اسناد، مدارک و مقاله‌ها) و مطالعات میدانی (مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه) می‌باشد. در یک مقاله مروری فقط از مطالعات کتابخانه‌ای استفاده می‌شود اما در یک مقاله علمی پژوهشی از روش‌های میدانی نیز معمولاً استفاده می‌گردد. گاهی نیز از روش‌های ترکیبی استفاده می‌شود. برای نمونه پرسشنامه همراه با مصاحبه یکی از روش‌های ترکیبی است. این پرسشنامه همان مصاحبه انعطاف ناپذیر است که به صورت حضوری پرسش ها از افراد پرسیده می شود و پاسخ ها را پرسشگر در برگه پرسشنامه وارد می کند. این ابزارهای گردآوری اطلاعات منعطف هستند و معمولا بیشترین تاکید در مطالعات مدیریتی و علوم انسانی استفاده از پرسشنامه است.

    برای چاپ پایان نامه ارزان و سریع تماس بگیرید   ۰۹۱۲۵۷۲۹۷۱۸

    ارسال رایگان برای سفارشات بالای ۲۰۰ هزار تومان

    برای کسب اطلاعات بیشتر مقالات زیر را مطالعه نمایید؛

    دانلود پاورپوینت و پروژه معماری

    سازمان یادگیرنده چیست؟

    چگونه یادگیری سازمانی داشته باشیم؟

    کتابخانه دیجیتالی چیست؟

    ابزارهای مهم جمع آوری اطلاعات چیست؟

    منبع مطلب : project-learn.ir

    مدیر محترم سایت project-learn.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    ابزارهای گردآوری اطلاعات

    ابزارهای گردآوری اطلاعات

    ابزارهای گردآوری اطلاعات و داده‌ها

    گردآوری اطلاعات یکی از اصلی ترین بخش‌های هر کار پژوهشی را  تشکیل می‌دهد. چنانچه این کار به شکل منظم وصحیح صورت پذیرد کار تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری از داده ها با سرعت و دقت خوبی انجام خواهد شد. روش‌های گردآوری اطلاعات پژوهش به دو دسته کتابخانه‌ای و میدانی تقسیم می‌شود. در خصوص گردآوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و پیشینه پژوهش از روش‌های کتابخان‌ای و جهت جمع آوری اطلاعات برای تایید یا رد فرضیه‌های پژوهش از روش میدانی استفاده می‌شود. ابزارهای گردآوری اطلاعات به دو دسته کلی کتابخانه‌ای و میدانی قابل تقسیم است. روش‌های میدانی نیز شامل ابزارهایی مانند مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه است.

    برای جمع آوری اطلاعات در کارهای پژوهشی چهار روش عمده را مورد استفاده قرار می دهند.  با مطالعه این بخش می‌توانید روش منتخب برای جمع آوری داده ها در تحقیق خود را تشخیص دهید. با انتخاب شیوه مناسب از سوگیری در تحقیق خود پیشگیری کنید. پیش از گردآوری داده ها باید طرح مشخص برای این کار در نظر گرفت. پاسخ به سوالات زیر می تواند راهگشا باشد. داده ها چگونه توصیف و تفسیر می شوند؟ چه مقدار هزینه برای گردآوری داده ها و تفسیر آنها لازم است ؟ داده ها چگونه گزارش می شوند؟ در این مقاله روش‌ها و ابزارهای گردآوری اطلاعات گردآوری اطلاعات بررسی شده است.

    مطالعات کتابخانه ای

    تحقیق کتابخانه ای Library research شامل فرایندی منظم و گام به گام است که برای گردآوری اطلاعات جهت نگارش یک مقاله یا ارائه یک سمینار مورد استفاده قرار می‌گیرد. در برخی تحقیقات اطلاعاتی که باید بعنوان داده مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند از پیش آماده هستند. بدین صورت که پژوهشگر بدنبال اطلاعات جدید نیست بلکه می تواند نسبت به جمع آوری اطلاعاتی که از قبل تهیه شده اند و در پرونده های ( درمانگاهی بیمارستانی ثبت احوال، دانشجویی ،دانش آموزی و مراجعین به مراکز مختلف شهرداری ها و… ) موجود است اقدام کند.

    مزایا: به واسطه موجود بودن اطلاعات ارزان است. در وقت صرفه جویی می شود. مهمترین مزیت آن امکان ارزیابی روند موضوع مورد بررسی در گذشته است که در مطالعات گذشته نگر بسیار حائز اهمیت است.

    معایب: ناقص بودن و دردسترس نبودن اطلاعات از اشکالات عمده این روش است. گاهی ملاحظات اخلاقی مانع از دستیابی به اطلاعات مورد نظر می باشد. قدیمی و کهنه بودن اطلاعات هم ممکن است در برخی موارد مطرح باشد.

    مشاهده

    مشاهده در تحقیق کیفی کاربرد فروانی دارد. از روش های جمع آوری اطلاعات است که در آن رفتار مشخصات موجودات زنده اشیا و پدیده ها با استفاده از ویژگی های گوناگون آنها ملاحظه و ثبت می گردد. منظور از مشاهده ثبت دقیق تمام جوانب بروز حادثه ویژه یا رفتار و گفتار فرد یا افراد از راه حواس و یا سایر راه های ادراکی ( کمک گرفتن از ابزار خاص ) می باشد.
    مشاهده منظم در تحقیق ضروری است بنابراین مشاهده باید:

    مزایا: امکان بررسی جزئیات موضوع وجود دارد. می توان صحت اطلاعات جمع آوری شده را با وسائل دیگر آزمایش کرد .برای جمع آوری اطلاعات زمینه ای مناسب است. در زمان کوتاه اطلاعات زیادی بدست می آید و اعتبار علمی اطلاعات بالاست.

    معایب: حضور مشاهده گر می تواند بر روند فعالیت مورد مشاهده تاثیر گذار باشد. تمایلات شخصی مشاهده گر و میزان توانائی او در مشاهده و ثبت دقیق فعالیت مورد مشاهده ممکن است تاثیر گذار باشد. عوامل محیطی بر نوع و روش گرد آوری اطلاعات موثر است. استاندارد کردن و طبقه بندی اطلاعات مشکل است ( بویژه در ثبت رفتار انسانی ) .مشکلات اخلاقی در مشاهده اعمال شخصی وجود دارد. برای نمونه های زیاد وقت گیر و پر هزینه است.

    مصاحبه

    مصاحبهیکی از ابزارهای گردآوری اطلاعات است که در آن به صورت حضوری یاغیر حضوری از افراد یا گروهی ار آنان پرسش می شود. نکته مهم آن است که سوالات مصاحبه از پیش اندیشیده شده و تعیین شده است. آنچه مصاحبه را به صورت های مختلف طبقه بندی می کند میزان انعطاف پذیری آن و یا نحوه اجرای آن است. مصاحبه را یکی ازروش هائی دانسته اند که امکان دریافت پاسخ در آن بیش از روش های دیگر است، زیرا در هنگام مصاحبه امکان تحریک آزمودنی برای دادن پاسخ وجود دارد و نیز می توان در صورت ابهام با توضیح موضوع را روشن ساخت.

    مهمترین انواع مصاحبه به شرح زیر عنوان شده اند:

    مصاحبه نیمه ساختار یافته مرسوم‌ترین شیوه مصاحبه است. در این روش برخی سوالات از پیش طرح شده است و در حین مصاحبه نیز امکان طرح پرسش‌های جدید وجود دارد. پرسشنامه بسته یا ساختارمند شباهت زیادی به پرسشنامه دارد. با این تفاوت که مصاحبه‌کننده سوالات را از پاسخگو می‌پرسد. در نهایت نیز مصاحبه باز یا آزاد است که مصاحبه‌کننده اجازه می‌دهد جریان مباحث، سوالات بعدی را مشخص نماید. در مجموع نکات زیر در انجام مصاحبه بااهمیت است:

    پرسشنامه

    پرسشنامه پژوهش به عنوان یکی از متداول ترین ابزار گردآوری اطلاعات در تحقیقات پیمایشی مورد استفاده قرار می‌گیرد و عبارت است از مجموعه‌ای از پرسش‌های هدف دار که با بهره گیری از مقیاس‌های گوناگون نظر، دیدگاه و بینش یک فرد پاسخگو را مورد سنجش قرار می دهد.

    پرسشنامه شامل دسته ای از پرسش هاست که برطبق اصول خاصی تدوین گردیده است و به صورت کتبی یه افراد ارائه می شود و پاسخگو بر اساس تشخیص را خود جواب ها رادر آن می نویسد. هدف از ارائه پرسشنامه کسب اطلاعات معین در مورد موضوعی مشخص است. بزرگ بودن گروه یا جامعه مورد مطالعه یکی از دلایل مهم برای استفاده از پرسش نامه است چه امکان مطالعه نمونه های بزرگ را فراهم می آورد. کیفیت تنظیم پرسشنامه دربدست آمدن اطلاعات صحیح و درست و قابل تعمیم بسیار با اهمیت است.

    بر اساس نحوه اجرای پرسش نامه و نیز نوع سوالات پرسشنامه می توان آنرا به دستجات متفاوت تقسیم نمود.

    انواع پرسشنامه پژوهشی

    پرسشنامه باز: در این نوع پرسشنامه با سوالات باز روبرو هستیم.در اینجا پاسخگو می تواند بدون محدودیت هرپاسخی را که مد نظرش باشد در مورد آن پرسش بنویسد و یا در آن زمینه توضیح دهد. در اینگونه سوالات ، اطلاعات دقیق تر، کامل تر و دارای ارزش بیشتر هستند ولی طبقه بندی و نتیجه گیری از آنها مشکل تر و له تجربه زیاد نیازمند است.

    پرسشنامه بسته : پرسش های بسته در این نوع پرسشنامه ارائه می شود.برای هر پرسش تعدادی گزینه و پاسخ انتخاب شده است که فرد پاسخ دهنده باید یکی از آنها رابه عنوان پاسخ بگزیند.هریک از پاسخ ها به گونه ای تنظیم شده است که در عین منطقی بودن برای آن سوال از پاسخ مربوط به دیگر سوالات مجزاست. در اینجا پاسخ ها را می توان به سرعت نوشت و تجزیه و تحلیل و طبقه بندی پاسخ ها نیز ساده تر است اما اطلاعات به دقت و کاملی پرسش نامه باز نیست.

    جمع بندی بحث ابزارهای گردآوری اطلاعات

    ابزارهای گردآوری اطلاعات شامل استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای (جستجوی اسناد و مقاله‌ها) و مطالعات میدانی (مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه) می‌باشد. در یک مقاله مروری فقط از مطالعات کتابخانه‌ای استفاده می‌شود اما در یک مقاله علمی-پژوهشی از روش‌های میدانی نیز معمولاً استفاده می‌گردد. گاهی نیز از روش‌های ترکیبی استفاده می‌شود. برای نمونه پرسشنامه همراه با مصاحبه یکی از همین روش‌های ترکیبی است. این پرسشنامه همان مصاحبه انعطاف ناپذیر است که به صورت حضوری پرسش ها از افراد پرسیده می شود و پاسخ ها را پرسشگر در برگه پرسشنامه وارد می کند.

    ابزارهای گردآوری اطلاعات منعطف هستند و بیشترین تاکید در مطالعات مدیریتی استفاده از پرسشنامه است. در یک پرسشنامه پستی، پرسشنامه برای افراد از طریق پست ارسال می شود . فرد پس از تکمیل آنرا برای پژوهشگر عودت می دهد. استفاده از ابزارهای الکترونیک به تازگی برای گردآوری اطلاعات گسترش یافته است. پژوهشگر با استفاده از شبکه های اطلاع رسانی و اینترنت ، اقدام به ارسال پرسشنامه الکترونیک برای افراد می کند و افراد پاسخ ها را در همان پرسشنامه وارد و با پست الکترونیک برای پژوهشگر باز می گردانند.در برخی موارد ممکن است افراد نسخه ای از پرسشنامه را چاپ کرده و بعد از پاسخگوئی به شکل پستی باز گردانند. بنابراین ابزارهای گردآوری اطلاعات باید به دقت انتخاب شود.

    منبع مطلب : parsmodir.com

    مدیر محترم سایت parsmodir.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    Mahsa 9 ماه قبل
    0

    خیلی عالی بود ممنون

    سحر 10 ماه قبل
    2

    واسه ابزار گردآوری اطلاعات پژوهشی که از راه اینترنت بدست آوردیم چی باید بنویسیم؟

    برای ارسال نظر کلیک کنید